Οι ρωσικές εξαγωγές προς την Ινδία ανθούν παρά τις εκτεταμένες κυρώσεις που επέβαλε η Δύση υπό την ηγεσία των ΗΠΑ στη Μόσχα με αφορμή τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Οι κυρώσεις περιορίζουν τη δυνατότητα μιας χώρας να συναλλάσσεται με τον έξω κόσμο. Μόλις επιβληθούν κυρώσεις, μια επιχείρηση ή τράπεζα δεν μπορεί να πραγματοποιήσει συναλλαγές σε σημαντικά νομίσματα ή να χρησιμοποιήσει το SWIFT, τον βασικό πυλώνα του παγκόσμιου δικτύου πληρωμών στο οποίο βασίζονται οι τράπεζες για τη διεκπεραίωση των διασυνοριακών συναλλαγών. Όμως, χάρη στη χρήση άλλων νομισμάτων εκτός του δολαρίου ή του ευρώ, η Ρωσία έχει γίνει πλέον ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας στην Ινδία – μια αξιοσημείωτη αλλαγή σε σχέση με δύο χρόνια πριν, όταν η Μόσχα μόλις και μετά βίας συγκαταλεγόταν στους 25 κορυφαίους εμπορικούς εταίρους του Νέου Δελχί.
Οι ρωσικές εξαγωγές προς την πέμπτη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου εξαπλασιάστηκαν μέσα σε μόλις δύο χρόνια, από λιγότερα από 10 δισεκατομμύρια δολάρια το 2022 σε πάνω από 61 δισεκατομμύρια δολάρια το οικονομικό έτος 2024 που έληξε τον Μάρτιο. «Έχουν σαφώς επεξεργαστεί έναν πολύ σοβαρό μηχανισμό… Οι κυβερνήσεις και στις δύο χώρες δεν έχουν ξεκαθαρίσει το πώς ακριβώς γίνονται αυτές οι συναλλαγές», λέει ο Δρ Gulshan Sachdeva, καθηγητής και κάτοχος της έδρας Jean Monnet στο Κέντρο Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Νέο Δελχί.
Οι πληρωμές για το 70% του συνόλου των ρωσικών εξαγωγών προς την Ινδία διεκπεραιώνονται από τη Sberbank, τη μεγαλύτερη τράπεζα της Ρωσίας. Ο κρατικός δανειστής τελεί υπό δυτικές κυρώσεις και δεν μπορεί να πραγματοποιεί συναλλαγές ούτε σε δολάρια ούτε σε ευρώ. Οι αμερικανικές κυρώσεις κατά της Μόσχας είναι ως επί το πλείστον μονομερείς, σε αντίθεση με αυτές που επιβάλλουν τα Ηνωμένα Έθνη, οι οποίες απαιτούν υποχρεωτική συμμόρφωση από όλα τα μέλη του ΟΗΕ. Ιστορικά, η Ινδία δεν έχει αναγνωρίσει ποτέ τις κυρώσεις των ΗΠΑ σε τρίτη χώρα.
Οι ινδικές τράπεζες παρακάμπτουν τις αμερικανικές κυρώσεις χρησιμοποιώντας την ινδική ρουπία αντί του δολαρίου για να πληρώσουν τις εισαγωγές ρωσικών προϊόντων, κυρίως αργού πετρελαίου. Το 2022, η κεντρική τράπεζα της Ινδίας επέτρεψε σε μια χούφτα τράπεζες να ανοίξουν ειδικούς λογαριασμούς για τη διευκόλυνση του εμπορίου με τη Ρωσία σε ρουπία. Το εμπόριο μεταξύ της Ινδίας και της Ρωσίας είναι έντονα στρεβλό. Η Ινδία εισάγει περισσότερα από 61 δισεκατομμύρια δολάρια ρωσικών προϊόντων – κυρίως αργό πετρέλαιο – ετησίως, ενώ οι εξαγωγές της κυμαίνονται γύρω στα πενιχρά 4 δισεκατομμύρια δολάρια.
Πρόσφατο δημοσίευμα των Financial Times ανέφερε ότι η Ρωσία δαπανά σωρεία ρουπιών για την αγορά ηλεκτρονικών ειδών και μηχανημάτων μέσω ενός «κλειστού συστήματος πληρωμών» για να εξασφαλίσει μια «σταθερή εισροή ηλεκτρονικού εξοπλισμού» που αγοράστηκε αρχικά στις δυτικές αγορές. H Ινδία φαίνεται ότι «δεν φοβάται» να έρθει αντιμέτωπη με το ρίσκο των αμερικανικών κυρώσεων, πραγματοποιώντας συναλλαγές με ύποπτες ρωσικές τράπεζες. Ο Amit S Ray, καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Jawaharlal Nehru, λέει στο TRT World ότι οι ΗΠΑ έχουν «πολλά να χάσουν» αν επιλέξουν να τιμωρήσουν το Νέο Δελχί για τις συναλλαγές με τη Ρωσία. «Οι ΗΠΑ έχουν τεράστια οικονομικά συμφέροντα στην Ινδία. Δεν θέλουν να το θέσουν σε κίνδυνο επιβάλλοντας κυρώσεις στην Ινδία», λέει.
Η Ρωσία έχει καταφέρει να παρακάμψει τις δυτικές κυρώσεις μέσω της Ινδίας και να βρει νέους εξαγωγικούς προορισμούς για το ρωσικό πετρέλαιο την ώρα που τα κράτη της Δύσης αντιμετωπίζουν δυσκολίες με τον εφοδιασμό τους και βρίσκονται αντιμέτωπα με έναν ακόμη τσουχτερό χειμώνα.
