Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι η Μόσχα θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να περιορίσει τις εξαγωγές μετάλλων και άλλων εμπορευμάτων στα οποία η Ρωσία κατέχει σημαντικό μερίδιο στις παγκόσμιες αγορές ως απάντηση στις δυτικές κυρώσεις.
Ο Πούτιν ανέφερε το ουράνιο, το νικέλιο και το τιτάνιο, αλλά ανέφερε ότι θα μπορούσαν να εισαχθούν περιορισμοί και για άλλα εμπορεύματα, σημειώνοντας ότι η Ρωσία είναι σημαντικός παραγωγός φυσικού αερίου, διαμαντιών και χρυσού. Ο Πούτιν δήλωσε επίσης ότι οι όποιοι περιορισμοί δεν χρειάζεται να εφαρμοστούν αμέσως και ότι δεν πρέπει να βλάψουν την ίδια τη Ρωσία. Οι εξαγωγές πρώτων υλών αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων σε συνάλλαγμα για ορισμένες από τις μεγαλύτερες εταιρείες της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένων των κρατικών εταιρειών Rostec και Rosatom, καθώς και της Nornickel.
Παρακάτω παρουσιάζεται η θέση της Ρωσίας στις αγορές βασικών μη ενεργειακών προϊόντων που ανέφερε ο Πούτιν, καθώς και άλλων εξαγωγικών προϊόντων που θα μπορούσαν να επηρεαστούν.
Ουράνιο
Η Ρωσία είναι ο έκτος μεγαλύτερος παραγωγός ουρανίου στον κόσμο και ελέγχει περίπου το 44% της παγκόσμιας ικανότητας εμπλουτισμού ουρανίου. Το 2023, οι ΗΠΑ και η Κίνα βρίσκονται στην κορυφή του καταλόγου των εισαγωγέων ρωσικού ουρανίου, ακολουθούμενες από τη Νότια Κορέα και τη Γαλλία. Η Ρωσία αντιπροσώπευε το 27% του εμπλουτισμένου ουρανίου που προμηθεύτηκε πέρυσι σε εμπορικούς πυρηνικούς αντιδραστήρες των ΗΠΑ.
Νικέλιο
Στη Ρωσία εδρεύει η Nornickel, η οποία ήταν ο μεγαλύτερος παραγωγός νικελίου στον κόσμο μέχρι που η Ινδονησία ενίσχυσε τη βιομηχανία νικελίου της πριν από αρκετά χρόνια, δημιουργώντας πλεόνασμα στην παγκόσμια αγορά. Η παραγωγή της Nornickel αντιπροσωπεύει σήμερα το 6% της παγκόσμιας πρωτογενούς παραγωγής νικελίου. Ωστόσο, το μερίδιό της στην παγκόσμια παραγωγή νικελίου υψηλής ποιότητας, γνωστού ως Class 1, εξακολουθεί να είναι υψηλό – στο 19%. Η Nornickel έχει στραφεί προς την Ασία, με την περιοχή αυτή να αντιπροσωπεύει πάνω από το 50% των παγκόσμιων πωλήσεών της και την Κίνα να είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής. Η Ευρώπη αντιπροσωπεύει το 24% των πωλήσεων.
Τιτάνιο
Η Ρωσία είναι ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός σφουγγαριού τιτανίου στον κόσμο, με μερίδιο 6% της παγκόσμιας αγοράς του υλικού που μετατρέπεται σε μέταλλο για βιομηχανικές εφαρμογές στην αεροδιαστημική, τη ναυτιλιακή και την αυτοκινητοβιομηχανία. Ο μεγαλύτερος κατασκευαστής σφουγγαριών τιτανίου της Ρωσίας VSMPO-AVISMA προμήθευσε τιτάνιο τόσο στην Boeing όσο και στην Airbus πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ο Καναδάς επέβαλε κυρώσεις, αλλά χορήγησε εξαιρέσεις στα εργοστάσια της Airbus στη χώρα για να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν ρωσικό τιτάνιο.
Χρυσός
Η Ρωσία κατέχει τη δεύτερη θέση μεταξύ των παγκόσμιων παραγωγών χρυσού μετά την Κίνα με μερίδιο 9% της παγκόσμιας παραγωγής. Το Χονγκ Κονγκ ήταν ο μεγαλύτερος εισαγωγέας χρυσού από τη Ρωσία το 2023, σύμφωνα με την Trade Data Monitor (TDM). Όλοι οι μεγάλοι παραγωγοί χρυσού της χώρας, συμπεριλαμβανομένης της Νο 1 Polyus, βρίσκονται υπό δυτικές κυρώσεις.
Διαμάντια
Η Ρωσία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός ακατέργαστων διαμαντιών στον κόσμο σε όγκο, με την υπό κύρωση μεταλλευτική εταιρεία Alrosa να αντιπροσωπεύει πάνω από το 30% της παγκόσμιας παραγωγής. Η Ρωσία εξήγαγε διαμάντια κυρίως στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Ινδία, το Χονγκ Κονγκ, το Βέλγιο και την Κίνα το 2023. Τον Μάρτιο τέθηκε σε ισχύ η απαγόρευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της G7 για τις εισαγωγές διαμαντιών ρωσικής προέλευσης μέσω τρίτων χωρών. Η Ρωσία δήλωσε ότι θα αγοράζει τακτικά διαμάντια από τον παραγωγό που έχει υποστεί κυρώσεις μέσω ενός κρατικού ταμείου.
Αλουμίνιο
Η ρωσική Rusal είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός αλουμινίου στον κόσμο εκτός της Κίνας με περίπου 5,5% της παγκόσμιας παραγωγής το 2023. Προμηθεύει το μέταλλο στις ασιατικές και ευρωπαϊκές αγορές. Η Κίνα έχει γίνει ο μεγαλύτερος πελάτης της Rusal με μερίδιο 23% των εξαγωγών το 2023, από 8% το 2022.
Παλλάδιο και Πλατίνα
Η Nornickel είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός παλλαδίου στον κόσμο και σημαντικός παραγωγός πλατίνας με μερίδιο 41% και 11% της παγκόσμιας παραγωγής αντίστοιχα. Οι μεγαλύτεροι αγοραστές παλλαδίου από τη Ρωσία είναι το Χονγκ Κονγκ, οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ιαπωνία το 2023, σύμφωνα με την TDM.
Παρά τις δυτικές κυρώσεις πολλές χώρες της Δύσης συνεχίζουν να εισάγουν πολύτιμα ρωσικά μέταλλα που είναι αναγκαία για την βιομηχανία τους. Ένας ενδεχόμενος περιορισμός εξαγωγών από την Δύση θα μπορούσε να αποβεί ιδιαίτερα επιζήμιος για την οικονομία πολλών κρατών που επιβάλουν κυρώσεις στη Ρωσία.
