Οι αυξανόμενες εντάσεις στη Μέση Ανατολή προσθέτουν νέες αβεβαιότητες για την παγκόσμια οικονομία, ακόμη και όταν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αρχίζουν να συγχαίρουν τους εαυτούς τους που την έβγαλαν από μια περίοδο υψηλού πληθωρισμού χωρίς να προκαλέσουν ύφεση.
Το Ισραήλ, το οποίο πολεμά με τη Χαμάς στη Γάζα εδώ και σχεδόν ένα χρόνο, έστειλε τα στρατεύματά του στο νότιο Λίβανο μετά από δύο εβδομάδες έντονων αεροπορικών επιδρομών, κλιμακώνοντας τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Το αμερικανικό δολάριο έχει επωφεληθεί από την επίθεση του Ιράν με βαλλιστικούς πυραύλους στο Ισραήλ: ο δείκτης δολαρίου, ο οποίος μετρά το αμερικανικό νόμισμα έναντι του ευρώ, του γεν και τεσσάρων άλλων κορυφαίων νομισμάτων, διαπραγματεύεται γύρω από τα υψηλότερα επίπεδα τριών εβδομάδων. Οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν περίπου 2% την Πέμπτη λόγω των ανησυχιών ότι μια ευρύτερη σύγκρουση θα μπορούσε να διαταράξει τις ροές αργού πετρελαίου από την περιοχή – για παράδειγμα, αν το Ισραήλ επέλεγε να στοχεύσει τις ιρανικές πετρελαϊκές υποδομές, οι οποίες με τη σειρά τους θα μπορούσαν να προκαλέσουν αντίποινα από το Ιράν. Αλλά δεν είναι σαφές ότι αυτό θα μεταφραστεί σε συνεχείς, πιο απότομες αυξήσεις που οι οδηγοί αρχίζουν να παρατηρούν στην αντλία καυσίμων. Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν υψηλά επίπεδα αποθεμάτων αργού πετρελαίου, ενώ οι χώρες παραγωγής του ΟΠΕΚ διαθέτουν αρκετή πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα για να εξομαλύνουν τις επιπτώσεις των διαταραχών, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα.
Όπως πάντα, οι κεντρικοί τραπεζίτες τονίζουν ότι η δουλειά τους είναι να βλέπουν πέρα από απρόβλεπτα, εφάπαξ σοκ στην οικονομία και να εστιάζουν στις βαθύτερες, υποκείμενες τάσεις. Αλλά δεν έχουν την πολυτέλεια να αγνοούν εντελώς και τα γεωπολιτικά γεγονότα. Ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας Άντριου Μπέιλι δήλωσε στην εφημερίδα The Guardian ότι η τράπεζα θα μπορούσε να προχωρήσει σε πιο επιθετική μείωση των επιτοκίων εάν οι πληθωριστικές πιέσεις συνεχίσουν να εξασθενούν – υποδηλώνοντας ότι οι κεντρικοί τραπεζίτες προς το παρόν δεν βλέπουν τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ως σημαντική απειλή για τις προσπάθειές τους να μετριάσουν τον πληθωρισμό. Ο Μπέιλι δήλωσε ότι φαίνεται να υπάρχει δέσμευση να διατηρηθούν οι αγορές πετρελαίου σταθερές, αλλά είπε επίσης ότι η σύγκρουση θα μπορούσε ακόμη να ωθήσει προς τα πάνω τις τιμές του πετρελαίου, αν τα πράγματα συνεχίσουν να κλιμακώνονται.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δήλωσε την Πέμπτη ότι η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να έχει σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις για την περιοχή και την παγκόσμια οικονομία, αλλά οι τιμές των εμπορευμάτων παραμένουν κάτω από τα υψηλά επίπεδα του περασμένου έτους. Ήταν πολύ νωρίς για να προβλεφθούν συγκεκριμένες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, δήλωσε η εκπρόσωπος του ΔΝΤ Τζούλι Κόζακ.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το αργό μπρεντ βρίσκονται σήμερα γύρω στα 75 δολάρια το βαρέλι, πολύ κάτω από το επίπεδο των 84 δολαρίων τη στιγμή του χτυπήματος της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου πριν από σχεδόν ένα χρόνο και πολύ μακριά από τα υψηλά επίπεδα των 130 δολαρίων που επιτεύχθηκαν μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Η Ευρώπη θα ήταν εκτεθειμένη στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου, διότι, σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν έχει σημαντική εγχώρια παραγωγή πετρελαίου. Αλλά ακόμη και εκεί, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής εκτιμούν ότι μια ανθεκτική αύξηση των τιμών κατά 10% θα χρειαζόταν για να ωθήσει τον πληθωρισμό μόλις κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα. Οι οικονομικές επιπτώσεις ενός ολοκληρωτικού πολέμου που θα οδηγούσε σε ευρύτερες επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές σε όλη τη Μέση Ανατολή και τις περιοχές του Κόλπου, καθώς και σε περαιτέρω διαταραχές των εμπορικών οδών μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, θα ήταν πιο απτές.
Η Oxford Economics εκτιμά ότι ένα τέτοιο σενάριο θα εκτόξευε τις τιμές του πετρελαίου στα 130 δολάρια και θα μείωνε κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες την αύξηση της παγκόσμιας παραγωγής το επόμενο έτος, την οποία το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο βλέπει σήμερα σε περίπου 3,3%.
