Η Ρωσία προχωρά δυναμικά στη δημιουργία ενός νέου στρατηγικού αγωγού φυσικού αερίου που θα ενώνει τη χώρα με την Κίνα, περνώντας μέσω του Καζακστάν.
Το έργο αυτό αποτελεί βασικό βήμα για τη ρωσική Gazprom, καθώς η εταιρεία αντιμετωπίζει την απώλεια ενός από τους δύο τελευταίους αγωγούς της προς την Ευρώπη, μετά τη λήξη της συμφωνίας διέλευσης αερίου μέσω Ουκρανίας από τον Ιανουάριο του 2025. Η σημασία του έργου είναι διπλή: αφενός, θα διασφαλίσει την ενεργειακή συνεργασία Ρωσίας-Καζακστάν και, αφετέρου, θα ενισχύσει τη ρωσική παρουσία στην αναπτυσσόμενη αγορά της Κίνας.
Σύμφωνα με το σχεδιασμό, ο νέος αγωγός θα διασχίζει τις βόρειες και βορειοανατολικές περιοχές του Καζακστάν πριν καταλήξει στην Κίνα. Η Ρωσία στοχεύει να εξασφαλίσει μια μακροπρόθεσμη συμφωνία προμήθειας αερίου στο Καζακστάν, προκειμένου να διασφαλιστεί η σταθερότητα των παραδόσεων στην Κίνα. Το έργο, όπως αποκάλυψε ο Ρώσος αντιπρόεδρος Αλεξάντρ Νόβακ, βρίσκεται ήδη σε στάδιο μελέτης σκοπιμότητας και μηχανικής, με στόχο την ετήσια παράδοση 10 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων (Bcm) αερίου στο Καζακστάν και άλλων 35 Bcm στην Κίνα. Αν και ο Νόβακ δεν έχει ακόμη δώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση του έργου, Ρώσοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ο αγωγός θα είναι λειτουργικός έως το 2029.
Η στρατηγική αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Ρωσία, καθώς η Gazprom βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με τη συρρίκνωση των εξαγωγών της προς την Ευρώπη, εξαιτίας των διεθνών κυρώσεων που επιβλήθηκαν στη χώρα για την εισβολή στην Ουκρανία. Από το 2022, η Gazprom έχει μειώσει κατά 75% τις εξαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών προς την Ευρώπη, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη εξεύρεσης νέων αγορών. Η Κίνα, η οποία αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς ενέργειας παγκοσμίως, αναδεικνύεται ως ο κύριος στρατηγικός εταίρος της Ρωσίας στον ενεργειακό τομέα.
Το Καζακστάν, ως χώρα-διέλευσης, θα επωφεληθεί σημαντικά από το έργο. Η κυβέρνηση της χώρας εξετάζει αν θα προτιμήσει το ρωσικό αέριο για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών στις βόρειες και βορειοανατολικές περιοχές ή αν θα επεκτείνει τον εγχώριο αγωγό Σαριάρκα. Ο αγωγός αυτός, που ξεκινά από τη νότια περιοχή Κιζιλόρντα του Καζακστάν, φτάνει έως την πρωτεύουσα Αστάνα, καλύπτοντας περιοχές της βόρειας και βορειοανατολικής χώρας. Η απόφαση του Καζακστάν θα κριθεί από τη σταθερότητα των προμηθειών και τις μακροπρόθεσμες συνεργασίες που θα προσφέρει το ρωσικό αέριο.
Σύμφωνα με αναλυτές της ρωσικής χρηματιστηριακής εταιρείας Finam, ο νέος αγωγός μέσω Καζακστάν προς την Κίνα είναι το πιο ρεαλιστικό σχέδιο σε σχέση με άλλες προτάσεις εξαγωγής αερίου που έχει εξετάσει η Μόσχα. Ο αγωγός θα μπορούσε να αντικαταστήσει περίπου το ένα τρίτο των όγκων φυσικού αερίου που έχασε η Gazprom από την ευρωπαϊκή αγορά. Ταυτόχρονα, θα ενισχύσει την ενεργειακή συνεργασία Ρωσίας-Καζακστάν, καθώς το έργο θα συμβάλλει στην επίλυση ενεργειακών προβλημάτων στις βόρειες περιοχές του Καζακστάν.
Παρόλο που άλλες προτάσεις, όπως ο αγωγός Σιλά Σιμπίρι 2 μέσω Μογγολίας ή ο λεγόμενος αγωγός Νότος-Βορράς μέσω Ιράν και Πακιστάν, φαίνονται λιγότερο πιθανές να υλοποιηθούν σύντομα, η Ρωσία συνεχίζει να επενδύει στην ανάπτυξη υποδομών φυσικού αερίου. Ο πρώτος αγωγός προς την Κίνα, Σιλά Σιμπίρι 1, ήδη λειτουργεί με ετήσια δυναμικότητα 38 Bcm, ενώ κατασκευαστικές εργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη για έναν μικρότερο αγωγό στα ανατολικά της Ρωσίας, που προβλέπεται να τεθεί σε λειτουργία το 2027 ή το 2028.
Η υλοποίηση του νέου αγωγού μέσω Καζακστάν αποτελεί βασικό μέρος της ρωσικής στρατηγικής για την αναδιάταξη της ενεργειακής πολιτικής της προς την Ανατολή, ενισχύοντας την επιρροή της στις αγορές της Ασίας και διαφοροποιώντας τις εξαγωγές της μακριά από την Ευρώπη.
