Λίγες εβδομάδες μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ η Συρία ακροβατεί προς τη νέα εποχή. Η νέα ηγεσία υπόσχεται προστασία των διαφορετικών εθνοτικών και θρησκευτικών ομάδων, όμως τίποτα δεν διασφαλίζει κάτι τέτοιο, ενώ στο διπλωματικό πεδίο η προσοχή στρέφεται σε ΗΠΑ, Τουρκία και Ισραήλ.
Οι συγκρούσεις μεταξύ ισλαμιστών που ανέλαβαν την εξουσία και των υποστηρικτών του Ασαντ συνεχίζονται, όχι αναίμακτα. Το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δήλωσε ότι έξι ισλαμιστές μαχητές σκοτώθηκαν ενώ προσπαθούσαν να συλλάβουν έναν πρώην αξιωματούχο της κυβέρνησης Ασαντ, ο οποίος κατηγορείται για την έκδοση εντολών εκτέλεσης και αυθαίρετων αποφάσεων κατά χιλιάδων κρατουμένων. Οι μαχητές ανήκαν στη Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ, HTS, η οποία ηγήθηκε της επίθεσης που ανέτρεψε τον Ασαντ. Από την πτώση του Ασαντ δεκάδες Σύροι έχουν σκοτωθεί σε πράξεις εκδίκησης, σύμφωνα με ακτιβιστές και παρατηρητές, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων προέρχεται από τη μειονοτική κοινότητα των αλαουιτών, ένα παρακλάδι του σιιτικού Ισλάμ στο οποίο ανήκει ο Ασαντ.
Συνεχείς συγκρούσεις
Στην πρωτεύουσα Δαμασκό διαδηλωτές αλαουίτες συγκρούστηκαν με αντιδιαδηλωτές σουνίτες. Διαδηλώσεις αλαουιτών πραγματοποιήθηκαν επίσης στην πόλη Χομς και τη Χάμα. Ορισμένοι ζήτησαν την απελευθέρωση στρατιωτών του πρώην συριακού στρατού, που τώρα είναι φυλακισμένοι από την HTS. Οι διαμαρτυρίες των αλαουιτών προκλήθηκαν εν μέρει από ένα βίντεο στο διαδίκτυο που δείχνει την πυρπόληση ενός αλαουιτικού ιερού. Οι προσωρινές Αρχές επέμειναν ότι το βίντεο ήταν παλιό και όχι πρόσφατο περιστατικό.
Οι αλαουίτες, μια μειονότητα συνδεδεμένη στενά με την αλαουιτική οικογένεια Ασαντ, ανησυχούν έντονα για την πιθανότητα αντιποίνων. Πολλοί πρώην αξιωματικοί και μέλη της κοινότητας αρνούνται να παραδώσουν τα όπλα, ενώ υπάρχουν αναφορές ότι προτίθενται να αντισταθούν. Παράλληλα, θρησκευτικοί ηγέτες της κοινότητας ζητούν γενική αμνηστία, αν και αυτό θεωρείται απίθανο, δεδομένων των καταγγελιών για εγκλήματα πολέμου που βαραίνουν πολλά μέλη της. Η θρησκευτική βία έχει ξεσπάσει μετά την απομάκρυνση του Ασαντ, αλλά όχι στο επίπεδο που φοβόταν κανείς ύστερα από σχεδόν 14 χρόνια εμφυλίου πολέμου που εκτιμάται ότι στοίχισε τη ζωή σε μισό εκατομμύριο ανθρώπους.
Ο πόλεμος δίχασε τη Συρία, δημιουργώντας εκατομμύρια πρόσφυγες και εκτοπίζοντας δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους σε ολόκληρη τη χώρα. Ορισμένοι Σύριοι που εκτοπίστηκαν βίαια άρχισαν να επιστρέφουν στα σπίτια τους, προσπαθώντας να ξαναχτίσουν τη ζωή τους. Σοκαρισμένοι από την καταστροφή, πολλοί διαπίστωσαν ότι ελάχιστα πράγματα έχουν απομείνει από αυτά.
Ισραήλ και Τουρκία έτοιμες να «διαμελίσουν» τη χώρα
Η ηγεσία της Συρίας δεν είναι το μόνο που αλλάζει ως αποτέλεσμα της ανατροπής του Μπασάρ αλ Ασαντ. Διεκδικήσεις είναι επίσης σε εξέλιξη στα σύνορα της Συρίας, από το Ισραήλ στα νοτιοδυτικά και την Τουρκία στα βόρεια. Ο στρατός του Ισραήλ δεν έχασε χρόνο για να προελάσει στη Συρία με τα στρατεύματα να κινούνται προς τα ανατολικά σε μια νεκρή ζώνη που δημιουργήθηκε από την κατάπαυση του πυρός μεταξύ των δύο χωρών πριν από 50 χρόνια. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου είναι επιφυλακτικός απέναντι σε μια νέα απειλή ύστερα από περισσότερο από έναν χρόνο μάχης με τις υποστηριζόμενες από το Ιράν ομάδες Χαμάς και Χεζμπολάχ στην περιοχή. Η Τουρκία έχει επιδείξει παρόμοια επείγουσα ανάγκη να διεκδικήσει την επιρροή της σε ένα πολύ μεγαλύτερο τμήμα της Συρίας και ο εκλεγμένος πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει χαρακτηρίσει τη χώρα βασικό παράγοντα στη διαμόρφωση του πολιτικού τοπίου μετά τον Άσαντ.
Ο συριακός εθνικός στρατός, μια ομάδα που χρηματοδοτείται και συμβουλεύεται από την Αγκυρα, έχει καταλάβει δύο βορειοδυτικές πόλεις από τα τέλη Νοεμβρίου από τις συριακές δημοκρατικές δυνάμεις. Ο SNA θα προσπαθήσει τώρα πιθανότατα να καταλάβει περισσότερα εδάφη. Απώτερος στόχος του Ερντογάν είναι να δημιουργήσει μια νεκρή ζώνη στα σύνορα Συρίας – Τουρκίας, μήκους 900 χιλιομέτρων (560 μιλίων), αν και ο στόχος αυτός φαίνεται δύσκολο να επιτευχθεί στο σύνολό του. Η προέλαση του Ισραήλ έχει επεκτείνει τον έλεγχό του στα υψίπεδα του Γκολάν – ένα κομμάτι που αποτελεί επίκεντρο παγκόσμιας διαμάχης από τότε που το Ισραήλ το κατέλαβε από τη Συρία κατά τη διάρκεια του πολέμου του 1967.
Πριν από την πτώση του Άσαντ το Ισραήλ ήλεγχε περίπου τα δύο τρίτα της περιοχής, δίνοντας στον στρατό του μια θέα της νότιας Συρίας μεταξύ των συνόρων και της πρωτεύουσας, της Δαμασκού, σε απόσταση 60 χιλιομέτρων, επιτρέποντάς του να παρακολουθεί τις κινήσεις των στρατευμάτων. Το Γκολάν προσφέρει εύφορη γη -οι Ισραηλινοί καλλιεργούν εκεί σταφύλια και μήλα- και αποτελεί σημαντική πηγή νερού. Ενώ ο Τραμπ αναγνώρισε επίσημα την ισραηλινή κυριαρχία της περιοχής του Γκολάν κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του το 2019, τα Ηνωμένα Εθνη εξακολουθούν να το θεωρούν νομικά μέρος της Συρίας.
Αβέβαιο παραμένει το μέλλον των Κούρδων, ενώ οι νέοι ηγέτες παγιώνουν τον έλεγχό τους και απορροφούν τις αντάρτικες φατρίες υπό το υπουργείο Αμυνας της χώρας. Το ίδιο ισχύει και για τα στρατόπεδα αλλά και τις φυλακές που έχουν περάσει στον έλεγχό τους, στις οποίες κρατούνται μέλη οικογενειών του ISIS. Οι συριακές δημοκρατικές δυνάμεις (SDF), ένας συνασπισμός Κούρδων μαχητών που είναι σύμμαχοι των ΗΠΑ στη βορειοανατολική Συρία, δέχονται επιθέσεις από δυνάμεις που υποστηρίζονται από την Τουρκία.
Πηγή: Κυριακάτικη δημοκρατία
