Η σύλληψη του Εριόν Βελιάι σηματοδοτεί μία από τις πιο εκκωφαντικές πολιτικές ανατροπές των τελευταίων ετών στην Αλβανία. Ο 45χρονος δήμαρχος των Τιράνων, που για μια δεκαετία κυριαρχούσε στη δημοτική αρχή και θεωρούνταν πιθανός διάδοχος του Έντι Ράμα στην ηγεσία του Σοσιαλιστικού Κόμματος, πέρασε τη νύχτα της Δευτέρας προς Τρίτη στα κρατητήρια των Τιράνων. Η υπόθεση πήρε άμεσα μεγάλη δημοσιότητα, με κάποιους πολίτες να οργανώνουν ακόμη και εορτασμούς για τη σύλληψή του.
Γνωστός για τον ασφυκτικό έλεγχο που ασκούσε στα μέσα ενημέρωσης και για την ικανότητά του να προωθεί προσεκτικά κατασκευασμένες εικόνες στα κοινωνικά δίκτυα, ο Εριόν Βελιάι εμφανίστηκε το πρωί της Δευτέρας σε ζωντανή μετάδοση να παίζει με παιδιά σε παιδικό σταθμό στα προάστια των Τιράνων. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, στο γραφείο του, οι ερευνητές της Εθνικής Υπηρεσίας Ερευνών της Αλβανίας του παρέδιδαν την απόφαση σύλληψης που είχε εκδοθεί εις βάρος του.
Για χρόνια, ο Βελιάι κατάφερε να αποφύγει τις νομικές συνέπειες από υποθέσεις που σκίασαν τη θητεία του. Από τον θάνατο ενός ανήλικου εργάτη στον ΧΥΤΑ Σάρρα το 2016, μέχρι το σκάνδαλο των αποτεφρωτήρων των Τιράνων, η πολιτική του σταδιοδρομία συνοδεύτηκε από σοβαρές καταγγελίες. Ωστόσο, καμία από αυτές δεν είχε μέχρι τώρα οδηγήσει στη σύλληψή του. Η ανατροπή ήρθε έπειτα από ανώνυμο email που στάλθηκε στις αρχές και αποκάλυπτε ύποπτες οικονομικές συναλλαγές της συζύγου του, Αϊόλα Τσότζα. Το μήνυμα περιείχε λεπτομερείς πληροφορίες για δωρεές και χρηματοδοτήσεις που, σύμφωνα με τους εισαγγελείς, χρησιμοποιήθηκαν για την απόκρυψη παράνομων κερδών.
Ο Εριόν Βελιάι ξεκίνησε την καριέρα του ως ακτιβιστής κατά της διαφθοράς, ηγούμενος της οργάνωσης “Mjaft”. Με την υποστήριξη διεθνών οργανισμών, η καμπάνια του απέκτησε μεγάλη αναγνώριση, γεγονός που του επέτρεψε να εισέλθει δυναμικά στον πολιτικό χώρο. Το 2009 ίδρυσε το κόμμα G-99, το οποίο, παρά την προβολή που έλαβε, απέτυχε εκλογικά. Μετά την ένταξή του στο Σοσιαλιστικό Κόμμα, εκλέχθηκε βουλευτής το 2013 και δήμαρχος Τιράνων το 2015.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της πολιτικής του πορείας, ο Βελιάι είχε τη φήμη ενός φιλόδοξου και συγκρουσιακού πολιτικού, που δεν δίσταζε να δημιουργήσει εσωτερικούς αντιπάλους στο κόμμα του. Η αντιπαλότητά του με τον Σαϊμίρ Ταχίρι, έναν άλλο ισχυρό στέλεχος του Σοσιαλιστικού Κόμματος, ήταν γνωστή, ενώ η πτώση του τελευταίου λόγω εμπλοκής σε δικαστικές υποθέσεις είχε ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη θέση του Βελιάι. Ωστόσο, οι έρευνες που ξεκίνησαν το 2024 φαίνεται πως ανέτρεψαν τα δεδομένα.
Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, η υπόθεση του Βελιάι δεν αφορά ένα μεμονωμένο περιστατικό διαφθοράς, αλλά ένα οργανωμένο σύστημα χρηματισμού μέσω επιχειρήσεων που σχετίζονται με την οικογένειά του. Η έρευνα έδειξε ότι τουλάχιστον πέντε μεγάλοι επιχειρηματίες, κυρίως από τον κατασκευαστικό τομέα, συμμετείχαν στο δίκτυο παράνομων πληρωμών. Οι ύποπτες οικονομικές συναλλαγές που ταυτοποιήθηκαν εκτιμώνται σε δεκάδες εκατομμύρια λεκ, με ένα σημαντικό ποσό να αφορά δαπάνες της συζύγου του για πολυτελή κοσμήματα και ρούχα, οι οποίες δεν είχαν δηλωθεί στις οικονομικές καταστάσεις του.
Η υπόθεση Βελιάι δεν έχει μόνο νομικές, αλλά και πολιτικές προεκτάσεις. Η αντιπολίτευση κατηγορεί τον Έντι Ράμα ότι χρησιμοποίησε τη σύλληψη για να αποσπάσει την προσοχή από εσωκομματικές διαμάχες και να ενισχύσει τον έλεγχό του στο κόμμα. Από την πλευρά του, ο ίδιος ο Βελιάι, γράφοντας μέσα από τη φυλακή, χαρακτήρισε τις αποκαλύψεις ως «πολιτική δίωξη» και υποστήριξε ότι οι συναλλαγές που ερευνώνται αφορούν «πολιτιστικές χορηγίες».
Η σύλληψή του -σύμφωνα με το himara.gr- αναμένεται να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στην πολιτική σκηνή της Αλβανίας. Πέρα από τη δικαστική του έκβαση, η υπόθεση θέτει το ερώτημα του ποιος θα αναλάβει τη δημαρχία της Τιράνας, μιας θέσης με ισχυρό πολιτικό βάρος. Ο Έντι Ράμα καλείται τώρα να αποφασίσει για την τύχη του Βελιάι, ενώ η προκήρυξη πρόωρων εκλογών στην πρωτεύουσα φαντάζει όλο και πιο πιθανή.
*Φωτογραφία facebook.com/ErionVeliaj/
Δείτε επίσης:
- Τίρανα: Ο Δήμαρχος αποκόμισε πάνω από 1 εκατ. ευρώ μέσω ξεπλύματος και διαφθοράς
- Αλβανία: Χάος και άγρια επεισόδια στο ντέρμπι Παρτιζάνι-Τίρανα!
