Ο Καναδάς ήταν κάποτε ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος του ΝΑΤΟ λόγω της χρόνιας υποδαπανής του στον τομέα της άμυνας. Τώρα, στη φετινή Σύνοδο Κορυφής, όλοι συμφωνούν: η Ισπανία είναι το πρόβλημα, με τη Σλοβακία να έρχεται δεύτερη σε σειρά στην πρόκληση οργής μεταξύ των μελών της συμμαχίας.
Η επιμονή του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ μέχρι την ύστατη στιγμή ότι η χώρα του δεν χρειάζεται να επιτύχει τον νέο στόχο του ΝΑΤΟ για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ, και η επιτυχία του να εξασφαλίσει μια εξαίρεση σε μια συμφωνία για τον στόχο δαπανών, έχει μετατρέψει τη Μαδρίτη στον νέο παρία της συμμαχίας.
«Δεν έχω λόγια να εκφράσω την αηδία μου», δήλωσε στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος άμυνας.
Τον Σάντσεθ ακολούθησε τη Δευτέρα (23/6) ο Σλοβάκος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο, ο οποίος δημοσίευσε στο X ότι η χώρα του «έχει άλλες προτεραιότητες τα επόμενα χρόνια εκτός από τον εξοπλισμό» και μπορεί να τα βγάλει πέρα χωρίς να αυξήσει τις δαπάνες.
Στη Σύνοδο Κορυφής του περασμένου έτους στην Ουάσινγκτον, η απογοήτευση με τις καναδικές αμυντικές δαπάνες ήταν μεγάλη, με την Οτάβα απλώς να αρνείται να αυξήσει τον αμυντικό της προϋπολογισμό σε σχεδόν 2% του ΑΕΠ που ορίζει το ΝΑΤΟ.
Η νέα κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ δεσμεύτηκε για επιπλέον 9 δισεκατομμύρια δολάρια σε αμυντικές δαπάνες, φέρνοντας τελικά τη χώρα στο 2% και βγάζοντάς την από την «μπούκα» της συμμαχίας.
Μια Σύνοδος Κορυφής χωρίς φασαρία
Οι αρνήσεις της τελευταίας στιγμής από την Ισπανία και τη Σλοβακία ήρθαν στην αρχή μιας Συνόδου Κορυφής που η ηγεσία του ΝΑΤΟ έχει κάνει ό,τι μπορεί για να διατηρήσει χωρίς δράματα. Είναι μια υπενθύμιση στον κόσμο ότι μια συμμαχία 32 κρατών μπορεί να είναι άναρχη, ειδικά όταν οι μπίζνες του ΝΑΤΟ συγκρούονται με τις προτεραιότητες των εγχώριων δαπανών.
Ήρθαν επίσης λίγες ώρες πριν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προσγειωθεί στη Χάγη, έτοιμος να κάνει τον γύρο του θριάμβου, καθώς οι σύμμαχοι ευθυγραμμίζονται με τον επιλεγμένο στόχο του.
Όμως, ανεξάρτητα από το εγχώριο κοινό στο οποίο στοχεύουν οι Σάντσες και Φίτσο με τις αποφάσεις τους, βρίσκουν μικρή συμπάθεια μεταξύ των μελών της συμμαχίας που συγκεντρώθηκαν στη Χάγη.
Οι σύνεδροι που ήταν έτοιμοι για μια γρήγορη και πειθαρχημένη διήμερη εκδήλωση έμειναν άναυδοι σκεπτόμενοι ότι η αυστηρά χορογραφημένη επίδειξη ενότητας θα μπορούσε να… ανατιναχθεί από μια ισπανική κυβέρνηση, η οποία έχει μείνει πίσω στις αμυντικές δαπάνες, και έναν Σλοβάκο ηγέτη που έχει ασκήσει κριτική στην υποστήριξη της Ευρώπης προς την Ουκρανία.
«Σοσιαλιστές», είπε ένας Βρετανός νομοθέτης για τους Ισπανούς. «Δείτε τη θέση τους για την Ουκρανία, δεν είναι καθόλου αλληλέγγυα ή δεν υποστηρίζει την κοινή μας ευρωπαϊκή ασφάλεια».
Ακόμα και όταν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι παραδέχτηκαν ότι ο Σάντσεθ βρίσκεται σε δύσκολη θέση στο εσωτερικό, με την κυβέρνησή του να μην μπορεί να περάσει έναν προϋπολογισμό με νέα κεφάλαια για την άμυνα, απέρριψαν την απόφαση του Ισπανού ηγέτη να αγνοήσει τη νέα δέσμευση δαπανών του ΝΑΤΟ που αναμένεται να δημοσιευτεί επίσημα την Τετάρτη (25/6).
Δύο Ευρωπαίοι ηγέτες δήλωσαν ότι όλοι οι σύμμαχοι έχουν εγκρίνει τους νέους στόχους δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ που θέτουν απαιτήσεις για την επίτευξη απόρρητων στόχων για στρατεύματα και όπλα που πρέπει να παρέχει κάθε χώρα. Ο Σάντσεθ έχει ισχυριστεί ότι η Ισπανία μπορεί να επιτύχει αυτούς τους στόχους, εφόσον εμμείνει στο τρέχον σχέδιό της για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 2,1% του ΑΕΠ, αλλά άλλοι σύμμαχοι δεν βλέπουν πώς είναι αυτό δυνατό.
«Δεν βλέπω τίποτα που να δημιουργεί περιθώρια για εξαιρέσεις», δήλωσε ο Σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον σε δημοσιογράφους την Τρίτη (24/6).
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, δήλωσε στο Δημόσιο Φόρουμ του ΝΑΤΟ ότι δεν ήταν «δίκαιο» οι ηγέτες των οποίων η χώρα βρίσκεται πιο μακριά από τη Ρωσία να ζητούν εξαιρέσεις.
«Είναι θέμα ενότητας, υπεράσπισης της Ευρώπης, όχι της Πολωνίας ή της Τσεχικής Δημοκρατίας. Διαφωνώ με την ιδέα μιας εξαίρεσης για μια χώρα», είπε, χωρίς να κατονομάσει συγκεκριμένα την Ισπανία.
Η Πολωνία, η οποία φέτος στοχεύει να δαπανήσει το 4,7% του ΑΕΠ για την άμυνα, το υψηλότερο στο ΝΑΤΟ, επίσης δεν είναι ενθουσιασμένη με την προσπάθεια της Ισπανίας να αποφύγει την ενίσχυση των δαπανών της συμμαχίας.
«Πιστεύουμε ότι οποιαδήποτε απόκλιση από αυτήν την αρχή από οποιαδήποτε χώρα μέλος αποτελεί κακό παράδειγμα», δήλωσε ο Πολωνός υπουργός Άμυνας, Βλάντισλαβ Κοσινιάκ-Κάμις, πριν πετάξει για τη Σύνοδο Κορυφής.
Χαρακτήρισε την Πολωνία «μέλος πρότυπο» της συμμαχίας και προειδοποίησε για χώρες όπως η Ισπανία που προσπαθούν να διευρύνουν τον ορισμό των αμυντικών δαπανών του ΝΑΤΟ ώστε να συμπεριλάβει πράγματα που δεν συνδέονται αυστηρά με τον στρατό.
Εσωτερικά προβλήματα
Ωστόσο, οι πολιτικές αντιξοότητες στη Μαδρίτη επιδεινώνονται. Κάποιοι στον αριστερό συνασπισμό του Σάντσεθ αντιτίθενται στη μεταφορά χρημάτων από προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας στον στρατό.
Και ο πρωθυπουργός «πληγώθηκε» περαιτέρω αφού οι ερευνητές δήλωσαν ότι είχαν στοιχεία που δείχνουν ότι ανώτερα στελέχη εντός του κόμματός του έχουν λάβει δωροδοκίες για αναθέσεις δημοσίων έργων.
«Είναι δύσκολο να πείσεις 32 έθνη να κάνουν οτιδήποτε μαζί, αλλά όλο το νόημα του να είσαι συμμαχία είναι να είσαι καλός σύμμαχος», δήλωσε ένας διπλωμάτης του ΝΑΤΟ.
Βετεράνοι του ΝΑΤΟ δήλωσαν ότι η άρνηση της Ισπανίας ήταν κάτι συνηθισμένο. «Κάθε χρόνο υπάρχει τουλάχιστον ένα spoiler», δήλωσε ο Giuseppe Spatafora, πρώην αξιωματούχος του ΝΑΤΟ, ο οποίος τώρα είναι ερευνητικός αναλυτής στο Ινστιτούτο Μελετών Ασφάλειας της ΕΕ στις Βρυξέλλες.
«Όλες οι χώρες αποδέχτηκαν τον στόχο στην αρχή για να μην εξοργίσουν τον Τραμπ, αλλά αργά ή γρήγορα πρέπει να αντιμετωπίσουν τις δημοσιονομικές/εσωτερικές τους πραγματικότητες».
Το ισπανικό δράμα της τελευταίας στιγμής άνοιξε την πόρτα σε άλλες να αντιγράψουν τη Μαδρίτη και να ζητήσουν τις δικές τους εξαιρέσεις ή τουλάχιστον μεγαλύτερη ευελιξία.
«Εάν μια χώρα λάβει εξαίρεση, αυτό μπορεί να γίνει μεταδοτικό», δήλωσε ο Giedrimas Jeglinskas, πρόεδρος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας στο κοινοβούλιο της Λιθουανίας και πρώην αξιωματούχος του ΝΑΤΟ. «Πώς μπορούν οι ηγέτες να υπερασπιστούν το 5% μετά την επιστροφή τους στην πατρίδα τους, εάν αρκετές χώρες έλαβαν εξαίρεση;».
Ήδη, ορισμένες χώρες του ΝΑΤΟ που έχουν μείνει πίσω στους στόχους της συμμαχίας για τις αμυντικές δαπάνες χρησιμοποιούν την Ισπανία ως πολιτική κάλυψη.
Τη Δευτέρα (23/6), το Βέλγιο ανακοίνωσε ότι θα επιδιώξει «μέγιστη ευελιξία» από το ΝΑΤΟ σχετικά με τον στόχο του 5%. «Μπορεί να μην το κάναμε με μια θορυβώδη δήλωση όπως η Ισπανία, αλλά μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι εδώ και εβδομάδες οι διπλωμάτες μας εργάζονται σκληρά για να αποκτήσουν τους μηχανισμούς ευελιξίας», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Μαξίμ Πρεβό στα τοπικά μέσα ενημέρωσης.
Ο Καναδάς έχει επίσης ερωτήσεις. Η Υπουργός Εξωτερικών Ανίτα Ανάντ δήλωσε στο POLITICO ότι βρίσκεται σε ενεργή συζήτηση για να καθοριστεί πότε ο Καναδάς πρέπει να επιτύχει τον νέο στόχο δαπανών του 5% της συμμαχίας.
«Θα υπάρχει ευελιξία περίπου στο 1,5%; Θα υπάρχει υποχρεωτική αύξηση του ποσοστού σε ορισμένα χρονικά σημεία; Θα υπάρξουν αυξήσεις σταδιακά και θα υπάρξει αναθεώρηση μετά από ορισμένα χρονοδιαγράμματα, ας πούμε, το 2029 – μία από τις ημερομηνίες που προτείνονται;» ρώτησε.
Ενώ ορισμένοι συμμερίζονταν την πολιτική κατάσταση του Σάντσεθ, άλλοι στη συμμαχία δήλωσαν ότι η Ισπανία και άλλες χώρες που υστερούσαν έπρεπε να αναλάβουν δράση – ή να αντιμετωπίσουν την οργή του Τραμπ.
«Είναι απίστευτα άδικο για τη συμμαχία», δήλωσε ένας άλλος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ. «Θα ήθελα να δω τον Φίτσο να λέει στον Τραμπ κατά πρόσωπο γι’ αυτό στο δείπνο της Τρίτης».
Ωστόσο, ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι τελικά απέδωσαν την ευθύνη για την αλλαγή της τελευταίας στιγμής της Ισπανίας στον Τραμπ. Ο Αμερικανός Πρόεδρος παραδέχτηκε δημόσια ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάζεται να επιτύχουν τον στόχο αύξησης των αμυντικών δαπανών που έχει απαιτήσει από τους συμμάχους του ΝΑΤΟ.
«Φαίνεται να συμφωνεί με τις ΗΠΑ που δεν αποδέχονται τον στόχο του 5%», δήλωσε ένας άλλος Ευρωπαίος αξιωματούχος άμυνας.
Πηγή: Politico
Δείτε επίσης:
- Ο Ζελένσκι καλεί τους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ να επενδύσουν στην αμυντική βιομηχανία της Ουκρανίας
- Σαμποτάζ στο σιδηροδρομικό δίκτυο ερευνούν οι ολλανδικές Αρχές εν μέσω Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ
- Πολιτικός σάλος με το μήνυμα Ρούτε στον Τραμπ: «Kέρδισες! Η Ευρώπη θα πληρώσει, όπως οφείλει»
- Απίστευτη νέα «ρουκέτα» από Τραμπ – «Το Ιράν θα γίνει ένα σπουδαίο εμπορικό έθνος!»
- Με προκλητικές διεκδικήσεις ο Ερντογάν προσγειώνεται στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ και συναντά τον Τραμπ
