Η αεροπορική επίθεση του Ντόναλντ Τραμπ κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων αποτέλεσε ταυτόχρονα μια στρατιωτική επίδειξη ισχύος και μια διπλωματική ταπείνωση για την Ευρώπη.
Οι βασικές ευρωπαϊκές δυνάμεις, Γαλλία, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο (η ομάδα των «Ε3») φαίνεται πως χρησιμοποιήθηκαν όχι απλώς ως κομπάρσοι, αλλά σχεδόν ως δολώματα, για να πειστεί το Ιράν ότι δεν επίκειται επίθεση.
Η προειδοποίηση του Τραμπ ότι θα έδινε «μια πραγματική ευκαιρία στη διπλωματία» πριν πάρει την τελική του απόφαση, οδήγησε τους Ευρωπαίους να πιστέψουν ότι υπήρχε περιθώριο διαλόγου. Έτσι, προγραμμάτισαν έκτακτες συνομιλίες στη Γενεύη με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών. Όμως μόλις λίγες ώρες μετά τη λήξη των συνομιλιών, αμερικανικά βομβαρδιστικά B-2 έπλητταν ιρανικούς στόχους, αφήνοντας την Ευρώπη αιφνιδιασμένη και πολιτικά έκθετη.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες παραδέχθηκαν ανοιχτά ότι ήταν «στο σκοτάδι». Ο Γερμανός ΥΠΕΞ δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον τους διαβεβαίωνε πως δεν θα εμπλακεί στρατιωτικά, ενώ ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ είχε δημόσια προβλέψει ότι δεν πρόκειται να υπάρξει επίθεση. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι –παρά τις καλές σχέσεις της με τον Τραμπ– δεν είχε ιδέα για την επικείμενη επιδρομή.
Το χειρότερο για την Ε.Ε. δεν είναι μόνο ότι αγνοήθηκε, αλλά ότι φαίνεται να χρησιμοποιήθηκε εσκεμμένα από τις ΗΠΑ ως «παραπλανητικός παράγοντας» για να ξεγελαστεί η Τεχεράνη. Σύμφωνα με τους «New York Times», η αναφορά του Τραμπ περί «διετούς περιθωρίου» ήταν σκόπιμη παραπλάνηση, καθώς η απόφαση για επίθεση είχε ήδη ληφθεί.
Η εμπλοκή της Ευρώπης στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή είναι πλέον σχεδόν ανύπαρκτη. Παρόλο που η Ε.Ε. είναι ο μεγαλύτερος χορηγός ανθρωπιστικής βοήθειας για τη Γάζα και έχει πολιτική βαρύτητα, οι εκκλήσεις της προς το Ισραήλ αγνοούνται επιδεικτικά από την κυβέρνηση Νετανιάχου. Η πρόσφατη απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξετάσει αν το Ισραήλ παραβιάζει τις ρήτρες ανθρωπίνων δικαιωμάτων της μεταξύ τους συμφωνίας, προκάλεσε οργισμένη αντίδραση από την Ιερουσαλήμ.
Η Ε.Ε. επιμένει ότι η διπλωματική της φωνή έχει αξία. «Όταν 27 χώρες μιλούν με μία φωνή, αυτό έχει σημασία», δηλώνει η υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Σουηδίας. Όμως ακόμα και οι πιο φιλικοί παρατηρητές αναγνωρίζουν ότι στην παρούσα συγκυρία, ελάχιστοι στη Μέση Ανατολή ακούν τι έχει να πει η Ευρώπη.
Ο Εμανουέλ Μακρόν προσπάθησε να δώσει έναν πιο αισιόδοξο τόνο, λέγοντας ότι η σταθερότητα και η συνέπεια έχουν στρατηγική αξία. Όμως το γεγονός παραμένει: την ώρα που πέφτουν βόμβες, όποιος δεν έχει θέση στο τραπέζι, είναι απλώς στο μενού.
Δείτε Επίσης:
