Η δεύτερη προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ έχει γκρεμίσει τις διατλαντικές σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο επίκεντρο βρίσκεται η αντιπαράθεση γύρω από τον Ψηφιακό Νόμο Υπηρεσιών (Digital Services Act – DSA), τον φιλόδοξο κανονισμό της ΕΕ που στοχεύει στη ρύθμιση των μεγάλων τεχνολογικών πλατφορμών. Αντιπαράθεση που εξελίσσεται σε ανοιχτή σύρραξη με απρόβλεπτες συνέπειες.
Η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει την επιβολή κυρώσεων σε αξιωματούχους της ΕΕ ή κρατών-μελών που είναι υπεύθυνοι για την υλοποίηση του DSA, ενώ παράλληλα απειλεί με «πρόσθετους δασμούς» αν τέτοια μέτρα δεν καταργηθούν.
Ο DSA τέθηκε σε ισχύ τον Φεβρουάριο του 2024 και στοχεύει στην ενίσχυση των δικαιωμάτων των χρηστών και την αφαίρεση παράνομου περιεχομένου. Οι αυστηρότεροι κανόνες εφαρμόζονται στις μεγαλύτερες πλατφόρμες και μηχανές αναζήτησης – εκείνες με περισσότερους από 45 εκατομμύρια χρήστες μηνιαίως.
Ο DSA θεσπίζει υποχρεώσεις για τις διαδικτυακές πλατφόρμες σχετικά με ζητήματα όπως η ασφάλεια των παιδιών και η παραπληροφόρηση, ενώ απαιτεί από τους διαδικτυακούς κολοσσούς όπως η Amazon, Apple, Google, Meta, Microsoft και TikTok να επιτρέψουν σε νέους παίκτες να εισέλθουν στην αγορά και να ανταγωνιστούν.
Στο κέντρο της ευρωπαϊκής αντίστασης βρίσκεται η Γερμανίδα ευρωβουλευτής Αλεξάνδρα Γκίζε (Alexandra Geese), που έχει χαρακτηρίσει τις αμερικανικές πιέσεις ως απόπειρα «αλλαγής καθεστώτος στην Ευρώπη». Η Γκίζε, που έχει αποκαλέσει τον DSA “το νέο ψηφιακό σύνταγμα για την Ευρώπη”, προειδοποιεί ότι οι στόχοι του Τραμπ ευθυγραμμίζονται με τα συμφέροντα ορισμένων αμερικανικών τεχνολογικών εταιρειών.
Η Στρατηγική Συμμαχία Meta – Τραμπ
Η σχέση μεταξύ της Meta και της κυβέρνησης Τραμπ αποτελεί ενδεικτικό παράδειγμα της νέας δυναμικής. Ο Ζάκερμπεργκ φαίνεται έτοιμος να ανταμειφθεί για την ευθυγράμμισή του με τον Τραμπ, ενώ η Meta βρίσκεται υπό έρευνα τόσο στο πλαίσιο του DSA όσο και του Νόμου Ψηφιακών Αγορών (DMA).
Η σύγκρουση γύρω από τον DSA δεν είναι απλώς μια κανονιστική διαφωνία. Είναι μια μάχη για το ποιος θα καθορίσει τους κανόνες του ψηφιακού – και όχι μόνο – μέλλοντος. Από τη μία πλευρά, οι αμερικανικοί τεχνολογικοί γίγαντες και η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκουν μεγαλύτερη ελευθερία δράσης. Από την άλλη, η Ευρώπη προσπαθεί να δημιουργήσει έναν πιο ελεγχόμενο και υπεύθυνο ψηφιακό χώρο.
Πίσω όμως από τις κανονιστικές διαδικασίες, κυριαρχεί ο τρόμος των Βρυξελλών, του Λονδίνου, του Βερολίνου και φυσικά του Παρισιού, για την πολυετή κυριαρχία τους η οποία βασίστηκε κυρίως στην σχέσεις διαπλοκής με τα μεγάλα συμφέροντα εντός των χωρών τους, η οποία τώρα κλονίζεται λόγω της επέλασης κολοσσών όπως το X, όπου η ελεύθερη διάδοση της είδησης και των σκανδάλων, αποκαλύπτει την γύμνια τους. Αποδυναμώνοντας παράλληλα και την προπαγάνδα τους σε μία σειρά θεμάτων που κλόνισαν τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, όπως ο κορονοϊός και το ουκρανικό.
Ο DSA έχει γίνει το πιο πρόσφατο διαπραγματευτικό χαρτί στην ανασύνθεση των παγκόσμιων εμπορικών διευθετήσεων από την κυβέρνηση Τραμπ. Η έκβαση αυτής της αντιπαράθεσης θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον της ψηφιακής ρύθμισης, αλλά και την ισορροπία δυνάμεων στις διαπλαντικές σχέσεις για τα επόμενα χρόνια.
