Η Τουρκία βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο πολιτικών αναταράξεων, μετά την ακύρωση του Επαρχιακού Συνεδρίου της Κωνσταντινούπολης του αντιπολιτευτικού Δημοκρατικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), που πραγματοποιήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2023. Το 45ο Πρωτοδικείο της Κωνσταντινούπολης, με προσωρινή απόφαση, ακύρωσε το συνέδριο, καθαίρεσε τον εκλεγμένο πρόεδρο της οργάνωσης Οζγκιούρ Τσελίκ και τη διοίκησή του και διόρισε διαχειριστές στη θέση τους.
Η απόφαση αυτή δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό. Αντίθετα, εντάσσεται σε μια σταθερή πρακτική της κυβέρνησης του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να χρησιμοποιεί τη δικαστική εξουσία ως εργαλείο πολιτικού ελέγχου και αποδυνάμωσης της αντιπολίτευσης. Οι επικριτές κάνουν λόγο για μια συστηματική προσπάθεια μετατροπής της Τουρκίας σε «νεοκομματικό καθεστώς», όπου οι εκλογές διατηρούνται ως τυπικό δημοκρατικό περιτύλιγμα, αλλά η εναλλαγή εξουσίας καθίσταται ανέφικτη.
Πολιτικός παρεμβατισμός μέσω της Δικαιοσύνης
Η υπόθεση του CHP δεν είναι η πρώτη όπου η δικαστική εξουσία παρεμβαίνει ευθέως στην εσωτερική λειτουργία ενός κόμματος. Από τον αποκλεισμό υποψηφίων, μέχρι την ποινικοποίηση στελεχών της αντιπολίτευσης και τον έλεγχο της εκλογικής διαδικασίας, οι κινήσεις της κυβέρνησης θυμίζουν ολοένα και περισσότερο μια αυταρχική αρχιτεκτονική εξουσίας.
Ο πολιτικός επιστήμονας Μπερκ Έσεν επισημαίνει ότι η Λαϊκή Συμμαχία προσπαθεί εδώ και καιρό να αποδυναμώσει το CHP και να το αποσπάσει από τον Εκρέμ Ιμάμογλου, προκειμένου να μετατραπεί σε μια «ελεγχόμενη αντιπολίτευση». Η απόφαση, όπως σημειώνει, αποτελεί κλιμάκωση αυτής της στρατηγικής.
Το καθεστώς και η πορεία προς τον αυταρχισμό
Σύμφωνα με αναλυτές, η Τουρκία σήμερα βρίσκεται σε μια «ενδιάμεση κατάσταση»: δεν είναι πλέον μια πλήρως λειτουργική δημοκρατία, αλλά ούτε και ένα ολοκληρωτικό καθεστώς. Οι εκλογές συνεχίζουν να διεξάγονται, αλλά η ουσία της πολιτικής αντιπαράθεσης διαβρώνεται.
Ο Έσεν τονίζει ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να στείλει μήνυμα πως η επιβίωση της αντιπολίτευσης εξαρτάται αποκλειστικά από την ανοχή του καθεστώτος. Σε αυτό το πλαίσιο, η επικείμενη απόφαση για την κύρια υπόθεση του συνεδρίου, που αναμένεται στις 15 Σεπτεμβρίου 2025, θα είναι καθοριστική για το μέλλον του CHP.
Η συνταγματολόγος Σούλε Όζσόι Μπογιούνσουζ υπογραμμίζει ότι το 45ο Πρωτοδικείο της Κωνσταντινούπολης δεν είχε την αρμοδιότητα να εκδώσει την απόφαση ακύρωσης και διορισμού διαχειριστών. Τη χαρακτηρίζει, μάλιστα, «άκυρη και αβάσιμη», καθώς αντιβαίνει τόσο στον νόμο περί Πολιτικών Κομμάτων όσο και στις θεμελιώδεις αρχές της δημοκρατικής πολιτικής ζωής.
«Όταν το κράτος αποφασίζει ποιος θα ηγείται ενός κόμματος, παύουμε να μιλάμε για δημοκρατία», σημειώνει χαρακτηριστικά όπως δημοσιεύει η DW Turkce.
Η επόμενη μέρα
Η κρίση στο CHP ανοίγει μια νέα περίοδο πολιτικής αβεβαιότητας στην Τουρκία. Εάν η κυβέρνηση συνεχίσει να χρησιμοποιεί τη δικαστική εξουσία για να ελέγξει ή να διασπάσει την αντιπολίτευση, τότε η χώρα θα πλησιάσει ακόμη περισσότερο σε ένα αυταρχικό μοντέλο εξουσίας με «διακοσμητικές εκλογές».
Την ίδια στιγμή, η κοινωνική αντίσταση και η επιμονή του CHP να μην αποδεχθεί τη δικαστική παρέμβαση δείχνουν ότι η μάχη για τη δημοκρατία δεν έχει ακόμη κριθεί.
Η Τουρκία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι: είτε θα συνεχίσει την κατηφορική πορεία προς τον αυταρχισμό του Ερντογάν, είτε οι αντιστάσεις της κοινωνίας και της αντιπολίτευσης θα καταφέρουν να ανακόψουν αυτή την πορεία και να κρατήσουν ζωντανό το πολυκομματικό σύστημα.
*Φωτογραφία αρχείου
Δείτε επίσης:
- Εκλογές ΗΠΑ: Κατηγορούσαν την Ρωσία αλλά εντέλει η Τουρκία παρενέβη!
- Τουρκία: Πέντε τουρκικές αμυντικές εταιρείες στις 100 μεγαλύτερες παγκοσμίως
