Tην ώρα που το Ισραήλ συνεχίζει να σφυροκοπά τη Γάζα, με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να δηλώνει κατηγορηματικά ότι «δεν θα υπάρξει παλαιστινιακό κράτος», το διεθνές σκηνικό αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς, καθώς πολλές χώρες προχωρούν σε επίσημη αναγνώριση του κράτους της Παλαιστίνης. Πρόκειται για διπλωματική κίνηση η οποία θα ανοίξει νέο κύκλο επιπτώσεων σε διεθνές επίπεδο.
Οι χώρες που αναγνωρίζουν το κράτος της Παλαιστίνης
Περίπου 156 από τα 193 κράτη μέλη του ΟΗΕ αναγνωρίζουν πλέον επίσημα το κράτος της Παλαιστίνης. Η Μεγάλη Βρετανία, ο Καναδάς, η Αυστραλία και η Πορτογαλία αναγνώρισαν την Παλαιστίνη στις δηλώσεις τους στις 21‐22 Σεπτεμβρίου 2025. Η Γαλλία αναγνώρισε επίσημα την Παλαιστίνη στις 22 Σεπτεμβρίου, κατά την ομιλία του προέδρου Μακρόν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Άλλα ευρωπαϊκά κράτη όπως η Γαλλία, το Βέλγιο, η Μάλτα, το Λουξεμβούργο, η Ανδόρρα και το Μονακό έχουν επίσης ανακοινώσει την αναγνώρισή τους. Μεταξύ άλλων, η Ρωσία, οι αραβικές χώρες, οι χώρες της Αφρικής η Λατινική Αμερική και η συντριπτική πλειοψηφία των ασιατικών χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Ινδίας και της Κίνας.
Ποια κράτη δεν την αναγνωρίζουν
Ανάμεσα σε αυτά που δεν αναγνωρίζουν το Παλαιστινιακό κράτος, εκτός φυσικά από το Ισραήλ, είναι οι ΗΠΑ. Η Ελλάδα δεν έχει ακόμα προχωρήσει στην αναγνώριση, παρά το γεγονός ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη ΔΕΘ, απαντώντας σε ερώτηση που του έθεσε το newsbreak.gr, ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα θα αναγνωρίσει το κράτος της Παλαιστίνης εν ευθέτω χρόνο.
Παράλληλα ορισμένες άλλες χώρες της Ασίας, Αφρικής και Ωκεανίας κρατούν αποστάσεις ή επιφυλάσσονται, συχνά θέτοντας όρους όπως αναγνώριση της ισραηλινής ύπαρξης, μη-χρήση βίας, ή ότι η Παλαιστινιακή κυβέρνηση θα αποκηρύξει την τρομοκρατία.
Τι μπορεί να σηματοδοτήσει η αναγνώριση
Η επίσημη αναγνώριση ενός κράτους έχει πολλαπλές διαστάσεις:
- Νομική / Διεθνές δίκαιο
- Η αναγνώριση δεν δίνει αυτόματα την κυριαρχία επί όλων των στοιχείων των διεκδικήσεων, αλλά ενισχύει την χρηστή θέση της Παλαιστίνης ως κράτος υπό διεθνή νομιμότητα.
- Μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για πλήρη μέλη του ΟΗΕ, αν συγκεντρωθεί η πλειοψηφία και αν ορισμένα κράτη με ισχύ στο Συμβούλιο Ασφαλείας δεν ασκήσουν βέτο.
Διπλωματική και πολιτική πίεση
Η αναγνώριση μπορεί να ασκήσει πίεση στο Ισραήλ και στους διεθνείς υποστηρικτές του να αναζητήσουν λύσεις ή να τροποποιήσουν πολιτικές για να συζητηθεί η ισραηλινο-παλαιστινιακή σύγκρουση σε πλαίσιο δύο κρατών.
Συμβολική και ηθική διάσταση
Ανατροφοδοτεί τον αγώνα των Παλαιστινίων ως ζήτημα αυτοδιάθεσης, δικαιοσύνης και διεθνούς ηθικής ευθύνης, ειδικά εν μέσω των σφοδρών συγκρούσεων στη Γάζα. Ενισχύει τη νομιμοποίηση των διαπραγματευτικών και ειρηνευτικών προσπαθειών υπό την Προεδρία Παλαιστίνης ή άλλων φορέων.
Διεθνείς κυρώσεις και ακυρώσεις συμβολαίων όπλων – Συνέπειες
Η αναγνώριση της Παλαιστίνης από κράτη συνδέεται συχνά με την επανεκτίμηση ή τον επαναπροσδιορισμό διπλωματικών σχέσεων, εμπορικών / στρατιωτικών συμφωνιών, ιδιαίτερα όσων εμπλέκονται όπλα και στρατιωτική υποστήριξη.
Κυρώσεις και εμπάργκο
Κράτη που αναγνωρίζουν την Παλαιστίνη μπορεί να επιβάλουν εμπάργκο ή περιορισμούς στις εξαγωγές όπλων προς το Ισραήλ, αν κρίνουν ότι η χρήση τους παραβιάζει ανθρωπιστικό δίκαιο ή διεθνείς συνθήκες. Π.χ. η Ισπανία έχει ήδη προχωρήσει σε κυρώσεις στο πλαίσιο της κρίσης.
Οι επιθέσεις και οι καταγγελίες περί παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Γάζα εντείνουν τη διεθνή πίεση για απαγόρευση ή περιορισμό της στρατιωτικής συνεργασίας.
Ακύρωση ή αναστολή συμβολαίων όπλων
Συμβόλαια που προβλέπουν πώληση ή συντήρηση όπλων μπορεί να ακυρωθούν ή να ανασταλούν από κυβερνήσεις που δεν επιθυμούν να γίνουν συνυπεύθυνες για ενδεχόμενες παραβιάσεις.
Εταιρείες όπλων ενδέχεται να αντιμετωπίσουν αντίδραση από μετόχους ή δικαστικές προσφυγές, ειδικά αν υπάρχει τεκμηρίωση πως όπλα χρησιμοποούνται για επιθέσεις σε αμάχους ή υποδομές πολιτικού χαρακτήρα.
Διεθνής απομόνωση
Το Ισραήλ μπορεί να υποστεί διπλωματική απομόνωση, περιορισμό σε διεθνείς διασκέψεις ή φόρουμ, ειδικά αν περισσότερα κράτη αναγνωρίσουν την Παλαιστίνη. Οικονομικές συνέπειες μέσω μειωμένης συνεργασίας, περιορισμού επενδύσεων και πιθανές κυρώσεις υπό το διεθνές δίκαιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Επιπτώσεις στην ασφάλεια
Οι εξαγωγές τεχνολογίας υψηλής ευκρίνειας ή όπλων ευαίσθητου χαρακτήρα θα αντιμετωπίσουν πιο αυστηρό έλεγχο. Κράτη προμηθευτές ίσως θεσπίσουν όρους που απαιτούν διασφαλίσεις για την χρήση των όπλων.
Είναι ικανή η αναγνώριση να αλλάξει τα δεδομένα;
Εν μέρει η αναγνώριση είναι ένα σημαντικό βήμα, αλλά δεν εγγυάται από μόνη της την ειρήνη, τον τερματισμό των εχθροπραξιών ή την πλήρη κυριαρχία της Παλαιστίνης στις διεκδικούμενες περιοχές. Χρειάζονται συνολικές πολιτικές αποφάσεις όπως συμφωνίες ειρήνης, εγγυήσεις ασφαλείας, επιτήρηση των ανθρωπιστικών δικαιωμάτων, διαπραγματευτικές διαδικασίες που περιλαμβάνουν όλους τους εμπλεκόμενους.
Το Ισραήλ υπό τον Νετανιάχου φαίνεται να απορρίπτει το κράτος της Παλαιστίνης ως τερματισμό της διενέργειας πολέμου ή ως λύση, πράγμα που κάνει πιο δύσκολη την πραγματοποίηση πρακτικών αλλαγών.
Οι κυρώσεις και οι ακυρώσεις συμβολαίων όπλων μπορούν να αυξήσουν το κόστος για κράτη που υποστηρίζουν τη συνέχιση της στρατιωτικής δράσης, αλλά θα υπάρξει αντίσταση, ιδιαίτερα από συμμαχίες που βλέπουν στρατηγικά συμφέροντα, ασφαλείας ή οικονομικά.
Η πίεση στο Ισραήλ αυξάνεται
Η αναγνώριση της Παλαιστίνης έχει φτάσει σε ιστορικό ρεκόρ το Σεπτέμβριο του 2025, με περισσότερα δυτικά κράτη να προσχωρούν και την πίεση προς το Ισραήλ να αυξάνεται. Ωστόσο, ο Νετανιάχου και η ισραηλινή κυβέρνηση συνεχίζουν να αντιστέκονται σθεναρά σε τέτοια βήματα, ειδικά υπό την προϋπόθεση των συνεχιζόμενων επιχειρήσεων στη Γάζα.
Δείτε επίσης:
