Η συζήτηση για την ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση επαναφέρει – με τρόπο αποκαλυπτικό και ενοχλητικό – το κυπριακό προηγούμενο: Μια Ένωση που δέχθηκε κράτος-μέλος μισό κατεχόμενο, ενώ ο τουρκικός στρατός παραμένει επί μισό αιώνα στη βόρεια Κύπρο. Σήμερα η ίδια ΕΕ εμφανίζεται «αδιάλλακτη» υπέρ της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας, αλλά εξακολουθεί να ανέχεται την τουρκική κατοχή και τη διχοτόμηση της Μεγαλονήσου.
Το δίλημμα της εδαφικής διαίρεσης – το κυπριακό «μοντέλο» ως θλιβερή πυξίδα
Σύμφωνα με άρθρο των Federico Baccini, Aprile’s Future, και Sofia Nazarenko που δημοσιεύθηκε την Τρίτη 25 Νοεμβρίου στο πλαίσιο των θεματικών δικτύων Pulse, η περίπτωση της Κύπρου αποδεικνύει ότι μια χώρα μπορεί να ενταχθεί στην ΕΕ παρά την ανοιχτή κατοχή σημαντικού τμήματος του εδάφους της. Η Κυπριακή Δημοκρατία εντάχθηκε το 2004, ενώ τα κατεχόμενα – το ψευδοκράτος που αναγνωρίζεται μόνο από την Τουρκία – έμειναν εκτός.
Σήμερα, η Ουκρανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια παρόμοια πραγματικότητα: Ένταξη στην ΕΕ ενώ μεγάλα εδάφη τελούν υπό ρωσική κατοχή. Αναλυτές τονίζουν ότι η ΕΕ ποτέ δεν έθεσε την πλήρη εδαφική ακεραιότητα ως όρο ένταξης, ούτε για την Κύπρο ούτε τώρα για την Ουκρανία. Μήπως θέλει να κάνει το Κίεβο… δεύτερη Λευκωσία;
Όμως, υπάρχει μια σαφής διαφορά:
Η τουρκική κατοχή στην Κύπρο αντιμετωπίζεται εδώ και 50 χρόνια με ευρωπαϊκή παγερή αδιαφορία, ενώ η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία αντιμετωπίζεται ως υπαρξιακή απειλή για την Ένωση. Δύο μέτρα και δύο σταθμά — και η Λευκωσία το γνωρίζει καλά.
Η ΕΕ προωθεί την ένταξη της Ουκρανίας για λόγους ασφαλείας – Αλλά δεν μπορεί να την προστατεύσει
Σύμφωνα με ειδικούς, η επιτάχυνση της ενταξιακής πορείας του Κιέβου δεν στοχεύει σε θεσμική ολοκλήρωση, αλλά σε στρατιωτικό όφελος:
Να ενισχυθεί ο ουκρανικός στρατός μέσω ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, εξοπλισμών και κοινών αμυντικών βιομηχανιών.
Όμως η ένταξη δεν εγγυάται ασφάλεια.
Η ΕΕ δεν διαθέτει Άρθρο 5 τύπου ΝΑΤΟ και τα κράτη-μέλη δεν υποχρεούνται να αμυνθούν το ένα για το άλλο σε περίπτωση στρατιωτικής επίθεσης. Η ρήτρα αλληλεγγύης καλύπτει τρομοκρατία και φυσικές καταστροφές – όχι πολέμους.
Άρα η Ουκρανία, ακόμη και εντός ΕΕ, δεν αποκτά ουσιαστικές εγγυήσεις.
Και η Κύπρος είναι ζωντανή απόδειξη: Μέλος της Ένωσης, αλλά με μισό έδαφος υπό ξένη κατοχή και χωρίς καμία ευρωπαϊκή ασπίδα απέναντι στην Τουρκία.
Τουρκία: 50 χρόνια κατοχής, μηδενικές συνέπειες – και η ΕΕ συνεχίζει να «ανέχεται» το τετελεσμένο
Το βόρειο τμήμα της Κύπρου βρίσκεται υπό τουρκικό στρατιωτικό έλεγχο από το 1974.
Ακόμη και η ένταξη της Κύπρου δεν ώθησε την Τουρκία σε λύση. Η Ευρώπη έδειξε ότι μπορεί να «καταπιεί» μια συνεχιζόμενη κατοχή, αρκεί να εξυπηρετούνται τα γεωπολιτικά της συμφέροντα.
Τι σημαίνει αυτό για την Ουκρανία;
Αν η ΕΕ δεν μπόρεσε να προστατεύσει ένα μικρό νησιωτικό κράτος-μέλος από μια υποψήφια προς ένταξη χώρα όπως η Τουρκία, τότε πώς μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια μιας χώρας όπως η Ουκρανία απέναντι σε μια πυρηνική υπερδύναμη όπως η Ρωσία;
Η απάντηση των ειδικών είναι σαφής όπως μεταφράζει το Echedoros.blog, η Ουκρανία χρειάζεται όπλα, τεχνολογία, επενδύσεις στην πολεμική βιομηχανία και ουσιαστική στρατιωτική συνεργασία — και όχι απλώς μια σημαία της ΕΕ έξω από κυβερνητικά κτίρια.
Η ένταξη μπορεί να προχωρήσει, αλλά η ασφάλεια παραμένει στον αέρα.
Και όσο η Τουρκία συνεχίζει ανενόχλητη να κρατά την Κύπρο μισή κατεχόμενη, η αξιοπιστία της ΕΕ στο θέμα της εδαφικής ακεραιότητας μοιάζει περισσότερο με πολιτικό σύνθημα παρά με πραγματική δέσμευση.
*Φωτογραφία αρχείου
Δείτε επίσης:
- Αυστηρή προειδοποίηση των ΗΠΑ σε Ουκρανία: «Δεχτείτε την πρόταση αλλιώς χάνετε»
- Αναθεώρηση δαπανών της ΕΕ: Νικητές και ηττημένοι
- Πτήση-πρόκληση πάνω από τη Λευκωσία – Η Turkish Airlines αγνοεί τη διεθνή νομιμότητα
- Κυπριακό: Συμφωνία Χριστοδουλίδη-Ερχιουρμάν για κοινή συνάντηση με την απεσταλμενη του ΟΗΕ
… με την σωστή πλευρα της ιστορίας