Σύμφωνα με άρθρο γνώμης του Robert Ellis στο Middle East Forum με τίτλο «Impose Sanctions on Turkey», η Τουρκία πρέπει να τεθεί πρώτη στη λίστα των χωρών που θα στοχοποιηθούν από τις νέες αμερικανικές κυρώσεις κατά εμπορικών εταίρων της Ρωσίας.
Αυτό το αίτημα εντείνεται μετά την έγκριση διακομματικού νομοσχεδίου για κυρώσεις από τον Πρόεδρο Τραμπ.
Οι πέντε βασικοί λόγοι κατά της Άγκυρας
Το άρθρο στηρίζει την πρότασή του για κυρώσεις στην Άγκυρα, τονίζοντας τους εξής παράγοντες που καταδεικνύουν την απομάκρυνση της Τουρκίας από τη Δύση και τη στενή της σχέση με τη Μόσχα:
- Οικονομική Σύνδεση με τη Ρωσία: Η Τουρκία παραμένει στενά οικονομικά συνδεδεμένη με τη Ρωσία.
2. Αγνόηση Αμερικανικών Πιέσεων: Αγνοεί επανειλημμένα τις αμερικανικές πιέσεις για αλλαγή πολιτικής. Ειδικότερα, ο Πρόεδρος Ερντογάν αγνόησε το αίτημα του Τραμπ στη συνάντησή τους τον Σεπτέμβριο του 2025 να σταματήσει η Τουρκία να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο λόγω της «επέλασης» κατά της Ουκρανίας.
3. Κρίσιμος Ενδιάμεσος (Intermediary): Λειτουργεί ως κρίσιμος ενδιάμεσος (μεσολαβητής/διαμεσολαβητής) για τη διακίνηση ρωσικού αερίου και πετρελαίου.
4. Διατήρηση Ρωσικού Συστήματος S-400: Συνεχίζει να διατηρεί σε λειτουργία το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400, παρά τις επανειλημμένες ενστάσεις των ΗΠΑ.
5. Σταθερή Απομάκρυνση από τη Δύση: Απομακρύνεται σταθερά από τις δυτικές δομές προς αυταρχικές και αντιδυτικές συμμαχίες.
Ο Robert Ellis υπογραμμίζει ότι, παρά τη στενή προσωπική σχέση που είχε ο Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η Τουρκία αποτελεί πλέον τον πιο προφανή στόχο για τις νέες κυρώσεις.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο του Robert Ellis:
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μόλις έδωσε το πράσινο φως για ένα διακομματικό νομοσχέδιο για την επιβολή κυρώσεων στους εμπορικούς εταίρους της Ρωσίας και υπάρχει ένας προφανής υποψήφιος: η Τουρκία.
Όπως η Ρωσία του προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν, έτσι και ο Τραμπ έχει αδυναμία στον πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αλλά τώρα ήρθε η ώρα να ανατρέψουν τα δεδομένα. Στη «μεγάλη» συνάντησή τους τον Σεπτέμβριο του 2025, ο Τραμπ είπε στον Ερντογάν ότι θα ήθελε να σταματήσει να αγοράζει πετρέλαιο από τη Ρωσία όσο η Ρωσία συνεχίζει «αυτή την επίθεση» εναντίον της Ουκρανίας. Ο Ερντογάν τον αγνόησε.
Οι κυρώσεις του Τραμπ κατά της Rosneft και της Lukoil έχουν επηρεάσει την κατάσταση και δεν υπάρχει λόγος οι κυρώσεις να μην λειτουργήσουν με την Τουρκία. Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, η Τουρκία ήταν ένας ισχυρός σύμμαχος και εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ το 1952. Αυτό δεν ισχύει πλέον. Όταν το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του Ερντογάν ανέλαβε την εξουσία το 2002, παρουσιάστηκε ως δυτικό, μεταρρυθμιστικό, μετριοπαθές και νεοφιλελεύθερο. Και οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση πίστεψαν στην αφήγηση.
Όπως είχε δηλώσει με ενθουσιασμό τότε η υπουργός Εξωτερικών Κοντολίζα Ράις , το ΑΚΡ ήταν «μια κυβέρνηση αφοσιωμένη στο να τραβήξει την Τουρκία δυτικά, προς την Ευρώπη». Ο Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα μίλησε για «ένα υπόδειγμα συνεργασίας», αλλά το αντίθετο ίσχυε. Στόχος του Ερντογάν ήταν να συντρίψει την στρατιωτική και κοσμική αντιπολίτευση, κάτι που έκανε η κυβέρνησή του σε μια σειρά από δίκες-παρωδίες από το 2008 έως το 2013. Στη συνέχεια, ήρθε η σειρά των πρόθυμων υποστηρικτών του Ερντογάν . Το 2013, οι τουρκικές δυνάμεις ασφαλείας κατέστειλαν βάναυσα τις διαμαρτυρίες στο πάρκο Γκεζί. Το ΑΚΡ εγκατέλειψε τους φιλελεύθερους υποστηρικτές του .
Μετά την απόπειρα πραξικοπήματος τον Ιούλιο του 2016, ο Ερντογάν έλαβε μέτρα κατά ενός προβληματικού συμμάχου, του Τούρκου ιμάμη Φετουλάχ Γκιουλέν και του κινήματός του, και άφησε τον Ερντογάν ως τον μοναδικό κριτή. Τώρα ο Ερντογάν σκοπεύει να απομακρύνει την κοινοβουλευτική του αντιπολίτευση, το κοσμικό Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP), το οποίο ίδρυσε ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ το 1923.
Αντίπαλος του Ερντογάν είναι ο χαρισματικός δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμαμολού, τον οποίο η τουρκική ασφάλεια συνέλαβε τον Μάρτιο του 2025 με κατασκευασμένες κατηγορίες. Ο εισαγγελέας της Κωνσταντινούπολης έχει εκδώσει κατηγορητήριο 3.700 σελίδων που επιφέρει ποινή φυλάκισης 2.352 ετών.
Όταν ο Ερντογάν ήταν δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης, ξεκαθάρισε την υποστήριξή του στη σαρία και δήλωσε : «Η δημοκρατία δεν είναι ο στόχος μας. Είναι το όχημα». Εάν ο Ερντογάν καταφέρει να κερδίσει κοινοβουλευτική υποστήριξη, θα ανατρέψει το κοσμικό σύνταγμα της Τουρκίας και θα υπηρετήσει ως πρόεδρος εφ’ όρου ζωής.
Μια σημαντική αλλαγή έχει σημαδέψει με παρόμοιο τρόπο την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας. Πριν από επτά χρόνια, η επικεφαλής διεθνών σχέσεων του Ερντογάν, Ayşe Sözen Usluer, δήλωσε ότι, για τα προηγούμενα δέκα έως δεκαπέντε χρόνια, η Τουρκία δεν ένιωθε την ανάγκη να επιλέξει μεταξύ Δύσης και Ανατολής ή μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ρωσίας. Η Άγκυρα δεν έβλεπε πλέον την εξωτερική της πολιτική στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου ή των συμμαχιών Ανατολής εναντίον Δύσης.
Συνεπώς, ο Ερντογάν δήλωσε ότι ο στρατηγικός στόχος της Τουρκίας είναι η πλήρης ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και ότι έχει επίσης υποβάλει αίτηση για ένταξη στο μπλοκ BRICS και στοχεύει να γίνει μέλος του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης, τον οποίο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων έχει χαρακτηρίσει « αδίστακτο ΝΑΤΟ ».
Υπάρχουν κάθε λόγος για τον οποίο η Τουρκία θα πρέπει να συμπεριληφθεί στο νομοσχέδιο των Ρεπουμπλικανών για κυρώσεις. Καταρχάς, η αγορά του ρωσικού συστήματος πυραυλικής άμυνας S-400 το 2019 οδήγησε στην επιβολή κυρώσεων βάσει του Νόμου για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής μέσω Κυρώσεων (CAATSA) και στην απομάκρυνσή του από το κοινό πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών F-35. Τώρα ο Ερντογάν προσπαθεί να κερδίσει την εύνοια του Τραμπ για να γίνει ξανά δεκτός. Ωστόσο, η Τουρκία αρνείται να εγκαταλείψει το σύστημα S-400.
Η Τουρκία εξαρτάται επίσης σε μεγάλο βαθμό από το ρωσικό φυσικό αέριο. Το 40% του φυσικού αερίου της Τουρκίας προέρχεται από τη Ρωσία. Πριν από τρία χρόνια, ο Ερντογάν συμφώνησε με το σχέδιο του Πούτιν να μετατρέψει την Τουρκία σε κόμβο για την εξαγωγή ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη, αλλά η Ουάσινγκτον μπλόκαρε αυτό.
Η Ρωσία κατασκευάζει και χρηματοδοτεί τον πρώτο πυρηνικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής της Τουρκίας, αλλά το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ έχει μπλοκάρει τη μεταφορά ρωσικών χρημάτων ύψους 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Τουρκία λόγω υποψιών για ξέπλυμα χρήματος.
Η Τουρκία δεν είναι μόνο ο δεύτερος σημαντικότερος εμπορικός εταίρος της Ρωσίας , αλλά και ο τρίτος μεγαλύτερος εισαγωγέας ρωσικού αργού πετρελαίου μετά την Κίνα και την Ινδία, το οποίο διυλίζει και εξάγει σε άλλες χώρες. Επιπλέον, η Τουρκία είναι πλέον ο κύριος προορισμός για τους Ρώσους τουρίστες, τους οποίους οι Τούρκοι αντιπαθούν έντονα. Αν υπήρξε ποτέ υποψήφιος για κυρώσεις των ΗΠΑ στους εμπορικούς εταίρους της Ρωσίας, η Τουρκία θα έπρεπε να βρίσκεται στην κορυφή της γραμμής.
Διαβάστε επίσης:
- FDD: Η ανάγκη στήριξης των ΗΠΑ στον άξονα Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ
- Εμπαιγμός της μόνιμης αντιπροσωπείας της Τουρκίας στην ΕΕ για SAFE και casus belli
- Άγκυρα: Πουλά «ειρήνη» και «μηδενική τρομοκρατία» – Διακήρυξη του Συμβουλίου Ασφαλείας
