Ο Γιάννης Συτιλίδης, βετεράνος αναλυτής της Ουάσιγκτον, μιλά για τη γεωπολιτική αναβάθμιση της Ελλάδας, τους σχεδιασμούς του Ντόναλντ Τραμπ και τον σκεπτικισμό για τον αγωγό EastMed.
Οι σχέσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ελλάδας έχουν εισέλθει σε μια νέα εποχή συνεργασίας και συνέργειας, σηματοδοτούμενη από την υπογραφή σημαντικών ενεργειακών συμφωνιών και την ανάπτυξη του λιμανιού της Ελευσίνας από την αμερικανική εταιρεία ONEX, η οποία διαχειρίζεται τα ναυπηγεία της περιοχής. Στο ερώτημα αν αυτή η εξέλιξη σηματοδοτεί αλλαγή στην αμερικανική πολιτική απέναντι στην Ελλάδα, απάντησε ο έμπειρος γεωστρατηγικός αναλυτής Γιάννης Συτιλίδης, μιλώντας στο Ελληνικό Πρόγραμμα της Ραδιοφωνίας SBS (SBS Greek).
Ο ρόλος της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου
Ο κ. Συτιλίδης τόνισε ότι «έχουν αλλάξει διάφοροι παράγοντες» τόσο στην Ελλάδα και την Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ. Η αλλαγή αυτή δεν είναι απλώς μια νέα κατεύθυνση της Ουάσιγκτον.
«Δεν είναι μόνο μια αλλαγή κατεύθυνσης της Ουάσιγκτον. Νομίζω ότι αυτό που συνέβη είναι, πρώτα απ’ όλα, και δίνω τα εύσημα στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, … ότι έχουν συνειδητοποιήσει πως, δεδομένου του γεωπολιτικού ρόλου της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο και στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, έχει μια μοναδική ευκαιρία να συνδέσει ζωτικούς ενεργειακούς εφοδιασμούς», εξήγησε ο αναλυτής.
Ουσιαστικά, η Ελλάδα μπορεί να συνδέσει το φυσικό αέριο (και πιθανώς το πετρέλαιο) «βαθιά στην καρδιά της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης», βοηθώντας τις χώρες αυτές να αντιμετωπίσουν την «προηγούμενη, τρέχουσα και πιθανώς μελλοντική διακοπή της παροχής ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου σε αυτές τις χώρες».
Η στάση των ΗΠΑ για τον EastMed: Τεχνική και όχι πολιτική πρόκληση
Σχετικά με την αναθεώρηση της στάσης των ΗΠΑ απέναντι στη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, ο κ. Συτιλίδης δήλωσε ότι είναι «πολύ νωρίς για να το πούμε» αν επηρεάζει το έργο EastMed. Υπογράμμισε ότι ο προβληματισμός για τον αγωγό αφορά κυρίως τεχνικά ζητήματα.
«Το έργο EastMed βασίστηκε στη δημιουργία ενός εξαιρετικά δύσκολου αγωγού. Και μιλάμε καθαρά για τεχνολογία και μηχανική, όχι για πολιτική», είπε. Οι δυσκολίες εντοπίζονται στο ότι ο βυθός της Ανατολικής Μεσογείου είναι «ιστορικά ιδιαίτερα επιρρεπής σε σεισμούς» και έχει «πολύ βαθιά χάσματα» σε συγκεκριμένα τμήματα, δυσχεραίνοντας τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα του αγωγού. Η θέση του αναλυτή είναι ξεκάθαρη: «Η άποψή μου πάντα ήταν: αφήστε τους πολιτικούς έξω. Αν ιδιωτικές εταιρείες μπορούν, μέσω μηχανικών και τεχνικών, να σχεδιάσουν ή να κατασκευάσουν έναν αγωγό που αντέχει σε σεισμούς και στο πιεστικό περιβάλλον του βυθού, ας τον χτίσουν».
Σκεπτικισμός για διαπραγματεύσεις ΑΟΖ με την Τουρκία
Όσον αφορά το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να αναλάβουν πρωτοβουλία για διαπραγματεύσεις μεταξύ Ελλάδας, Τουρκίας και άλλων χωρών για τους ενεργειακούς πόρους της Ανατολικής Μεσογείου, ο κ. Συτιλίδης εμφανίστηκε επιφυλακτικός.
Τόνισε ότι έχουν υπάρξει δημοσιεύματα «χωρίς τεκμηρίωση, και δεν μπορώ να τονίσω αρκετά το ‘χωρίς τεκμηρίωση’». Κατά την οπτική του, «αυτή τη στιγμή θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο – και μάλλον όχι προτεραιότητα για την κυβέρνηση Τραμπ – να φέρει μαζί Ελλάδα, Τουρκία, Αίγυπτο και Λιβύη για οριοθέτηση ΑΟΖ».
Ουκρανία και Κύπρος: Οι ομοιότητες της επιθετικότητας
Ο αναλυτής σχολίασε επίσης την ανησυχία ειδημόνων στην Ελλάδα και την Κύπρο ότι η προσέγγιση του Προέδρου Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία ενδέχεται να «ανταμείψει» τη Ρωσία για την εισβολή της, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο προηγούμενο που θα μπορούσε να ισχύσει και για την Τουρκία στην Κύπρο.
Ο κ. Συτιλίδης παραδέχθηκε ότι η κατάσταση «προκαλεί σύγχυση εδώ στην Ουάσιγκτον». Επισήμανε τις ομοιότητες και τόνισε προς την ΕΕ: «Υπάρχουν ομοιότητες, και έχουμε τονίσει ειδικά προς την ΕΕ ότι είναι υποκριτικό να μιλούν για ‘ιερά ιδεώδη κυριαρχίας’ για την Ουκρανία, όταν η Κύπρος, μέλος της ΕΕ από το 2004, παραμένει κατεχόμενη και διαιρεμένη από την παράνομη τουρκική εισβολή από το 1974. Για να το τονίσουμε: από το 2004, η ΕΕ έχει μέλος της την Κύπρο, που εξακολουθεί να είναι υπό στρατιωτική κατοχή».
Πόλεμος στην Ουκρανία: Η σκληρή πραγματικότητα
Σχετικά με τον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας, ο αναλυτής δήλωσε ότι «Δεν πρόκειται για ‘επιβράβευση Ρωσίας’. Το ζήτημα είναι ότι η Ουκρανία καταστρέφεται καθημερινά ως κράτος».
Έθεσε το κρίσιμο ερώτημα: «Ρωτώ όσους απαιτούν συνέχιση του πολέμου. Ποιος είναι ο οδικός χάρτης; Ποιο το τελικό σχέδιο; Πώς θα νικήσει η Ουκρανία μια υπερδύναμη με πολλαπλάσια στρατιωτική ισχύ;». Κατέληξε με μία σκληρή διαπίστωση για τη διεθνή πολιτική: «Είναι μια τραγική κατάσταση, αλλά έτσι λειτουργούν οι διεθνείς σχέσεις. Δυστυχώς, η ηθική έχει ελάχιστη σχέση με το ποιος κερδίζει και ποιος χάνει».
Κλείνοντας, υπογράμμισε τη διαφορά μεταξύ ρητορικής και πραγματικότητας, τονίζοντας ότι «Η πραγματικότητα είναι ότι η Ουκρανία, βρίσκεται σε εξαιρετικά δύσκολη θέση, με ελάχιστη διαπραγματευτική δύναμη».
Δείτε επίσης:
- Χριστοδουλίδης: «Είμαστε έτοιμοι να συνομολογήσουμε με την Τουρκία τα θαλάσσια σύνορά μας»
- FDD: Η ανάγκη στήριξης των ΗΠΑ στον άξονα Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ
