Με ένα κεντρικό άρθρο γνώμης, η γερμανική Die Welt δίνει δίκιο στον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, για την κριτική του σχετικά με την παρακμή της Ευρώπης και των ελίτ της. Κάνει λόγο για την ανεξέλεγκτη μεταναστευτική πολιτική, την παράλυση της οικονομίας αλλά και για το πλήγμα που δέχθηκε από τη νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, που αποτυπώνει αλήθειες. Ένα πλήγμα όμως, που αν προβληματίσει του ευρωπαίους πολιτικούς, μπορεί να αποδειχθεί ωφέλιμο.
Ολόκληρο το άρθρο της Die Welt έχει ως εξής:
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δίκιο. Η παρακμή της Ευρώπης είναι εμφανής στην εκτός ελέγχου μεταναστευτική πολιτική της και στην παράλυση της οικονομίας από τη γραφειοκρατία. Και αυτό φυσικά είναι προς το απόλυτο συμφέρον της Ρωσίας.
Η Ευρώπη έχει υποστεί ένα σοβαρό πλήγμα. Πονάει τόσο πολύ επειδή δεν προέρχεται από έναν εχθρό, αλλά από έναν φίλο – την Αμερική, τον στενότερο και παλαιότερο σύμμαχο της κουρασμένης μητέρας ηπείρου.
Όλα ξεκίνησαν όταν ο Λευκός Οίκος δημοσίευσε μια νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας. Σε αυτήν, η Ουάσιγκτον κατατάσσει την Ευρώπη δεύτερη σε σημασία μετά την Ασία – και κατηγορεί την ήπειρο για «οικονομική παρακμή», αλλά ακόμη και ότι αντιμετωπίζει την «απειλητική προοπτική ενός πολιτισμικού αφανισμού».
Την ίδια στιγμή, αφού η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο 120 εκατομμυρίων ευρώ στην πλατφόρμα του X, ο πρώην κυβερνητικός σύμβουλος Έλον Μασκ ζήτησε οργισμένα την «διάλυση» της ΕΕ. Και τέλος, ο ίδιος ο πρόεδρος, με τον συνηθισμένο βροντερό τόνο του, έστειλε ένα βάναυσο μήνυμα πέρα από τον Ατλαντικό: «Νομίζω ότι αυτό που συμβαίνει στην Ευρώπη είναι τρομερό», δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ σε συνέντευξή του στο Politico, αναφερόμενος επίσης στην παράνομη μαζική μετανάστευση. «Νομίζω ότι θέτει την Ευρώπη σε σοβαρό κίνδυνο. Η Ευρώπη θα μπορούσε να γίνει ένα εντελώς διαφορετικό μέρος».
Πώς αντιδρά η Ευρώπη στην σκληρή κριτική του μεγάλου αδελφού της ; Λοιπόν, η παραπαίουσα αυτοκρατορία αντεπιτίθεται – αν και τυπικά ευρωπαϊκή, μάλλον συμβολικά. Σπάνια έχουν εμφανιστεί τόσα πολλά πανό με μπλε αστέρια να κυματίζουν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και σπάνια τόσοι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι των Βρυξελλών, των οποίων τα ονόματα ήταν συχνά άγνωστα προηγουμένως, έχουν δηλώσει τόσο ένθερμα την υποστήριξή τους στην ΕΕ.
Ο πολιτικός του CDU, Νόρμπερτ Ρέτγκεν, εξέφρασε μάλιστα την προθυμία του να αφαιρέσει τις ΗΠΑ από τον κατάλογο των φίλων της Ευρώπης: «Για πρώτη φορά από το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, οι ΗΠΑ δεν στέκονται πλέον στο πλευρό των Ευρωπαίων», δήλωσε ο Ρέτγκεν, απορρίπτοντας αυστηρά την «παρέμβαση» στις εσωτερικές υποθέσεις της ηπείρου.
Αλλά είναι ακριβής αυτή η ερμηνεία των αμερικανικών προθέσεων ; Μια ψύχραιμη εξέταση των αμερικανικών σημάτων καθιστά δύσκολο να δικαιολογηθεί η ερμηνεία τους ως μια συγκαλυμμένη κήρυξη πολέμου. Αντιθέτως : «Προώθηση του Ευρωπαϊκού Μεγαλείου» – αυτός ο υψηλός στρατηγικός στόχος είναι ο τίτλος του κεφαλαίου για την Ευρώπη στο έγγραφο ασφαλείας. «Θέλουμε να υποστηρίξουμε τους συμμάχους μας στη διατήρηση της ελευθερίας και της ασφάλειας της Ευρώπης, αποκαθιστώντας ταυτόχρονα την πολιτισμική αυτοπεποίθηση και τη δυτική ταυτότητα της Ευρώπης», αναφέρει επίσημα.
Όσον αφορά τη σύγκρουση στην Ουκρανία, οι συντάκτες του εγγράφου διαγιγνώσκουν την Ευρώπη, – η οποία οικειοθελώς έγινε ενεργειακά εξαρτημένη από τη Ρωσία – με «έλλειψη αυτοπεποίθησης» – και, αρκετά ρεαλιστικά, προσδιορίζουν την στρατιωτική και οικονομική αδυναμία της Ευρώπης ως την αιτία. Σύμφωνα με την αμερικανική αποχώρηση από τον ρόλο του «παγκόσμιου χωροφύλακα», ο λογικός στόχος είναι «να μπορέσει η Ευρώπη να σταθεί στα δικά της πόδια και να ενεργήσει ως ομάδα συμμαχικών κυρίαρχων κρατών – συμπεριλαμβανομένης της ανάληψης της κύριας ευθύνης για την άμυνά της». Αυτή η απαίτηση, η οποία ευθυγραμμίζεται με τους στόχους των περισσότερων κυβερνήσεων της ΕΕ, δεν προορίζεται ρητά ως απόρριψη, αλλά μάλλον ως μια μορφή υποστήριξης για αυτοβοήθεια : «Όχι μόνο δεν μπορούμε να διαγράψουμε την Ευρώπη», είναι το κατηγορηματικό συμπέρασμα, «κάτι που θα κάναμε θα ήταν αυτοκαταστροφικό δεδομένων των στόχων αυτής της στρατηγικής».
Η απομάκρυνση από την Ευρώπη θα ήταν αυτοκαταστροφική για τις ΗΠΑ : Αυτός είναι ο αμερικανικός λόγος ύπαρξης, που τεκμηριώνεται με σαφήνεια στο νέο έγγραφο στρατηγικής. Η Αμερική εξακολουθεί να χρειάζεται την Ευρώπη, αλλά χρειάζεται μια διαφορετική Ευρώπη: πολιτικά σταθερή, ικανή για διεθνείς διαπραγματεύσεις, οικονομικά επιτυχημένη και έτοιμη να υπερασπιστεί τον εαυτό της. «Θέλω να δω μια ισχυρή Ευρώπη», λέει ο Τραμπ. Κάποιος θα μπορούσε επίσης να δηλώσει με σιγουριά : Η Ευρώπη Πρώτα !
Ένα ωφέλιμο πλήγμα
Μόνο οι απολογητές της ΕΕ που πιστεύουν ότι η δική τους προπαγάνδα θα αρνούνταν ότι η Ευρώπη είναι πιο μακριά από αυτή την κατάσταση από ποτέ. Οι Ευρωπαίοι έχουν δίκιο να παραπονιούνται ότι παίζουν μόνο υποστηρικτικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για την ειρήνη στην Ουκρανία και έχουν δίκιο να επικρίνουν την ιεράρχηση των αμερικανικών επιχειρηματικών συμφερόντων έναντι των ευρωπαϊκών στόχων ασφάλειας στο ειρηνευτικό σχέδιο των ΗΠΑ. Αλλά η ηθική αγανάκτηση δεν θα σώσει την ήπειρο από το να βυθιστεί σε γεωπολιτική ασήμαντη θέση.
Όταν ρωτήθηκε για το γεγονός ότι ένας εκπρόσωπος του Κρεμλίνου περιέγραψε τη διάγνωση του εγγράφου στρατηγικής της Ουάσινγκτον ως «σε μεγάλο βαθμό σύμφωνη με την άποψη της Μόσχας», ο Τραμπ δήλωσε στο Politico : «Λοιπόν, νομίζω ότι θα ήθελε να δει μια αδύναμη Ευρώπη, και το καταφέρνει. Δεν έχει καμία σχέση με εμένα».
Ο Τραμπ έχει δίκιο. Η παρακμή της Ευρώπης -που εκδηλώνεται σε ανεξέλεγκτες πολιτικές μετανάστευσης που απειλούν την εσωτερική ασφάλεια και τα κοινωνικά συστήματα, και στην παράλυση της οικονομίας από τη γραφειοκρατία και τους εχθρικούς προς την αγορά κλιματικούς στόχους- είναι προς το γνήσιο συμφέρον της Ρωσίας. Δεν είναι προς το συμφέρον της Αμερικής. «Αν γράψουμε ποτέ ένα βιβλίο για το πώς χάθηκε η Δύση», δήλωσε σε πρόσφατη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης ο Τζέιμι Ντάιμον, Διευθύνων Σύμβουλος της μεγαλύτερης τράπεζας στον κόσμο, της JPMorgan, «ο λόγος θα είναι ότι επιτρέψαμε στην Ευρώπη να καταρρεύσει». Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της Ευρώπης έχει καταρρεύσει από το 95% του ΑΕΠ των ΗΠΑ στο 65%: «Αυτό δεν συμβαίνει επειδή η Αμερική τους έκανε κάτι κακό. Φταίει η ίδια τους η γραφειοκρατία».
Η αλήθεια είναι συνήθως πικρή. Και ένα πλήγμα είναι ωφέλιμο μόνο αν η έντασή του διαλύει τις ναρκισσιστικές ψευδαισθήσεις για το μεγαλείο κάποιου – και επιβάλλει μια αντιπαράθεση με την πραγματικότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, η συνετή, μετρημένη απάντηση της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ Κάγια Κάλλας στο έγγραφο για την ασφάλεια είναι ενθαρρυντική: «Φυσικά, υπάρχει πολλή κριτική», είπε, «αλλά νομίζω ότι ένα μέρος της είναι αλήθεια». Ο Τζέιμι Ντάιμον, ο πιο ισχυρός τραπεζίτης, βλέπει επίσης την αμερικανική διάγνωση της κρίσης όχι μόνο ως προειδοποιητικό σημάδι για την Ευρώπη, αλλά και ως ευκαιρία για μια ανάκαμψη. «Έχουν απομακρύνει τις επενδύσεις, έχουν απομακρύνει την καινοτομία», λέει για την ΕΕ, αλλά: «Σιγά σιγά επιστρέφει. Νομίζω ότι η ηγεσία – Μερτς, Μακρόν, Μελόνι, Στάρμερ – νομίζω ότι το γνωρίζουν».
Έτσι, τα αποκαλυπτικά οράματα μιας ηπείρου σε διάλυση, με τα οποία η Αμερική προκαλεί την Ευρώπη, θα μπορούσαν να αποτελέσουν την ώθηση για μια πραγματική αναγέννηση – και να αφυπνίσουν τη φιλοδοξία να συναντήσουμε ξανά τον Αμερικανό εταίρο επί ίσοις όροις. Διότι, με την ικανότητά της να αναδημιουργεί επανειλημμένα τον εαυτό της σαν φοίνικας από τις στάχτες της, η Ευρώπη έχει ένα προβάδισμα δύο χιλιάδων ετών έναντι του υπόλοιπου κόσμου.
Δείτε επίσης:
- Ολόκληρη η συνέντευξη – κόλαφος του Τραμπ στο Politico
- Ο Τραμπ κατακεραυνώνει τους Ευρωπαίους ηγέτες: «Αδύναμοι – Και μερικοί πραγματικά ηλίθιοι»
- «Βόμβα» Τραμπ: Προειδοποιεί για εξάλειψη του ευρωπαϊκού πολιτισμού
