Ο Έριχ φον Ντένικεν, ο Ελβετός συγγραφέας που σημάδεψε όσο λίγοι τη συζήτηση γύρω από τα ανεξήγητα μυστήρια του παρελθόντος, πέθανε σε ηλικία 90 ετών, αφήνοντας πίσω του μια αμφιλεγόμενη αλλά εξαιρετικά επιδραστική κληρονομιά. Την είδηση του θανάτου του, που επήλθε το Σάββατο σε νοσοκομείο της κεντρικής Ελβετίας, επιβεβαίωσε η κόρη του Κορνέλια στο ελβετικό πρακτορείο ειδήσεων SDA, ενώ σχετική ανακοίνωση αναρτήθηκε και στην επίσημη ιστοσελίδα του.
Ο συγγραφέας που αμφισβήτησε την «επίσημη» Ιστορία
Ο φον Ντένικεν έγινε παγκοσμίως γνωστός το 1968 με το βιβλίο «Chariots of the Gods» (Άρματα των Θεών), στο οποίο υποστήριξε ότι αρχαίοι πολιτισμοί όπως οι Μάγια και οι Αρχαίοι Αιγύπτιοι είχαν δεχθεί επισκέψεις από εξωγήινους αστροναύτες, οι οποίοι τους μετέδωσαν προηγμένες γνώσεις και τεχνολογίες. Κατά τον ίδιο, χωρίς αυτή την «παρέμβαση», μνημεία όπως οι πυραμίδες δύσκολα θα μπορούσαν να κατασκευαστούν.
Το βιβλίο κυκλοφόρησε σε μια εποχή έντονου ενδιαφέροντος για το άγνωστο και το ανεξήγητο, λίγο πριν από τα πρώτα βήματα του ανθρώπου στη Σελήνη, και γνώρισε τεράστια επιτυχία. Αποτέλεσε τη βάση για τη λεγόμενη «αρχαιολογία των εξωγήινων», ένα ρεύμα που συνδύαζε φαντασία, αρχαιολογία και επιστημονικούς υπαινιγμούς.
Από σερβιτόρος σε παγκόσμιο εκδοτικό φαινόμενο
Γεννημένος το 1935 στο Σαφχάουζεν της βόρειας Ελβετίας, γιος βιομήχανου ενδυμάτων, ο φον Ντένικεν φέρεται να αντέδρασε έντονα στην αυστηρή καθολική ανατροφή του. Μετά την αποφοίτησή του το 1954 εργάστηκε ως γκαρσόνι και μπάρμαν, ενώ αντιμετώπισε σοβαρά οικονομικά προβλήματα.
Η ζωή του σημαδεύτηκε και από δικαστικές περιπέτειες, καθώς κατηγορήθηκε επανειλημμένα για απάτη και φοροδιαφυγή, εκτίοντας μικρές ποινές φυλάκισης. Το 1964 ανέλαβε τη διεύθυνση ξενοδοχείου στο Νταβός, όπου άρχισε να γράφει το πρώτο του βιβλίο – το οποίο θα τον έκανε παγκοσμίως γνωστό.
Διεθνής αναγνώριση και σφοδρή κριτική
Μετά την αποφυλάκισή του, το «Chariots of the Gods» του είχε ήδη αποφέρει τεράστια έσοδα, ενώ το επόμενο βιβλίο του, «Gods from Outer Space», ήταν έτοιμο να εκδοθεί. Ακολούθησαν πάνω από 20 βιβλία, τα οποία πούλησαν περισσότερα από 60 εκατομμύρια αντίτυπα σε 32 γλώσσες.
Τη δεκαετία του 1970 ταξίδεψε εκτενώς σε Αίγυπτο, Ινδία και Λατινική Αμερική, αναζητώντας στοιχεία που, κατά την άποψή του, επιβεβαίωναν τις θεωρίες περί εξωγήινων επισκέψεων. Παράλληλα, ίδρυσε συλλόγους υποστηρικτών και αξιοποίησε δυναμικά τα μέσα ενημέρωσης.
Ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα υπήρξε αμείλικτη απέναντί του, χαρακτηρίζοντας τις θεωρίες του αντιεπιστημονικές και βασισμένες σε αυθαίρετες ερμηνείες. Ακόμη κι όταν αποκαλύφθηκε ότι ορισμένα «τεκμήριά» του ήταν κατασκευασμένα, ο φον Ντένικεν επέμενε ότι ο βασικός πυρήνας των απόψεών του παραμένει σωστός.
Μια αμφιλεγόμενη αλλά διαχρονική κληρονομιά
Το 1991 τιμήθηκε ειρωνικά με το πρώτο Ig Nobel Λογοτεχνίας, για την «προώθηση της επιστήμης μέσω αμφισβητούμενων ισχυρισμών». Το 1985, στο βιβλίο του «Neue Erinnerungen an die Zukunft», απάντησε στους επικριτές του γράφοντας:
«Έχω παραδεχθεί τα λάθη μου, αλλά κανένα από τα θεμέλια των θεωριών μου δεν έχει καταρριφθεί».
Αν και η δημοτικότητά του μειώθηκε στον αγγλόφωνο κόσμο από τη δεκαετία του 1980, η επιρροή του παρέμεινε ισχυρή. Τα έργα του ενέπνευσαν ντοκιμαντέρ, τηλεοπτικές παραγωγές και σειρές όπως το «The X-Files», που έφεραν το παραφυσικό στο προσκήνιο της ποπ κουλτούρας.
Ο Έριχ φον Ντένικεν φεύγει, αφήνοντας πίσω του ένα όνομα που εξακολουθεί να διχάζει: για άλλους οραματιστής, για άλλους παραμυθάς, αλλά αναμφίβολα ένας άνθρωπος που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο εκατομμύρια άνθρωποι κοίταξαν το παρελθόν – και τον ουρανό.
*Φωτογραφίες αρχείου
Δείτε επίσης:
