Σε κρίσιμο σημείο οι διατλαντικές σχέσεις μετά την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει νέους δασμούς σε χώρες που υποστηρίζουν την Γροιλανδία, αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur. Ακόμα και το «μεγάλο όπλο» του Μέσου κατά της Εξαναγκαστικής Πρακτικής εξετάζεται ως αντίμετρο. Οι τρέχουσες εντάσεις βάζουν φρένο στην επικύρωση της εμπορικής συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ.
Τέλος η ανοχή στα «μπρος-πίσω» του Τραμπ
Μέχρι σήμερα οι Ευρωπαίοι έχουν «καταπιεί» τις παλινδρομήσεις του Ντόναλντ Τραμπ στο ζήτημα της Ουκρανίας, ενώ ταυτόχρονα έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με έντονες πιέσεις να αποδεχθούν μια εμπορική συμφωνία που θεωρούν άνιση. Στο ίδιο πλαίσιο, περιγράφεται ότι τους επιβλήθηκε και η αύξηση των αμυντικών δαπανών, με την ευρωπαϊκή πλευρά να αξιολογεί πως ο φόβος μιας αμερικανικής αποχώρησης από το ΝΑΤΟ ήταν μεγαλύτερος από το κόστος μιας δυσμενούς συμφωνίας.
Πλέον, όμως, η συζήτηση μετατοπίζεται. Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δέχονται ολοένα και ισχυρότερες εκκλήσεις να εγκαταλείψουν τη μετριοπαθή στάση και να προετοιμαστούν για μετωπική αντιπαράθεση. Καταλύτης θεωρείται το γεγονός ότι ο Τραμπ επέβαλε δασμούς αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες της Mercosur.
Σε αυτό το κλίμα, κεντρώες και αριστερές δυνάμεις προτείνουν να περάσει η Ευρώπη σε πιο σκληρή γραμμή, αξιοποιώντας το Μέσο κατά της Εξαναγκαστικής Πρακτικής, το «υπερόπλο» της ΕΕ. Πρόκειται για ένα ισχυρό πακέτο εμπορικών αντιποίνων, που δημιουργήθηκε αρχικά για να αποκρούει εκβιαστικές πρακτικές της Κίνας και θα έδινε τη δυνατότητα στην ΕΕ να απαντά με δασμούς αλλά και με περιορισμούς στις επενδύσεις απέναντι σε χώρες που παραβιάζουν τους κανόνες.
Στον πάγο η εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εμφανίζεται έτοιμο να κινηθεί, βάζοντας εμπόδια στην επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ που είχε συμφωνηθεί το περασμένο καλοκαίρι. Αφορμή αποτέλεσε η τοποθέτηση του επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Μάνφρεντ Βέμπερ, ο οποίος δήλωσε ότι «σε αυτό το στάδιο» η έγκριση της συμφωνίας «δεν είναι δυνατή».
Παρ΄όλα αυτά, η ενεργοποίηση του Μέσου κατά της Εξαναγκαστικής Πίεσης θα συνιστούσε σαφώς πιο δραστική κίνηση, καθώς θα ισοδυναμούσε με την εφαρμογή ενός μηχανισμού που είχε σχεδιαστεί αρχικά για την αντιμετώπιση εχθρικών κρατών, αυτή τη φορά απέναντι στον μεγαλύτερο σύμμαχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και βασικό στυλοβάτη του ΝΑΤΟ.
Το ότι το ενδεχόμενο αυτό συζητείται πλέον ανοιχτά, σε μια περίοδο που εξελίσσεται η άνευ προηγουμένου αποστολή ευρωπαϊκών στρατευμάτων στη Γροιλανδία, καταδεικνύει τη σοβαρότητα με την οποία οι Ευρωπαίοι αντιμετωπίζουν τις διεκδικήσεις του Ντόναλντ Τραμπ για το νησί. Υπενθυμίζεται ότι η Γροιλανδία ανήκει στο Βασίλειο της Δανίας εδώ και εκατοντάδες χρόνια.
Προάσπιση των ευρωπαϊκών συμφερόντων
Παρότι στο ευρωπαϊκό στρατόπεδο ανεβαίνουν οι φωνές για πιο σκληρή απάντηση, αρκετές εξαγωγικές χώρες φαίνεται πως διστάζουν να ανοίξουν ολοκληρωμένο εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ για τη Γροιλανδία, ένα νησί που το 1985 είχε αποφασίσει, μέσω ψηφοφορίας, να αποχωρήσει από την τότε Ευρωπαϊκή Κοινότητα.
Ο Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Μάρος Σέφκοβιτς, δήλωσε στο Deutsche Welle το Σάββατο ότι με το σημερινό κλίμα έντασης η επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ θα ήταν «πολύ περίπλοκη», αποφεύγοντας να μιλήσει για την ενεργοποίηση του Μέσου κατά της Εξαναγκαστικής Πρακτικής. Αντίθετα, έδωσε έμφαση στη συμφωνία με τη Mercosur, λέγοντας ότι μπορεί να λειτουργήσει ως «αντίβαρο» στις αρνητικές συνέπειες των νέων αμερικανικών δασμών.
Την ίδια ώρα, οι ευρωπαίοι πρεσβευτές συγκάλεσαν έκτακτη σύσκεψη την Κυριακή για το πώς θα απαντήσουν στους δασμούς. Η διάθεση για ένα ξέσπασμα αντιποίνων είναι πιθανό να είναι πιο περιορισμένη στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες απ’ ό,τι στο Ευρωκοινοβούλιο, όπου οι πολιτικοί πιέζονται άμεσα από τους ψηφοφόρους τους.
Το πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τις απειλές Τραμπ γύρω από τη Γροιλανδία βρισκόταν ακόμη «στο χτίσιμο», καθώς η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Αντόνιο Κόστα και οι στενοί συνεργάτες τους επέστρεφαν στις Βρυξέλλες από τη Λατινική Αμερική, αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας Mercosur. Οι αποφάσεις, όπως εκτιμάται, θα καθοριστούν από τα βασικά συμφέροντα της Ένωσης: τη διατήρηση του ΝΑΤΟ και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής αυτονομίας.
Παρά ταύτα, ακόμη και όσοι βλέπουν θετικά τις σχέσεις ΕΕ–ΗΠΑ παραδέχονται ότι η κατάσταση είναι πρωτοφανής και γεμάτη κινδύνους.
Δείτε επίσης:
- Τραμπ: Οι δασμοί «ταρακουνούν» την Ειδική Σχέση ΗΠΑ-Ηνωμένου Βασιλείου
- Σκληρή απάντηση των Βρυξελλών στους δασμούς Τραμπ σε 8 χώρες για τη Γροιλανδία
- Η Ούρσουλα υπέγραψε την Mercosur παρά τις αντιδράσεις των Ευρωπαίων αγροτών
