«Δεμένη» στο άρμα των μνημονιακών δεσμεύσεων βρίσκεται η κυβέρνηση, καθώς έχει «εγκλωβιστεί» στο «καυτό» θέμα των αντικειμενικών αξιών. Με δεδομένο ότι οι τιμές ζώνης αποτελούν τη βάση για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ, θα μπορούσε να συμπεράνει κάποιος ότι το 2021 θα έρθουν αυξήσεις και όχι μειώσεις.
Υπενθυμίζεται ότι έχει υποσχεθεί στους θεσμούς την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών εντός του 2021, αμέσως μετά τη λήξη της πανδημίας. Η προθεσμία έληξε μέσα στο 2020, ωστόσο έλαβε παράταση λόγω του Covid.
Η υγειονομική κρίση (που οδήγησε στην καθίζηση της κτηματαγοράς) έχει ανατρέψει όλα τα δεδομένα, με τους φορείς ακινήτων, κατασκευαστών, επαγγελματιών και εμπόρων να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπτώσεις μια τέτοιας αναπροσαρμογής και ζητούν να μην εφαρμοστούν του χρόνου οι νέες αντικειμενικές.
Το ιστορικό του αλαλούμ
Στην κυβέρνηση φαίνεται να έχουν συνειδητοποιήσει το θέμα εδώ και τουλάχιστον δύο μήνες, όταν η «δημοκρατία» επισήμανε μια άγνωστη πτυχή της διαδικασίας για τις νέες αντικειμενικές. Οι εκτιμητές, που είχαν κληθεί από το υπ. Οικονομικών, έκαναν έρευνες για τον εντοπισμό των νέων αξιών κάθε περιοχής (με βάση τις αγοραπωλησίες κ.λπ.) την περίοδο πριν από την πανδημία. Στη συνέχεια, μετά το πρώτο lockdown, κλήθηκαν από το οικονομικό επιτελείο να υποβάλουν ηλεκτρονικά τις προτάσεις τους.
Όπως είχε αποκαλύψει η «δημοκρατία», οι περισσότεροι είχαν ολοκληρώσει το έργο τους από τις αρχές του έτους. Τελευταίο βήμα ήταν η καταχώριση των προτάσεών τους για τις νέες τιμές στην ηλεκτρονική πλατφόρμα.
Πιστοποιημένοι εκτιμητές τονίζουν πως είχαν εισηγηθεί το 90% των τιμών τον Μάρτιο του 2020, λίγο πριν από το πρώτο lockdown. Το εναπομείναν 10% υποβλήθηκε ηλεκτρονικά στις αρχές Οκτωβρίου, ωστόσο και αυτές οι εισηγήσεις είχαν ως ημερομηνία εκτίμησης… τον περασμένο Μάρτιο!
Ανορθολογισμός
Φαίνεται πως το οικονομικό επιτελείο αδυνατεί να πείσει τους θεσμούς ότι δεν μπορεί να προχωρήσει η αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών, καθώς τα στοιχεία είναι παρωχημένα. Επίσης, είναι δύσκολο να ζητηθεί η επανάληψη της διαδικασίας από τους πιστοποιημένους εκτιμητές ακινήτων, μόλις ολοκληρωθεί η πανδημία. Πρακτικά, αντί να εξορθολογίσουν την κατάσταση στην αγορά ακινήτων, είναι ορατός ο κίνδυνος να προκαλέσουν νέες στρεβλώσεις.
Ειδικοί της κτηματαγοράς επισημαίνουν στη «δημοκρατία» ότι αδυνατούν να καταλάβουν πώς προκύπτουν οι αυξήσεις στις τιμές των ακινήτων, όπως ανακοινώνονται από την Τράπεζα της Ελλάδος ανά τρίμηνο.
Υπενθυμίζεται ότι έρευνα της ΤτΕ για το β΄ τρίμηνο είχε δείξει… αύξηση στις τιμές των διαμερισμάτων (κατά μέσο όρο 4,1%), προκαλώντας εντύπωση στις τάξεις των πιστοποιημένων εκτιμητών και των ανθρώπων του real estate, σε σημείο που και οι ίδιοι οι επαγγελματίες του κλάδου να απορούν πώς προέκυψε αύξηση, σε μια περίοδο που ο κόσμος όχι μόνο δεν αγόραζε σπίτια, αλλά δεν έβγαινε καν από το σπίτι του!
Αυξήσεις στον ΕΝΦΙΑ
Πιστοποιημένοι αναλυτές που συμμετείχαν στη διαδικασία επισημαίνουν στη «δημοκρατία» ότι σε καμία από τις περιοχές που είχαν υπό την «εποπτεία» τους δεν προκύπτει μείωση στις αντικειμενικές αξίες. Με δεδομένο ότι οι τιμές ζώνης αποτελούν τη βάση για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ, θα μπορούσε να συμπεράνει κάποιος ότι το 2021 θα έρθουν αυξήσεις και όχι μειώσεις.
Το υπουργείο Οικονομικών ποντάρει σε 3.000 περιοχές που θα μπουν πρώτη φορά στο σύστημα των αντικειμενικών αξιών. Πρόκειται για περιοχές σε όλη τη χώρα που έως σήμερα πληρώνουν πολύ χαμηλότερους φόρους σε σχέση με την πραγματική τους αξία. Οι υπολογισμοί του οικονομικού επιτελείου κάνουν λόγο για επιπλέον έσοδα ύψους 500.000.000 ευρώ από αυτές τις περιοχές, τα οποία μπορούν να «χρηματοδοτήσουν» μια νέα μείωση 8% στον ΕΝΦΙΑ του 2021 ή να καταργηθεί ο συμπληρωματικός φόρος, που επιβαρύνει περιουσίες άνω των 250.000 ευρώ.
Για να μην προκύψει αύξηση και στον φόρο που πληρώνουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων, η μόνη επιλογή που έχει πλέον το υπουργείο Οικονομικών είναι να αλλάξει τους συντελεστές με τους οποίους υπολογίζεται ο ΕΝΦΙΑ. Με αυτόν τον τρόπο τα εκκαθαριστικά των ιδιοκτητών θα είχαν χαμηλότερο φόρο, ενώ δεν θα έφερναν αντίρρηση και οι θεσμοί, αφού θα επιτευχθεί και η αναπροσαρμογή στις αντικειμενικές αξίες, που αποτελεί δέσμευση της κυβέρνησης.
Πέντε λόγοι για «πάγωμα» των τιμών
Φορείς και ενώσεις των ακινήτων ζητούν «πάγωμα» στην αναπροσαρμογή των τιμών για τους εξής λόγους:
- Οι συνεχιζόμενες αναγκαστικές μειώσεις μισθωμάτων απαξιώνουν τα ακίνητα αυτά και τα καθιστούν απολύτως ανασφαλή επενδυτικό και αποταμιευτικό προορισμό.
- Οι επιπτώσεις στον τουρισμό της χώρας γενικά, και ιδιαίτερα στις βραχυχρόνιες μισθώσεις (Airbnb) που έδωσαν δυναμική στην αγορά ακινήτων, είναι κυριολεκτικά κατεδαφιστικές.
- Η ζήτηση ακινήτων με εισαγόμενο χρήμα για επενδυτικούς λόγους έχει εκμηδενιστεί, όπως και για απόκτηση Golden Visa, γιατί ουδείς πλέον θέλει ή μπορεί να ταξιδεύει σε άλλες χώρες.
- Η εγχώρια ζήτηση ακινήτων, και ως εκ τούτου και η οικοδομική δραστηριότητα, είναι πλέον αναιμική λόγω και της γνωστής κατάστασης του τραπεζικού συστήματος της χώρας μας.
- Τέλος, ο ΕΝΦΙΑ, και κυρίως ο συμπληρωματικός του φόρος επί της αστικής και μόνον περιουσίας, αλλά και οι βαρύτατοι φορολογικοί συντελεστές εισοδημάτων από ακίνητα λειτουργούν δημευτικά στην κατοχή ακίνητης περιουσίας.
