«Φωτιά» σε 20 φόρους βάζει η αύξηση των αντικειμενικών αξιών, όπως είναι ο ΕΝΦΙΑ, τα τεκμήρια και οι μεταβιβάσεις ακινήτων, ωστόσο οι νέες τιμές φέρνουν ανατροπές ακόμα και σε επιδόματα που χορηγούνται με εισοδηματικά κριτήρια!
Μπορεί η κυβέρνηση να διαμηνύει ότι θα αλλάξουν οι συντελεστές υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ, προκειμένου να μην αυξηθεί ο φόρος στα νοικοκυριά και κυρίως στις λαϊκές περιοχές, ωστόσο φαίνεται πως υπολογίζει να βάλει περισσότερα χρήματα στα κρατικά ταμεία από το 2022, καθώς οι αντικειμενικές αξίες θα οδηγήσουν σε μπαράζ φόρων, αλλά και σε χιλιάδες χαμένα επιδόματα, όπως είναι το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα.
Παράλληλα, οι νέες τιμές αναμένεται να οδηγήσουν και σε αύξηση των ενοικίων, όπως παραδέχτηκε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Θεόδωρος Σκυλακάκης.
Συγκεκριμένα, τόνισε πως «η αύξηση των αντικειμενικών αξιών σημαίνει αύξηση των αξιών των ακινήτων, σημαίνει ότι θα μπορεί ο ιδιοκτήτης να ζητήσει αυξημένο ενοίκιο».
Τεκμήρια διαβίωσης
Οι φορολογούμενοι «κοστολογούνται» κάθε χρόνο από την Εφορία για τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης, όπως είναι οι κατοικίες, τα αυτοκίνητα, τα δίδακτρα που πληρώνονται σε ιδιωτικά σχολεία και εκπαιδευτήρια, τα σκάφη αναψυχής, οι πισίνες, η δαπάνη για οικιακές βοηθούς και για σοφέρ.
Επίσης, υπάρχει και η ελάχιστη ετήσια αντικειμενική δαπάνη του φορολογουμένου, που ανέρχεται σε 3.000 ευρώ για τον άγαμο και σε 5.000 ευρώ για τους συζύγους που υποβάλλουν κοινή φορολογική δήλωση.
Με την αύξηση των αντικειμενικών αξιών θα επηρεαστεί άμεσα και το τεκμήριο για τις κατοικίες, καθώς σε πολλές περιοχές της χώρας θα αλλάξουν οι κλίμακες υπολογισμού των δαπανών διαβίωσης.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, το τεκμήριο διαβίωσης για την κύρια κατοικία που δηλώνει ο φορολογούμενος υπολογίζεται κλιμακωτά με βάση την επιφάνειά της ως ακολούθως:
- Μέχρι και 80 τ.μ. κύριοι χώροι, 40 ευρώ ανά τ.μ.
- Από 81 τ.μ. μέχρι και 120 τ.μ. κύριοι χώροι, 65 ευρώ ανά τ.μ.
- Από 121 τ.μ. μέχρι και 200 τ.μ. κύριοι χώροι, 110 ευρώ ανά τ.μ.
- Από 201 τ.μ. μέχρι και 300 τ.μ. κύριοι χώροι, 200 ευρώ ανά τ.μ.
- Από 301 τ.μ. και άνω κύριοι χώροι, 400 ευρώ ανά τ.μ.
Για τους βοηθητικούς χώρους της κύριας κατοικίας ισχύει τεκμήριο 40 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ανεξάρτητα από το μέγεθος της επιφάνειας του ακινήτου.
Τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται κατά 40% για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με αντικειμενικές τιμές:
- από 2.800 έως 4.999 ευρώ το τ.μ.
- κατά 70% για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με αντικειμενικές τιμές από 5.000 ευρώ ανά τ.μ. και άνω
Για τις μονοκατοικίες τα παραπάνω ποσά λαμβάνονται υπόψη αυξημένα κατά 20%. Επίσης, για τις δευτερεύουσες κατοικίες τα παραπάνω ποσά «αντικειμενικών δαπανών διαβίωσης» λαμβάνονται υπόψη μειωμένα κατά 50%.
Τα τεκμήρια διαβίωσης για τις κατοικίες βαρύνουν τους φορολογουμένους είτε είναι οι ίδιοι ιδιοκτήτες των ακινήτων αυτών είτε τα νοικιάζουν ή τους έχουν παραχωρηθεί δωρεάν.
Για ιδιοκτήτη διαμερίσματος 100 τ.μ. σε περιοχή με αντικειμενική αξία 1.500 ευρώ/τ.μ. το τεκμήριο της Εφορίας ανέρχεται φέτος στα 4.500 ευρώ. Σε περίπτωση που η αντικειμενική αυξηθεί στα 2.800 ευρώ, αλλάζει η κλίμακα υπολογισμού και το τεκμήριο εκτοξεύεται στα 6.300 ευρώ, με αποτέλεσμα να κινδυνεύει να φορολογηθεί με τεκμαρτό εισόδημα που οδηγεί σε υψηλότερους φόρους.
Αντίστοιχα, για ιδιοκτήτης μονοκατοικίας 100 τ.μ. σε περιοχή με σημερινή αντικειμενική αξία 1.600 ευρώ/τ.μ. η δαπάνη διαβίωσης ανέρχεται στα 5.400 ευρώ. Σε περίπτωση που αλλάξει η κλίμακα και η νέα τιμή ζώνης αυξηθεί στα 2.800 ευρώ/τ.μ., το τεκμήριο θα ανέλθει στα 7.560 ευρώ.
Μεταβιβάσεις ακινήτων
Οι νέες αντικειμενικές βάζουν φωτιά και στις μεταβιβάσεις ακινήτων, κυρίως στις περιοχές όπου καταγράφεται αύξηση των τιμών. Για φορολογούμενο που ενδιαφέρεται να αγοράσει ένα διαμέρισμα 70 τετραγωνικών στην περιοχή της Δάφνης ο φόρος μεταβίβασης ανέρχεται σήμερα στα 2.070 ευρώ.
Ωστόσο, μετά την αύξηση των αντικειμενικών κατά 65% από τις αρχές του 2022 ο φόρος θα εκτοξευτεί στα 3.420 ευρώ, με τη συνολική επιβάρυνση να ανέρχεται στα 1.350 ευρώ.
Στον αντίποδα, σε περιοχές με μειώσεις τιμών οι αγοραπωλησίες συμφέρει να πραγματοποιηθούν από το 2022.
Για διαμέρισμα 120 τετραγωνικών στην Εκάλη, όπου η τιμή μειώνεται κατά 9,1%, από τα 3.850 ευρώ/τετραγωνικό μέτρο στα 3.500 ευρώ, ο φόρος μεταβίβασης είναι σήμερα 6.930 ευρώ και μειώνεται σε 6.300 ευρώ.
Ο φορολογούμενος θα κερδίσει 630 ευρώ, αν πραγματοποιήσει τη συγκεκριμένη μεταβίβαση μετά την 1η Ιανουαρίου του 2022.
Ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα
Επιπτώσεις θα έχουν και μια σειρά από κρατικά επιδόματα, τα οποία έχουν ως κριτήριο συμμετοχής την αξία της ακίνητης περιουσίας, όπως το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα.
Η συνολική φορολογητέα αξία της ακίνητης περιουσίας του νοικοκυριού δεν μπορεί να υπερβαίνει στο σύνολό της το ποσό των 90.000 ευρώ για το μονοπρόσωπο νοικοκυριό, προσαυξανόμενη κατά 15.000 ευρώ για κάθε πρόσθετο μέλος και έως 150.000 ευρώ.
Πρακτικά, ένα νοικοκυριό σε μια λαϊκή συνοικία της Αττικής που θα δει την αντικειμενική αξία του σπιτιού του να εκτοξεύεται λόγω της αναπροσαρμογής των τιμών κινδυνεύει να χάσει το κρατικό βοήθημα, καθώς θα ενεργοποιηθούν οι «κόφτες» που προβλέπει ο νόμος.
Ετσι, μία τετραμελής οικογένεια θα πρέπει να έχει στην κατοχή της ακίνητο αξίας έως 135.000 ευρώ. Με βάση τις τρέχουσες αντικειμενικές αξίες η τιμή ενός διαμερίσματος 80 τετραγωνικών στο Χαϊδάρι άγγιζε τα 105.000 ευρώ.
Ωστόσο, μετά την αύξηση της τιμής ζώνης κατά 46,2% στα 1.900 ευρώ/τετραγωνικό η αξία του ακινήτου εκτοξεύεται στα 152.000 ευρώ, με αποτέλεσμα να χάνεται το κρατικό επίδομα.
