Σημάδια ανάκαμψης της μεσαίας τάξης τα τελευταία χρόνια, μετά τα πλήγματα που υπέστη κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, διαπιστώνει η διοικήτρια του ΟΑΕΔ Μαρία Καραμεσίνη, σχολιάζοντας τα ευρήματα της μελέτης που πραγματοποίησε με τον Στέφανο Γιακουμάτο για τη μεσαία τάξη στην Ευρώπη και την εξέλιξή της από τη δεκαετία του ’90 μέχρι το 2014, στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματος της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO).
Σύμφωνα με την κ. Καραμεσίνη, από την έρευνα, η οποία αναδεικνύει τις επιπτώσεις της κρίσης στη μεσαία τάξη στην Ελλάδα, προκύπτει ότι, το 2014, έξι χρόνια μετά την έναρξη της κρίσης, το 53% της μεσαίας τάξης μεταπήδησε στην κατώτερη εισοδηματικά τάξη, όπως αυτή οριζόταν με βάση τα εισοδήματα του 2008, ενώ το 17% οδηγήθηκε κυριολεκτικά στη φτωχοποίηση, ήτοι κάτω από το όριο της φτώχειας του 2008.
«Αντίθετα», όπως επισημαίνει σύμφωνα με το ΑΜΠΕ, «στα χρόνια της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, παρατηρήθηκε αρχικά σταθεροποίηση και τελευταία ανάκαμψη της μεσαίας τάξης, ανάκαμψη που οφείλεται στην καθαρή αύξηση των θέσεων εργασίας στην οικονομία, η οποία ενισχύει τα νοικοκυριά με επιπλέον εισοδήματα».
Με βάση την επεξεργασία πρωτογενών στοιχείων της έρευνας εισοδήματος και συνθηκών διαβίωσης της ΕΛΣΤΑΤ, η κ. Καραμεσίνη διαπιστώνει ότι υπήρχε αύξηση του ποσοστού του πληθυσμού που ανήκε στη μεσαία τάξη μεταξύ 1993 και 2008.
Μόνο οι δημόσιοι υπάλληλοι επιβίωσαν
«Εκτός από τη μείωση του μέσου διαθέσιμου εισοδήματος κατά 38%, η κρίση συρρίκνωσε τη μεσαία τάξη και προκάλεσε μεγάλες ταξικές ανακατατάξεις» σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Καραμεσίνη. Αναλύοντας τη μεταβολή του πληθυσμού που ανήκε στα μεσαία στρώματα τη χρονική περίοδο 2008-2014, εξήγησε ότι η μετατόπιση ενός μεγάλου μέρους των μεσαίων στρωμάτων προς την κατώτερη εισοδηματικά τάξη οφείλεται στη δραματική μείωση του εισοδήματος των νοικοκυριών που προήλθε αφενός μεν από την εκτίναξη της ανεργίας αφετέρου δε από τη μεγάλη υποχώρηση των μισθών και των εισοδημάτων των αυτοαπασχολουμένων, «διότι πολλοί έκλεισαν τις επιχειρήσεις τους, ενώ πολλοί άλλοι τις διατήρησαν ανοικτές, αλλά με πολύ χαμηλά ή σχεδόν ανύπαρκτα εισοδήματα». «Η μείωση των εισοδημάτων και η ανεργία είχαν ως αποτέλεσμα και την εξάντληση των αποταμιεύσεων. Αυτό το μέρος της μεσαίας τάξης που ήταν ταυτόχρονα υπερχρεωμένο είτε λόγω στεγαστικών δανείων είτε λόγω επιχειρηματικών δανείων υποβαθμίστηκε ταξικά» διευκρινίζει η διοικήτρια του ΟΑΕΔ, συμπληρώνοντας ότι ένα άλλο μέρος της μεσαίας τάξης διασώθηκε, με μικρότερες εισοδηματικές απώλειες.
Όπως είπε, «αυτοί που άντεξαν ήταν, κυρίως, οι μισθωτοί του δημόσιου τομέα, οι οποίοι έχασαν μέρος του εισοδήματός τους, αλλά από την άλλη πλευρά διατήρησαν την εργασία τους. Επιπλέον, αρκετοί από το δημόσιο τομέα που βγήκαν στη σύνταξη το 2010, στην αρχή του πρώτου μνημονίου, με υψηλά εφάπαξ, μπόρεσαν να διατηρήσουν ένα επίπεδο εισοδήματος».
Η μεσαία τάξη ανακάμπτει
«Μετά την έξοδο από τα μνημόνια, υλοποιήθηκε μία δέσμη μέτρων που αντιμετωπίζει το ιδιωτικό χρέος είτε των νοικοκυριών είτε των επιχειρήσεων» τονίζει η διοικήτρια του ΟΑΕΔ, υπογραμμίζοντας ότι στόχος όλων των μέτρων που ανακοινώθηκαν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και, αυτήν τη στιγμή, ολοκληρώνονται με το νομοσχέδιο για τις 120 δόσεις, είναι «να ξεφύγουμε από τη συνθήκη της υπερχρέωσης, διότι αυτή τραβάει την οικονομία προς τα κάτω». «Με περισσότερα μέλη στο νοικοκυριό να εργάζονται και με τη ρύθμιση των οφειλών σε έως 120 δόσεις, αυτό το κομμάτι της μεσαίας τάξης που είδε το εισόδημά του να μειώνεται, θα μπορέσει να ανακουφιστεί και να ανακάμψει».
Επιπλέον, το νέο πακέτο μέτρων που εξαγγέλθηκε στο Ζάππειο, δεν είναι αποκλειστικά στοχευμένο στα κατώτερα εισοδηματικά στρώματα αλλά “αγκαλιάζει” και τα μεσαία, ακόμα και τα ανώτερα με μέτρα γενικού χαρακτήρα, όπως είναι, για παράδειγμα, οι μειώσεις στο ΦΠΑ» αναφέρει η κ. Καραμεσίνη, συνοψίζοντας ότι στόχος είναι να αναδυθεί μία νέα μεσαία τάξη μέσα από την ουσιαστική αντιμετώπιση της υπερχρέωσης, την αύξηση των θέσεων εργασίας και τα επιπλέον γενικά μέτρα τόνωσης της κατανάλωσης των νοικοκυριών.
