Με ενεργειακά και κοινωνικά κριτήρια θα αξιολογούνται οι αιτήσεις των νοικοκυριών για υπαγωγή στο νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ – Αυτονομώ». Στόχος είναι να εντάσσονται κατά προτεραιότητα τα φτωχότερα νοικοκυριά και όσα βρίσκονται σε περιοχές που επικρατούν ακραίες κλιματολογικές συνθήκες.
- Του Βασίλη Παπακωνσταντόπουλου
Αυτό σημαίνει ότι καταργείται η χρονική προτεραιότητα ως διαδικασία για την ένταξη στο πρόγραμμα, που δημιούργησε τεράστια προβλήματα στους προηγούμενους κύκλους του «Εξοικονομώ», ενώ πρώτη φορά θα είναι υποχρεωτική για την αίτηση η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, το κόστος της οποίας θα επιδοτείται.
Όλες οι πτυχές θα αποτυπωθούν στον οδηγό του προγράμματος, η προδημοσίευση του οποίου αναμένεται το αμέσως προσεχές διάστημα από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με στόχο το νέο «Εξοικονομώ – Αυτονομώ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 50.000 κατοικιών να προκηρυχθεί τον Σεπτέμβριο. Η χρηματοδότηση θα γίνει από πόρους του ΕΣΠΑ της νέας προγραμματικής περιόδου (2021-2027) και από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η ηγεσία του ΥΠΕΝ φιλοδοξεί μαζί με την αναμενόμενη μόχλευση να μπορούν να πέσουν στην αγορά κοντά στο 1 δισ. ευρώ.
Τους βασικούς άξονες του νέου προγράμματος περιέγραψε πριν από λίγες ημέρες η γενική γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών Αλεξάνδρα Σδούκου, μιλώντας σε συνέδριο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος. «Ως κριτήριο ένταξης παραμένει η υποχρέωση της ενεργειακής αναβάθμισης κατά τρεις κλάσεις. Καταργείται η χρονική προτεραιότητα ως διαδικασία για την ένταξη στο πρόγραμμα και δημιουργείται ειδικό σύστημα για την αξιολόγηση και την κατάταξη με φθίνουσα σειρά προτεραιότητας των αιτήσεων, της γνωστής σε όλους διαδικασίας συγκριτικής αξιολόγησης», σημείωσε η κυρία Σδούκου.
Ενεργειακά και κοινωνικά κριτήρια
Εξήγησε ότι τα κριτήρια βάσει των οποίων θα γίνεται αυτή η αξιολόγηση είναι ενεργειακά, κατά κύριο λόγο, αλλά και κοινωνικά. Ειδικότερα, τα ενεργειακά κριτήρια θα περιλαμβάνουν: Αυξημένη εξοικονόμηση, ενέργειας, βαθμοημέρες (δηλαδή θα προσδιοριστεί ένα όριο συγκεκριμένης θερμοκρασίας και, ανάλογα με το χρονικό διάστημα που χρειάζεται ένα νοικοκυριό για τη θέρμανση ή τη δροσιά του, θα κυμαίνεται το ύψος της επιδότησης), αρχική (πριν από την ένταξη στο πρόγραμμα) ενεργειακή κλάση, παλαιότητα κατασκευής, εισόδημα.
Όσον αφορά τα κοινωνικά κριτήρια, θα λαμβάνονται υπ’ όψιν τα εξής: Μακροχρόνια άνεργοι, ΑμεΑ, εξαρτώμενα μέλη, μονογονεϊκή οικογένεια. Κάθε κριτήριο θα έχει συγκεκριμένη βαρύτητα για τη διαμόρφωση της τελικής βαθμολογίας. «Ο διαμοιρασμός των πόρων του προγράμματος προσπαθούμε να γίνει ανά νομό, και όχι ανά περιφέρεια, όπως πριν. Ωστόσο, ακόμα και σε διαφορετικές περιοχές ανά νομό, για παράδειγμα, άλλη ανάγκη υπάρχει στο Πήλιο και άλλη στον Βόλο, υπάρχουν διαφορετικές ανάγκες. Έτσι θα λάβουμε σοβαρά υπ’ όψιν και τις βαθμοημέρες για την κατανομή των πόρων. Ταυτόχρονα όμως, όπως προανέφερα, οι βαθμοημέρες θα αποτελούν και κριτήριο για τη βαθμολογία και επομένως την προτεραιοποίηση των αιτήσεων», επισήμανε η γενική γραμματέας του ΥΠΕΝ.
Ανακοίνωσε, επίσης, ότι εντάσσεται πρώτη φορά στο πρόγραμμα και η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, η οποία θα είναι υποχρεωτική για την αίτηση στο «Εξοικονομώ» και θα επιδοτείται. Αναφερόμενη στους τρεις τελευταίους κύκλους του προγράμματος, η κυρία Σδούκου τόνισε πως και οι τρεις βγήκαν με το μοντέλο First In First Out (ο ταχύτερος κερδίζει), με τους πόρους σε ορισμένες περιφέρειες να εξαντλούνται μέσα σε μόλις λίγα λεπτά.
«Ξέρουμε την κριτική σε αυτό και γι’ αυτό δουλέψαμε σε ένα νέο σύστημα εισδοχής των αιτήσεων» υπογράμμισε, λέγοντας πως όσος προϋπολογισμός και να διατίθεται σε κάθε κύκλο, δεν είναι ποτέ αρκετός για να καλύψει το τεράστιο ενδιαφέρον. Είπε επίσης πως το 61,8% των αιτούντων από τον Β’ κύκλο και από το «Αυτονομώ» προέρχονται από τις πρώτες δύο εισοδηματικές κατηγορίες (τα πιο χαμηλά δηλαδή εισοδήματα). «Ωστόσο, μόλις 10,8% βρίσκεται στην πρώτη κατηγορία, κάτι που μας προβλημάτισε και το λάβαμε σοβαρά υπ’ όψιν στον σχεδιασμό του νέου προγράμματος», πρόσθεσε.
Έρχεται ενεργειακή αναβάθμιση και στα δημόσια κτίρια
Όσον αφορά τα κτίρια του Δημοσίου, το ΥΠΕΝ προωθεί επενδύσεις ενεργειακής αναβάθμισης μέσω του προγράμματος «Ηλέκτρα». Οι επενδύσεις αφορούν εκσυγχρονισμό των συστημάτων θέρμανσης – ψύξης, μόνωση του κτιριακού κελύφους και εγκατάσταση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε δημόσια κτίρια. Ο οδηγός του προγράμματος θα δημοσιευτεί έως το φθινόπωρο, προκειμένου να «τρέξει» το τελευταίο τρίμηνο του έτους. Το πρόγραμμα θα έχει προϋπολογισμό 500.000.000 ευρώ και το ποσοστό επιδότησης μπορεί να φτάσει έως 70%.
Σύμφωνα με την κυρία Σδούκου, οι δικαιούχοι του «Ηλέκτρα» θα είναι οι φορείς της γενικής κυβέρνησης, τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου καθώς και συμπράξεις αυτών. Πιο συγκεκριμένα, τα κτίρια που καλούνται να αιτηθούν στο πρόγραμμα είναι χώροι γραφείων, κτίρια της κεντρικής διοίκησης, νοσοκομεία, σχολεία και εκπαιδευτικά ιδρύματα, πολιτιστικοί χώροι, αθλητικές εγκαταστάσεις, δομές και κέντρα φροντίδας ηλικιωμένων, κ.λπ.
Οι προϋποθέσεις για ένταξη στο πρόγραμμα είναι:
- να υφίστανται νόμιμα και να διαθέτουν ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου
- να ανήκουν είτε στην ιδιοκτησία του αντίστοιχου φορέα είτε να υπάρχει ενεργό παραχωρητήριο που να διασφαλίζει αυτό το καθεστώς για τουλάχιστον 10 χρόνια μετά το πέρας υλοποίησης της ενεργειακής αναβάθμισης
- να κατατάσσονται στην υφιστάμενη κατάστασή τους σε κατηγορία ενεργειακής απόδοσης από Γ’ έως και Η’
- να είναι κτίρια που έχουν ανεγερθεί πριν από την έγκριση και την εφαρμογή του ΚΕΝΑΚ
- να διαθέτουν Δελτίο Πρωτοβάθμιου Προσεισμικού Ελέγχου
Η αίτηση υποβάλλεται για το σύνολο του κτιρίου και μετά το πέρας των εργασιών της ενεργειακής αναβάθμισης πρέπει να διασφαλίζεται η λειτουργία του κτιρίου τουλάχιστον για οχτώ μήνες τον χρόνο, όπως και η λειτουργία και η συντήρησή του έργου για πέντε χρόνια ή για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Οι υποψήφιοι θα υποβάλλουν τις αιτήσεις σε ένα πληροφοριακό σύστημα που ετοιμάζει το υπουργείο και θα καλούνται να επιλέξουν το χρηματοδοτικό σχήμα που θα ακολουθήσουν.
Δηλαδή, αν θα το κάνουν μόνοι τους ή θα αξιοποιήσουν τις ενεργειακές εταιρίες, τις ESCOs. Το πρόγραμμα θα είναι ανοιχτό μέχρι να εξαντληθούν οι πόροι, με χρονικό ορίζοντα υλοποίησης έως το 2026.
