Το πρώτο βήμα που θα οδηγήσει στο τέλος της δημοσιονομικής χαλάρωσης ανακοίνωσε χθες η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ, φέρνοντας και πάλι στην επιφάνεια τη δαμόκλειο σπάθη των μνημονίων. Η πρώην σιδηρά κυρία του ΔΝΤ αποφάσισε να «φρενάρει» το έκτακτο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων, το οποίο έχει τεθεί σε εφαρμογή λόγω της πανδημίας. Δεν είναι τυχαίο ότι από πολλούς αυτή η κίνηση θεωρείται πρόωρη και εδράζεται στις αφόρητες πιέσεις που ασκεί, για άλλη μία φορά, το μπλοκ των σκληρών του Βορρά, το όποιο κατήγαγε μια πρώτη νίκη σε αυτό το νέο ιδιότυπο μπρα ντε φερ, που μπορεί για τους ηττημένους (τους φτωχούς του Νότου) να σημάνει σκληρή λιτότητα.
Ηδη, το ισχυρό αυτό «μπλοκ» χωρών που αποτελούν δορυφόρους της Γερμανίας έχει εκφράσει την άποψη ότι οι χώρες με μεγάλα ελλείμματα και χρέη, με πρωταθλήτρια της Ευρώπης την Ελλάδα, θα πρέπει να απευθύνονται στον μόνιμο μηχανισμό στήριξης, ESM, για τη λήψη δανείων.
Με αυτή την απόφαση αρχίζει να σφίγγει ο κλοιός γύρω από την ελληνική οικονομία, η οποία έχει διανύσει με περίοδο 18 μηνών, χωρίς να υπολογίσει τα ελλείμματα και τα χρέη. Η σταδιακή μείωση του προγράμματος αγοράς ομολόγων μπορεί να μην έφερε επισήμως πανικό στην Αθήνα, ωστόσο πίσω από τις κλειστές πόρτες χτύπησε «κόκκινος» συναγερμός, καθώς σημαίνει ότι τελειώνει η χαλαρότητα και η χώρα μας θα πρέπει να σφίξει και πάλι τα λουριά, για να μαζέψει τις ζημιές που άφησε πίσω της η πανδημία.
Με το κόστος της υγειονομικής κρίσης να υπολογίζεται κοντά στα 40 δισ. ευρώ, το οικονομικό επιτελείο ανησυχεί πως η Ευρώπη θα ακολουθήσει τον δρόμο που άνοιξε η ΕΚΤ και θα επαναφέρει αυστηρά δημοσιονομικά μέτρα για να «μαζευτούν» τα τεράστια χρέη της Ελλάδας, αλλά και ελλείμματα.
Δεν θα πρέπει να θεωρείται, άλλωστε, και τυχαία η αναφορά της Ανγκελα Μέρκελ ότι η πιο δύσκολη στιγμή της καριέρας της ήταν όταν ζητούσε από την Ελλάδα την εφαρμογή πολλών μέτρων. Κάποιοι διάβασαν πίσω από αυτή τη δήλωση, ακόμα και ένα μήνυμα της υπό αποχώρησης καγκελαρίου ότι τα μνημόνια για την Ελλάδα δεν έχουν τελειώσει και δεν αποκλείεται κάποιοι κύκλοι να επιθυμούν την επιστροφή των καταστροφικών πολιτικών στη χώρα μας.
Υπενθυμίζεται πως στα προγράμματα του ESM δεν έχει ενταχθεί καμία χώρα, καθώς θεωρείται ότι περιέχουν ιδιαίτερα σκληρούς όρους, ακόμα και από εκείνους που περιείχαν τα ελληνικά μνημόνια.
Θα βρεθούμε με την πλάτη στον τοίχο
Ωστόσο, η Αθήνα έχει να ανησυχεί και για ακόμα έναν λόγο: στο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων (PEPP) της ΕΚΤ η Ελλάδα έχει ενταχθεί εκτάκτως, καθώς δεν πληροί τους όρους. Οταν η Κριστίν Λαγκάρντ θα αποφασίσει την οριστική απόσυρση του προγράμματος, η χώρα μας θα βρεθεί με την πλάτη στον τοίχο, καθώς δεν έχει τη στήριξη της ΕΚΤ έναντι των αγορών, με αποτέλεσμα να εκτοξευτεί το κόστος δανεισμού. Μονόδρομος για την Αθήνα αποτελεί η επιστροφή σε επενδυτική βαθμίδα από τους οίκους αξιολόγησης τους επόμενους μήνες.
