Ενα νέο κύμα ανατιμήσεων ετοιμάζεται να χτυπήσει τα ελληνικά νοικοκυριά μετά τις ημέρες του Πάσχα. Με τον πληθωρισμό να συνεχίζει να «καλπάζει», ήδη στα χέρια των σούπερ μάρκετ βρίσκονται και νέες ανατιμήσεις, οι οποίες δεν έχουν περάσει ακόμα στον τελικό καταναλωτή.
Θα πρέπει να σημειωθεί πως οι αυξήσεις που έχουν περάσει έως τώρα στο ράφι ήταν αποτέλεσμα της διαταραχής στην εφοδιαστική αλυσίδα και της αύξησης του κόστους ενέργειας που άρχισε το περασμένο φθινόπωρο, και πλέον ακολουθούν οι επιπτώσεις που δημιούργησε ο πόλεμος στην Ουκρανία, μια χώρα που εξάγει μια σειρά από προϊόντα που επηρεάζουν τις τιμές στα τρόφιμα, όπως τα σιτηρά και το ηλιέλαιο.
Οι καταναλωτές θα κληθούν να αντιμετωπίσουν ακόμα ένα ισχυρό κύμα ανατιμήσεων, το τρίτο κατά σειρά, καθώς το πρώτο αποτυπώθηκε στα ράφια των σούπερ μάρκετ τον Σεπτέμβριο του 2021, το δεύτερο το διάστημα Φεβρουαρίου – Μαρτίου (οδηγώντας τον πληθωρισμό ακόμα και στο 8,9%) και τώρα ένα τρίτο τσουνάμι ανατιμήσεων.
Οι τιμές που αναμένεται να περάσουν στα ράφια σε λίγες εβδομάδες αγγίζουν το 20%-30% σε μια σειρά από προϊόντα όπως κρεατικά, όσπρια και ρύζι, ενώ οι ανατιμήσεις μπορεί να είναι ακόμα υψηλότερες για είδη όπως το αλεύρι.
Κόβουν από παντού
Η κατάσταση αναμένεται να γίνει ακόμα χειρότερη, αν αναλογιστεί κανείς ότι οι επαγγελματίες και οι επιχειρήσεις αδυνατούν να συγκρατήσουν το όποιο κόστος των ανατιμήσεων, καθώς και οι ίδιοι πλήττονται από τις αυξημένες δαπάνες σε λογαριασμούς ρεύματος και πρώτες ύλες. Ετσι, εκτιμάται πως το νέο κύμα ακρίβειας θα είναι ιδιαίτερα ισχυρό και θα περάσει σχεδόν στο σύνολό του στον τελικό καταναλωτή. Ακόμα και μια μείωση του ΦΠΑ σε 2-3 προϊόντα για περιορισμένο χρονικό διάστημα μάλλον θα «χαθεί» μέσα στο κύμα της ακρίβειας, αφού η κυβέρνηση καθυστέρησε να εφαρμόσει το μέτρο.
Αυτό συνεπάγεται μια νέα άνοδο του πληθωρισμού στα τρόφιμα τους ερχόμενους μήνες, πολύ πάνω και από το ρεκόρ που καταγράφηκε τον περασμένο Μάρτιο, κάτι που θα ροκανίσει ακόμα περισσότερο τους μισθούς των πολιτών.
Αν συνυπολογίσει κανείς και τους «φουσκωμένους» λογαριασμούς, το νέο κύμα ακρίβειας μπορεί να απειλήσει ή και να εξαφανίσει τη νέα αύξηση του κατώτατου μισθού που ανακοίνωσε η κυβέρνηση και θα εφαρμόσει από την Πρωτομαγιά, η οποία όμως αφορά μόνο όσους αμείβονται με τον βασικό μισθό και όχι το σύνολο των εργαζομένων.
Δεν είναι τυχαίες, άλλωστε, οι έρευνες που δείχνουν πως η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών έχει περιορίσει κατά πολύ τα έξοδά της. Για παράδειγμα, έρευνα της Focus Bari καταγράφει ότι πάνω από 7 στους 10 Ελληνες έχουν μειώσει ή κόψει τελείως ακόμα και τα απολύτως απαραίτητα, ενώ 7 στους 10 έχουν κάνει περικοπές επειδή έχουν πραγματικό πρόβλημα, ενώ οι 3 στους 10 από φόβο!
Μέσα σε αυτό το κλίμα, έχει σημάνει συναγερμός στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης για την πληρωμή των φόρων που θα αρχίσουν να καταβάλλονται τις επόμενες εβδομάδες, όπως είναι ο ΕΝΦΙΑ και ο φόρος εισοδήματος.
«Στροφή» στις ιδιωτικές ετικέτες
Σύμφωνα με έρευνα του Συλλόγου Μικρών και Μεσαίων Σούπερ Μάρκετ, λύση στον γόρδιο δεσμό της ακρίβειας μπορούν να δώσουν τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, δηλαδή αυτά που προσφέρονται από τα σούπερ μάρκετ με τη δική τους επωνυμία. Οπως προκύπτει, το καλάθι της εβδομάδας από τα 183 ευρώ μπορεί να μειωθεί στα 151 ευρώ, σε περίπτωση που τα επώνυμα προϊόντα αντικατασταθούν με ιδιωτικής ετικέτας.
Για παράδειγμα, επώνυμο σαμπουάν πωλείται προς 3,98 ευρώ, ενώ το ίδιο προϊόν σε ιδιωτική ετικέτα βρίσκεται στο ράφι προς 1,51 ευρώ. Τα φασόλια από 1,79 ευρώ πωλούνται 37% πιο φθηνά σε ιδιωτική ετικέτα. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τον στιγμιαίο καφέ, με την τιμή του να είναι σχεδόν 58% κάτω.
Περιορίζονται στα βασικά είδη
Στροφή στα βασικά και περιορισμό δαπανών ακόμη και για είδη πρώτης ανάγκης κάνουν οι Ελληνες καταναλωτές, με 7 στους 10 να προχωρούν σε επαναξιολόγηση των προτεραιοτήτων τους, ενώ 8 στους 10 κάνουν πιο προσεκτική διαχείριση των δαπανών τους.
Με βάση τα ευρήματα από τη μελέτη Consumer Outlook 2022 της Nielsen IQ, το βάρος των εξόδων πέφτει στα βασικά, που έχουν κυρίως να κάνουν με τη ζωή στο σπίτι (σε αυτά συγκαταλέγεται η ενέργεια σε όλες τις διαστάσεις), ενώ την τρίτη θέση κρατούν τα είδη μπακαλικής. Η ένδυση, η διασκέδαση εκτός σπιτιού και η εστίαση είναι οι κατηγορίες εκείνες όπου ο Ελληνας προβλέπει ότι θα ξοδέψει λιγότερα για να αντεπεξέλθει στα βασικά.
Η αλλαγή στις προτεραιότητες σηματοδοτεί και νέες συμπεριφορές και προτιμήσεις το 2022. Συνολικά το 72% των Ελλήνων έχει επαναξιολογήσει τις προτεραιότητές του, ενώ προσοχή στη διαχείριση των εξόδων γίνεται από το 82% των καταναλωτών.
Σε επίπεδο στρατηγικών διαχείρισης, το 39% δηλώνει ότι αγοράζει τη φθηνότερη επιλογή από τα προϊόντα που θέλει, το 31% περιμένει να βρει τα προϊόντα που συνήθως αγοράζει σε προωθητική ενέργεια, ενώ το 30% αναφέρει ότι επιλέγει τις χαμηλότερες τιμές ανεξάρτητα από τη μάρκα.
