Είναι η νέα τοξική «φούσκα» ή το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας; Ο λόγος για τα κρυπτονομίσματα που έχουν μπει βαθιά στην καθημερινότητα εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών και στη χώρα μας, αλλά και εκατοντάδων εκατομμυρίων ανά τον κόσμο. Τρισεκατομμύρια ευρώ που διακινούνται μέσα από ένα ψηφιακό «πορτοφόλι» που αποκτά κάθε επενδυτής.
Ο τρόπος λειτουργίας των κρυπτονομισμάτων και του πλέον γνωστού Bitcoin δεν είναι γνωστός σε όλους. Η χρήση τους παραμένει σχετικά περιορισμένη σε ό,τι αφορά τις καθημερινές συναλλαγές, παρόλο που η αρχική ιδέα για τη δημιουργία του κρυπτονομίσματος ήταν η υποκατάσταση του συμβατικού χρήματος. Προς το παρόν, με κρυπτονομίσματα μπορεί κάποιος να αγοράσει προϊόντα και υπηρεσίες ψηφιακής τεχνολογίας και κάποια είδη πολυτελείας.
Το Bitcoin εφευρέθηκε το 2008 από μία άγνωστη ομάδα χρησιμοποιώντας το όνομα Satoshi Nakamoto και ξεκίνησε το 2009. Το Bitcoin έχει χρησιμοποιηθεί και σαν επένδυση, μολονότι διάφοροι επενδυτικοί οίκοι, οίκοι αξιολόγησης και ελεγκτικές Αρχές έχουν εκδώσει προειδοποιήσεις προς τους επενδυτές για το Bitcoin. Στις 7 Σεπτεμβρίου 2021 το Ελ Σαλβαδόρ έγινε η πρώτη χώρα στον κόσμο που υιοθέτησε επίσημα για νόμιμες συναλλαγές το Bitcoin.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια θεωρήθηκε η πλέον επωφελής επένδυση για τον απλό κόσμο, που θα μπορούσε να κερδίσει εύκολα χρήματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το Bitcoin, το οποίο τον Νοέμβριο του 2021 άγγιξε τα 68.925 δολάρια το ένα! Σήμερα η τιμή του μόλις που πλησιάζει τα 19.500 δολάρια το ένα. Στην πράξη έχει πραγματοποιηθεί ένα τεράστιο «ξεπούλημα», με το συγκεκριμένο κρυπτονόμισμα να κάνει «βουτιά» σχεδόν 50.000 δολαρίων μέσα σε ελάχιστους μήνες.
Μια αρχή των επενδύσεων αναφέρει (είτε πρόκειται για μετοχές είτε για κρυπτονομίσματα) ότι για να πουλήσει ένας επενδυτής, θα πρέπει κάποιος άλλος να αγοράσει. Με αυτόν τον τρόπο είναι φανερό ότι ανά το κόσμο «εξανεμίστηκαν» σχεδόν 2 δισ. δολάρια από τις «τσέπες» επενδυτών που θεώρησαν πως μπορούν να βγάλουν χρήματα. Στην πράξη, τα κρυπτονομίσματα λειτουργούν με διαφορετικό τρόπο από τις μετοχές επιχειρήσεων ή τραπεζών ή τα ομόλογα, καθώς δεν υπάρχει σαφής «δείκτης» που επηρεάζονται. Για παράδειγμα, οι μετοχές στις ΗΠΑ υποχωρούν κάθε φορά που οι θέσεις ανεργίας αυξάνονται ή όταν οι κεντρικές τράπεζες αυξάνουν τα επιτόκιά τους ή όταν στην πανδημία τέθηκαν αυστηροί περιορισμοί στις πτήσεις και υποχώρησαν σημαντικά οι μετοχές αεροπορικών εταιριών και αναψυχής.
Η αγορά των κρυπτονομισμάτων συνολικά έχει συρρικνωθεί πολύ πιο απότομα απ’ ό,τι γιγαντώθηκε τα προηγούμενα δύο χρόνια, όταν είχε φτάσει τα 3 τρισ. δολάρια. Σήμερα μόλις και μετά βίας αγγίζει το 1 τρισ. δολάρια.
Για να αγοράσει κάποιος Bitcoin θα έπρεπε να ανοίξει έναν ψηφιακό λογαριασμό και να τοποθετήσει τα χρήματα που επιθυμεί να επενδύσει. Δεν απαιτείται να έχει 19.500 δολάρια για να αγοράσει ένα ολόκληρο Bitcoin, αλλά μπορεί να διαθέσει πχ. 500 ευρώ και να αποκτήσει ένα ποσοστό τού ενός Bitcoin. Ετσι, αποκτά ένα ψηφιακό «πορτοφόλι» στο οποίο όμως δεν υπάρχουν πραγματικά νομίσματα. Εφόσον το επιθυμεί, μπορεί να ρευστοποιήσει τα κρυπτονομίσματα που διαθέτει σε μετρητά, ακολουθώντας μια συγκεκριμένη διαδικασία.
Η πτώση του Ιουνίου κατά 41% ήταν η πιο απότομη μηνιαία στα στοιχεία που έχει διαθέσιμα το Bloomberg και ξεκινούν από το 2010, ενώ παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία του CNBC, σημείωσε τη χειρότερη τριμηνιαία πτώση από το 2011.
Οι συναλλαγές με Βitcoin είναι ανώνυμες και θεωρητικά αδύνατο να καταγραφούν. Για τον λόγο αυτό θεωρείται βέβαιο ότι χρησιμοποιείται κατά κόρον για «μαύρες» ή παράνομες συναλλαγές. Μάλιστα, η υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Τζάνετ Γέλεν φέρεται ότι ετοιμάζει χτύπημα στο ξέπλυμα χρήματος μέσω κρυπτονομισμάτων και ρυθμίσεων στην αγορά, ενώ, όταν κατείχε τη θέση της διοικήτριας στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, είχε αναφέρει ότι τα κρυπτονομίσματα «κρύβουν» και παράνομες κινήσεις, όπως η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Πώς η ριψοκίνδυνη επένδυση έφτασε στην πτώση
Τα Bitcoins θεωρούνται ριψοκίνδυνη επένδυση. Μόλις ανακοινώθηκε πως η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ προχωρά σε αυξήσεις επιτοκίων για να καταπολεμήσει τον ανεξέλεγκτο πληθωρισμό, προκλήθηκαν φόβοι για ύφεση στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες. Ετσι, οι επενδυτές άρχισαν να εγκαταλείπουν μαζικά αυτά τα ριψοκίνδυνα περιουσιακά στοιχεία.
Ωστόσο, δεν είναι η μοναδική εξέλιξη που έχει οδηγήσει στη μεγάλη πτώση του Bitcoin.
Το πρώτο σημαντικό περιστατικό ήταν όταν ο δανειστής κρυπτονομισμάτων Celsius διέκοψε τις αναλήψεις για τους πελάτες του τον Ιούνιο.
Η εταιρία προσέφερε στους χρήστες αποδόσεις άνω του 18%, εάν κατέθεταν κρυπτονόμισμα στην Celsius. Στη συνέχεια δάνειζε τα χρήματα αυτά σε άτομα της αγοράς που ήταν πρόθυμα να πληρώσουν υψηλό επιτόκιο για να τα δανειστούν.
Ομως η πτώση των τιμών έθεσε αυτό το μοντέλο σε δοκιμασία. Η Celsius επικαλέστηκε τις «ακραίες συνθήκες της αγοράς» ως λόγο για την παύση των αναλήψεων. Επίσης, το ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων CoinFlex σταμάτησε τις αναλήψεις πελατών τον περασμένο μήνα, επικαλούμενο «ακραίες συνθήκες της αγοράς».
Η CoinFlex είχε ακόμη ένα πρόβλημα με έναν πελάτη που δεν κατάφερε να αποπληρώσει ένα χρέος 47.000.000 δολαρίων, δημιουργώντας πρόβλημα ρευστότητας για την εταιρία. Ο πελάτης αυτός ήταν ο γνωστός επενδυτής Roger Ver.
