Αβοήθητοι μπροστά στο κύμα ακρίβειας βρίσκονται οι πολίτες, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ). Οι απαντήσεις των πολιτών «γκρεμίζουν» το αφήγημα της κυβέρνησης Μητσοτάκη περί υποτιθέμενης ενίσχυσης των νοικοκυριών, καθώς σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της κυλιόμενης έρευνας καταναλωτών (την εβδομάδα 29 Αυγούστου – 2 Σεπτεμβρίου 2022), η εκτίναξη των τιμών στα βασικά είδη και στην ενέργεια προκαλούν τρόμο και ανασφάλεια στην ελληνική κοινωνία.
Στην ερώτηση σχετικά με τις δαπάνες στις οποίες οι πολίτες χρειάζονται μεγαλύτερη οικονομική βοήθεια, το 97% δήλωσε στην ενέργεια (89% πολύ), το 93% στα καύσιμα (74% πολύ), το 86% στα τρόφιμα 48% πολύ) και το 69% στην κατοικία-ενοίκια (42% πολύ).
Ταυτόχρονα το 98% των πολιτών τονίζει ότι η πολιτεία έχει βοηθήσει από λίγο έως καθόλου στην κατοικία – ενοίκια, στην ενέργεια – ηλεκτρικό ρεύμα (90%), στα καύσιμα (96%), και στα τρόφιμα – είδη παντοπωλείου (99%).
Η ενεργειακή κρίση και ο πληθωρισμός προκαλούν τα εντονότερα συναιασθήματα στους πολίτες με το 31% να δηλώνει ότι αισθάνεται άγχος, το 29% θυμό, το 25% φόβο και το 23% ανασφάλεια, ενώ το 5% δηλώνει ότι αισθάνεται πανικό. Μόλις 2% των πολιτών δηλώνει αδιάφορο.
Οι πολίτες αισθάνονται θυμό 27% και φόβο 19% για τον πόλεμο στην Ουκρανία (τα ποσοστά έχουν μειωθεί από την μέτρηση του Απριλίου). Για την πανδημία τα ποσοστά είναι χαμηλότερα (13% και 23% αντίστοιχα), ενώ το άγχος έχει αυξηθεί σε σχέση με το 19% της μέτρησης του Απριλίου. Τα ποσοστά αδιαφορίας και για τα δύο θέματα έχουν αυξηθεί σημαντικά, στο 15% για τον πόλεμο στην Ουκρανία και στο 23% για την πανδημία.
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως το σημαντικότερο πρόβλημα των καταναλωτών είναι το πρόβλημα του πληθωρισμού και των ανατιμήσεων με 52%, ενώ ακολουθεί το κόστος ενέργειας με 39% και αρκετά χαμηλότερα ο πόλεμος στην Ουκρανία με 4%, οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις με 4% και τέλος η πανδημία COVID-19 με μόλις 1%.
Συγκρινόμενο μάλιστα το πρόβλημα των σημερινών ανατιμήσεων με παρελθούσες κρίσεις όπως η δημοσιονομική κρίση της δεκαετίας του 2010 ή η κρίση του Κορωνοϊού 2020-2021, το κοινό θεωρεί σε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό 64% ότι η σημερινή κρίση είναι χειρότερη. Ακολουθεί η δημοσιονομική κρίση της δεκαετίας του 2010 με 30% και τέλος η κρίση του κορωνοϊού με 6%.
Εξειδικεύοντας τις κατηγορίες των ανατιμήσεων στο σχήμα 3, φαίνεται ότι το κόστος ενέργειας και θέρμανσης είναι το πιο επιβαρυντικό για το κοινό σε ποσοστό 56% και ακολουθούν τα προϊόντα τροφίμων σε ποσοστό 27%, τα κόστη καυσίμων και μεταφορών με 13% και τέλος τα προϊόντα εκτός τροφίμων με μόλις 1%.
