Παρά το προεκλογικό πακέτο που ετοιμάζει η κυβέρνηση για τους επόμενους μήνες, το οικονομικό επιτελείο έχει έρθει αντιμέτωπο να έναν πραγματικό εφιάλτη… διαρκείας. Ο ένας οίκος αξιολόγησης μετά τον άλλον «βυθίζουν» τις προβλέψεις τους για την ελληνική οικονομία ακόμα και σε οριακή ύφεση το 2023, ενώ οι εκτιμήσεις τους δεν είναι καθόλου αισιόδοξες ούτε για το 2024.
Στην πράξη, υιοθετούν το δυσμενές σενάριο του νέου Προϋπολογισμού, που προβλέπει υποχώρηση της ανάπτυξης κατά 1 ποσοστιαία μονάδα, δηλαδή από το 1,8% του βασικού σεναρίου στο 0,8%.
Την ίδια ώρα, οι ίδιοι οίκοι γκρεμίζουν το αφήγημα της κυβέρνησης ότι οι πληθωριστικές πιέσεις θα είναι… προσωρινές, όπως διατυμπάνιζαν τους προηγούμενους μήνες, και φαίνεται πως θα παραμείνει σε δυσθεώρητα επίπεδα για πολλούς ακόμα μήνες ή και χρόνια! Στο οικονομικό επιτελείο απεύχονται να ενεργοποιήσουν το δυσμενές σενάριο για την ελληνική οικονομία, καθώς κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τις εξελίξεις του ερχόμενου έτους.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην Εισηγητική Εκθεση του Προϋπολογισμού, το δυσμενές σενάριο προβλέπει τη μείωση του ονομαστικού ρυθμού μεγέθυνσης κατά 1% σε σχέση με το βασικό μακροοικονομικό σενάριο, το οποίο συνεπάγεται ότι το ΑΕΠ του 2023 (σε τρέχουσες τιμές) θα διαμορφωθεί σε 222 δισ. ευρώ, από 210,2 δισ. ευρώ το 2022, έναντι ονομαστικού ΑΕΠ ύψους 224,1 δισ. ευρώ το 2023 που προβλέπει το βασικό σενάριο.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ανάλυσης ευαισθησίας, όπως αποτυπώνεται στο κείμενο του τελικού Προϋπολογισμού, μια τέτοια μεταβολή του επιπέδου του ονομαστικού ΑΕΠ θα οδηγούσε σε επιδείνωση του δημοσιονομικού αποτελέσματος κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σχέση με το σενάριο του Προϋπολογισμού 2022.
Συγκεκριμένα, στην περίπτωση αυτή το ισοζύγιο της Γενικής Κυβέρνησης κατά ESA θα διαμορφωνόταν σε -2,5% του ΑΕΠ έναντι -2% του ΑΕΠ, ενώ το πρωτογενές δημοσιονομικό αποτέλεσμα κατά ESA θα διαμορφωνόταν σε +0,3% του ΑΕΠ έναντι +0,7% του ΑΕΠ. Σε απόλυτους όρους, ο μειωμένος κατά 1% ονομαστικός ρυθμός μεγέθυνσης θα οδηγούσε σε επιπλέον δημοσιονομική επιβάρυνση της τάξης του 1,05 δισ. ευρώ.
Πρόκειται για ένα ποσό το οποίο είναι αντίστοιχο με το έκτακτο αποθεματικό που έχει προϋπολογίσει η κυβέρνηση για το σύνολο του 2023 για ενδεχόμενα νέα μέτρα στήριξης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων έναντι των πληθωριστικών πιέσεων και της ενεργειακής κρίσης.
Νέες αυξήσεις επιτοκίων εντός του 2023 από την ΕΚΤ
Με τον πληθωρισμό να παραμένει υψηλός το 2023 και χωρίς κανείς να μπορεί να προβλέψει αν θα ανατραπούν οι εκτιμήσεις, η ΕΚΤ αναμένεται να προχωρήσει σε νέες αυξήσεις επιτοκίων εντός του 2023, ώστε ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή να πέσει στην ευρωζώνη στο 2%. Την ίδια ώρα, η ΕΚΤ εκτιμά ότι θα υπάρξει ακρίβεια διαρκείας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από αυτό που περιμένουν σήμερα οι αγορές. Μάλιστα, οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει στα ύψη τουλάχιστον έως το 2024!
Το συνολικό σχέδιο της Φρανκφούρτης παραμένει άγνωστο, καθώς κρίνεται μήνα με τον μήνα από τις εξελίξεις, κυρίως στο μέτωπο της ενέργειας. Ωστόσο, η άνοδος των επιτοκίων δημιουργεί τεράστιες αυξήσεις στις δόσεις δανείων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, κάτι που τους αφαιρεί σημαντικό εισόδημα κάθε μήνα, πέρα από τις ανατιμήσεις σε ενέργεια και τρόφιμα.
Αποτέλεσμα της έκρηξης των επιτοκίων είναι να ανεβαίνουν σε δυσθεώρητα επίπεδα οι μηνιαίες δόσεις των στεγαστικών δανείων, με τις τράπεζες να συνεχίζουν να αδιαφορούν για τους δανειολήπτες, αφού οι προτάσεις που παρουσίασαν την περασμένη Τετάρτη στο υπουργείο Οικονομικών όχι μόνο δεν αρκούν για να λύσουν το πρόβλημα, αλλά αφήνουν τους πολίτες στο έλεος των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών και του νέου πτωχευτικού νόμου, χάνοντας το σύνολο της περιουσίας τους.
Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι να καταγραφούν νέα καθίζηση της ιδιωτικής κατανάλωσης, αλλά και εκτόξευση των απλήρωτων φόρων, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα νέο κύμα αναγκαστικών μέτρων είσπραξης.
Βυθίζονται σαν τον «Τιτανικό» οι προσδοκίες του Μαξίμου
Εφιαλτική είναι η εικόνα που δίνουν οι οίκοι αξιολόγησης για την ελληνική οικονομία το ερχόμενο έτος. Παρά την αισιόδοξη εκτίμησή τους ότι φέτος το ΑΕΠ θα αναπτυχθεί κατά σχεδόν 5,5%-6%, στα «όρια» των προβλέψεων και της κυβέρνησης, η εικόνα δεν είναι ίδια για το ερχόμενο έτος.
Μάλιστα, υπάρχουν διεθνείς οίκοι που δεν συμμερίζονται τις εκτιμήσεις του υπουργείου Οικονομικών, της Ε.Ε. και του ΔΝΤ για ανάπτυξη κοντά στο 2%, την ώρα που πολλές χώρες της ευρωζώνης απειλούνται ακόμα και με ύφεση. Συγκεκριμένα, η DZ Bank, η ING και η Fitch προβλέπουν ύφεση της ελληνικής οικονομίας, ενώ σε εκθέσεις τους η Capital Economics και η Deutsche Bank τοποθετούν την ανάπτυξη στο όριο της ύφεσης!
Σε περίπτωση που επιβεβαιωθούν αυτές οι εκτιμήσεις, το επόμενο έτος θα αποτελέσει χρονιά «εφιάλτη» για τα ελληνικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, ανατρέποντας τη ρητορική της κυβέρνησης περί απόκτησης της επενδυτικής βαθμίδας νωρίτερα από το προγραμματισμένο, όταν οι οίκοι αξιολόγησης έχουν ήδη διαψεύσει τις προσδοκίες του Μεγάρου Μαξίμου και της οδού Νίκης, λέγοντας πως η αναβάθμιση δεν θα πρέπει να αναμένεται πριν από το τέλος του 2023, δηλαδή σε χρόνο μετά τις εθνικές κάλπες.
