Ενιαίο πλαίσιο μέτρων και μέσων πυροπροστασίας για τα ακίνητα που ευρίσκονται εντός ή πλησίον δασών και δασικών εκτάσεων καθορίζει ο νέος Κανονισμός Πυροπροστασίας Ακινήτων, που δημοσιεύθηκε την προηγούμενη εβδομάδα στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ τεύχος B’ 3475/24/05/2023).
- Του Βασίλη Παπακωνσταντόπουλου
Εντός της επόμενης διετίας εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες θα πρέπει να προχωρήσουν σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις ενίσχυσης της πυροπροστασίας τόσο στο κέλυφος του κτιρίου (εξωτερικοί τοίχοι, στέγες, κουφώματα κ.λπ.) όσο και στον περιβάλλοντα χώρο (επιστρώσεις ακαλύπτου, φύτευση, διαμορφώσεις, υπαίθριες κατασκευές), ενώ κάθε κτίριο θα πρέπει να διαθέτει ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης. Οσοι δεν τηρήσουν τις απαιτήσεις του κανονισμού θα βρεθούν αντιμέτωποι με διοικητικές και ποινικές κυρώσεις, με το ελάχιστο πρόστιμο να διαμορφώνεται στα 250 ευρώ.
Η απόφαση, την οποία υπέγραψαν τα συναρμόδια υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εσωτερικών και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, περιγράφει τα μέτρα προληπτικής πυροπροστασίας καθώς και τις ελάχιστες απαιτήσεις παθητικής και ενεργητικής πυροπροστασίας για όλα τα κτίρια, νεοαναγειρόμενα και υφιστάμενα, όπως για τον περιβάλλοντα χώρο τους, προκειμένου να ενισχυθεί ο βαθμός πυρασφαλείας του ακινήτου, να μειωθεί η τρωτότητά του στην πυρκαγιά και να περιοριστεί η συμβολή του στη διάδοσή της. Οι διατάξεις του νέου Κανονισμού Πυροπροστασίας έχουν εφαρμογή σε ακίνητα που:
α. Βρίσκονται μέσα σε δάση, δασικές εκτάσεις και χορτολιβαδικές εκτάσεις και ειδικότερα: 1) Σε δάση ή δασικά οικοσυστήματα ή δασικές εκτάσεις. 2) Σε χορτολιβαδικές εκτάσεις που βρίσκονται επί ημιορεινών, ορεινών και ανώμαλων εδαφών είτε είναι δημόσιες είτε είναι αναγνωρισμένες ως ιδιωτικές. 3) Σε πεδινές χορτολιβαδικές εκτάσεις (μη ορεινές ή ημιορεινές και μη κείμενες επί ανώμαλων εδαφών).
β. Βρίσκονται εν όλω ή εν μέρει εντός ακτίνας 300 μέτρων από τα όρια των εκτάσεων της ανωτέρω περίπτωσης α.
γ. Βρίσκονται μέσα σε περιαστικό πράσινο και σε κηρυγμένες δασωτέες ή αναδασωτέες εκτάσεις.
δ. Βρίσκονται εντός ακτίνας 300 μέτρων από τα όρια των εκτάσεων της ανωτέρω περίπτωσης γ.
ε. Βρίσκονται μέσα σε πάρκα και άλση πόλεων και οικιστικών περιοχών.
Εξαιρούνται αδόμητα ακίνητα, καλλιεργούμενες εκτάσεις και βοσκοτόπια, τα οποία διέπονται από την 9η Πυροσβεστική Διάταξη (ΦΕΚ 1923/Β/2021).
Τα κτίρια διαχωρίζονται σε τέσσερις κατηγορίες επικινδυνότητας (χαμηλή, μεσαία, υψηλή και ιδιαίτερα υψηλή) ύστερα από αξιολόγηση χαρακτηριστικών παραμέτρων της περιοχής, όπως τα μορφολογικά χαρακτηριστικά της, οι κλιματολογικές συνθήκες που συνυπολογίζουν και τον ημερήσιο δείκτη πρόβλεψης κινδύνου πυρκαγιάς, η κλίση, η βλάστηση και η φυτική καύσιμη ύλη, οι υποδομές και τα δίκτυα.
Οι παρεμβάσεις
Τα μέτρα προληπτικής πυροπροστασίας αφορούν, μεταξύ άλλων, την πρόσβαση στο ακίνητο, τη δημιουργία ζώνης προστασίας ελάχιστου πλάτους δέκα μέτρων σε τρία επίπεδα με στόχο να επιβραδύνει τον ρυθμό της πυρκαγιάς και να επιτρέπει την επέμβαση των πυροσβεστών. Πέρα από αυτό απαγορεύονται η αποθήκευση καυστών ή εύφλεκτων υλικών και αντικειμένων (έπιπλα, απορρίμματα, καυσόξυλα) κάτω από εξώστες κτιρίων, από υπερυψωμένες βεράντες ή πλησίον των εξωτερικών ανοιγμάτων του κτιρίου, η αποθήκευση καυσόξυλων κοντά στα κτίρια ακόμα και τον χειμώνα και η αποθήκευση εύφλεκτων υλικών, όπως καύσιμα για μηχανήματα κηπουρικής.
Επιπροσθέτως επιβάλλεται ο τακτικός καθαρισμός των αυλών, της στέγης και των υδρορροών από απορρίμματα και υπολείμματα βλάστησης, όπως πευκοβελόνες, ξερά φύλλα και χόρτα, ενώ υποχρεωτική καθίσταται η περίφραξη ακόμα και για τα υφιστάμενα κτίρια.
Οι έλεγχοι από αρμόδιο τεχνικό επιστήμονα και οι κυρώσεις στους ιδιοκτήτες
Σύμφωνα με τον κανονισμό, αρμόδιος τεχνικός επιστήμονας θα προβαίνει στην εξέταση των κριτηρίων επικινδυνότητας του ακινήτου, θα συμπληρώνει το έντυπο αξιολόγησης επικινδυνότητας από το οποίο προκύπτει η κατάταξή του και θα συντάσσει σχετική έκθεση. Το έντυπο και η έκθεση με τα συνοδευτικά τους στοιχεία υποβάλλονται στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα έως τις 31/03/2024. Ο ιδιοκτήτης του ακινήτου εντός ενός μηνός από την παραπάνω ημερομηνία και για κάθε επόμενο έτος μέχρι τις 30/4 θα πρέπει να υποβάλει δήλωση εφαρμογής μέτρων πυρασφάλειας. Οι διατάξεις προληπτικής πυροπροστασίας εφαρμόζονται υποχρεωτικά από την επόμενη αντιπυρική περίοδο (2024), οι διατάξεις παθητικής και ενεργητικής πυροπροστασίας από 31/03/2025 για τα ακίνητα που χαρακτηρίζονται υψηλής και ιδιαίτερα υψηλής επικινδυνότητας και από 31/03/2026 για τα ακίνητα που χαρακτηρίζονται χαμηλής ή μεσαίας επικινδυνότητας.
Τους ελέγχους τήρησης του Κανονισμού θα διενεργεί τριμελής επιτροπή που ορίζεται από τον οικείο δήμο και συγκροτείται από έναν δασολόγο ή γεωπόνο, έναν μηχανικό και ακόμα έναν υπάλληλο του Τμήματος Πολιτικής Προστασίας του δήμου.
Σε περίπτωση μη τήρησης των απαιτήσεων του κανονισμού, επιβάλλονται διοικητικές και ποινικές κυρώσεις στους ιδιοκτήτες των ακινήτων. Συγκεκριμένα:
1) Σε περίπτωση μη υποβολής του εντύπου αξιολόγησης της επικινδυνότητας του ακινήτου και της τεχνικής έκθεσης απαιτούμενων μέτρων και λοιπών στοιχείων από τεχνικό επιστήμονα, επιβάλλεται πρόστιμο ανάλογο με την επιφάνεια του ακινήτου και την κατηγορία επικινδυνότητας του. Για ακίνητα χαμηλής επικινδυνότητας επιβάλλεται πρόστιμο 0,10 ευρώ ανά τ.μ. επιφάνειας του ακινήτου, για μεσαίας πρόστιμο 0,20 ευρώ ανά τ.μ., για υψηλής πρόστιμο 0,30 ευρώ ανά τ.μ. και για ακίνητα ιδιαίτερα υψηλής επικινδυνότητας επιβάλλεται πρόστιμο 0,50 ευρώ ανά τ.μ. Το πρόστιμο δεν μπορεί, πάντως, να είναι μικρότερο των 250 ευρώ. Πριν από την επιβολή του προηγείται σύσταση στον ιδιοκτήτη του ακινήτου να προβεί εντός του πρώτου μήνα σε υποβολή του εντύπου αξιολόγησης και της τεχνικής έκθεσης και εντός δύο μηνών, στην υλοποίηση των προβλεπόμενων μέτρων πυροπροστασίας. Μετά το πέρας της δίμηνης προθεσμίας συμμόρφωσης και εφόσον διαπιστωθεί ότι ο ιδιοκτήτης έχει συμμορφωθεί πλήρως, επιβάλλεται σε αυτόν μόνο το ελάχιστο διοικητικό πρόστιμο των 250 ευρώ. Εφόσον διαπιστωθεί ότι έχουν συνταχθεί το έντυπο αξιολόγησης και η τεχνική έκθεση, καθώς και η δήλωση εφαρμογής των προβλεπόμενων μέτρων, ενώ δεν έχουν εφαρμοστεί τα προβλεπόμενα μέτρα, το πρόστιμο μειώνεται στο μισό. Αν διαπιστωθεί ότι δεν έχει γίνει καμία ενέργεια συμμόρφωσης, επιβάλλεται στον ιδιοκτήτη το σύνολο του προστίμου.
2) Σε περίπτωση που κατά την αυτοψία της επιτροπής διαπιστωθούν λάθη στη σύνταξη του εντύπου αξιολόγησης ή στην επιλογή των μέτρων πυροπροστασίας της τεχνικής έκθεσης, γίνεται σύσταση στον ιδιοκτήτη για τη διόρθωσή τους εντός προθεσμίας δύο μηνών. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, επιβάλλεται πρόστιμο 250 ευρώ. Αν ωστόσο διαπιστωθεί ότι δεν έχουν εφαρμοστεί τα προβλεπόμενα στην τεχνική έκθεση μέτρα πυροπροστασίας, επιβάλλονται για κάθε ενότητα μέτρων (προληπτικά, παθητικά, ενεργητικά) πρόστιμο ύψους 500 ευρώ.
3) Η μη υποβολή της ετήσιας δήλωσης ιδιοκτήτη, στην περίπτωση που έχει εφαρμοστεί όμως το σύνολο των μέτρων πυροπροστασίας, θεωρείται παράλειψη για την οποία επιβάλλεται πρόστιμο 100 ευρώ.
