Νέες αυστηρές υποχρεώσεις διαφάνειας θα επιβληθούν στους servicers με στόχο την καλύτερη ενημέρωση των δανειοληπτών, ενώ επανεισάγεται το πρόγραμμα «Ηρακλής» για τις τιτλοποιήσεις δανείων με εγγυήσεις 2 δισεκατομμυρίων ευρώ, με το νέο νομοσχέδιο που κατέθεσε το υπουργείο Οικονομικών στη Βουλή. Το σχέδιο νόμου προβλέπει και τη δυνατότητα χρηματοδότησης και από τους servicers για την αναδιάρθρωση οφειλών.
Διαφοροποιήσεις
Αυτόματα και υποχρεωτικά δεκτή θα γίνεται από το σύνολο των πιστωτών η πρόταση αναδιάρθρωσης του χρέους των ευάλωτων. Ο οφειλέτης διατηρεί το δικαίωμα να απορρίψει την πρόταση και οι πιστωτές μπορούν να την προσβάλουν για συγκεκριμένους λόγους στα δικαστήρια (Ειρηνοδικεία) εντός 20 ημερών. Λόγοι της ανακοπής είναι αποκλειστικά: α) η ανακρίβεια των στοιχείων που έχει υποβάλει ο οφειλέτης, και β) η μειωμένη ικανοποίηση της απαίτησης του πιστωτή σε σχέση με την ικανοποίηση που θα προέκυπτε από την ολοκλήρωση της διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης. Για όλους τους οφειλέτες που προσφεύγουν στον εξωδικαστικό μηχανισμός και έχουν δάνεια με εμπράγματη εξασφάλιση βελτιώνεται ο αλγόριθμος από τον οποίο προκύπτει το ύψος της διαγραφής και οδηγεί με μείωση ως και κατά 28% της ρυθμιζόμενης οφειλής από δάνεια με εμπράγματη εξασφάλιση. Αυτό θα προβλέπει υπουργική απόφαση που θα εκδοθεί μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου. Με υπουργική απόφαση θα οριστεί, επίσης, σε 3% για 3 έτη το επιτόκιο των ρυθμίσεων.
Υποχρεώσεις
Οι εταιρίες διαχείρισης απαιτήσεων αναλαμβάνουν συγκεκριμένες υποχρεώσεις σε ό,τι αφορά την ενημέρωση, την εξυπηρέτηση και τον σεβασμό των δικαιωμάτων των
καταναλωτών, σύμφωνα με όσα προβλέπει η ευρωπαϊκή οδηγία 2021/2167 η οποία ενσωματώνεται στο εθνικό δίκαιο. Μεταξύ άλλων, οι servicers υποχρεώνονται να παρέχουν μέσω ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας προσωποποιημένη και αναλυτική ενημέρωση προς τους οφειλέτες για το ύψος της οφειλής, το ιστορικό των πληρωμών, τις δόσεις, το επιτόκιο της ρύθμισης κ.λπ. Ο οφειλέτης θα μπορεί να βλέπει τα στοιχεία αυτά εισερχόμενος με χρήση του κωδικού του σε ειδική εφαρμογή στις ιστοσελίδες των servicers (κατ’ αναλογία με το web banking των τραπεζών). Η εφαρμογή αυτή θα πρέπει να τεθεί σε λειτουργία το αργότερο έως τις 31 Μαρτίου του 2024. Οι ποινές για τους παραβάτες περιλαμβάνουν πρόστιμα έως 500.000 ευρώ, υποχρέωση διόρθωσης της παράβασης, μέχρι και ανάκληση της άδειας λειτουργίας τους.
Φορέας Επαναμίσθωσης Ακινήτων
Στο νομοσχέδιο εισάγονται τροποποιήσεις που αποσκοπούν στην ελάφρυνση των ευάλωτων οφειλετών κατά την επαναγορά του ακινήτου και στην προσέλκυση του ενδιαφέροντος επενδυτών προκειμένου να προχωρήσει η σύσταση και λειτουργία του φορέα. Συγκεκριμένα, αίρεται η υποχρέωση του οφειλέτη να πληρώσει τα μισθώματα των 12 ετών σε περίπτωση που ασκήσει νωρίτερα από το δικαίωμα επαναγοράς, εξομοιώνεται το φορολογικό καθεστώς του φορέα με εκείνο των εταιριών που επενδύουν και διαχειρίζονται ακίνητα που παράγουν εισόδημα και προβλέπεται ότι ο φορέας θα αποκτά τα ακίνητα με έκπτωση 30% επί της εμπορικής αξίας του ακινήτου ή της τιμής πρώτης προσφοράς. Από την έκπτωση αυτή θα μπορεί να επωφεληθεί στο μέλλον και ο οφειλέτης κατά την άσκηση του δικαιώματος επαναγοράς.
«Ηρακλής 3» με εγγυήσεις 2 δισεκατομμυρίων ευρώ
Εγγυήσεις ύψους 2 δισ. ευρώ, με δικαίωμα νέας αύξησης, την οποία θα μπορεί να καθορίζει σε δεύτερο χρόνο ο υπουργός Οικονομικών σε συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα χορηγήσει το Δημόσιο στις τράπεζες για τις τιτλοποιήσεις που θα εντάξουν στον «Ηρακλή 3». Μέσω του «Ηρακλή» το Δημόσιο παρέχει κρατική εγγύηση σε ομολογίες υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας τιτλοποιημένων δανείων έναντι προμήθειας. Από την έναρξη του προγράμματος, το 2019, το Δημόσιο έχει χορηγήσει εγγυήσεις συνολικού ύψους 18,7 δισ. ευρώ, γεγονός που συνέβαλε στη μείωση του αποθέματος Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων στις τράπεζες από 40,6% τον Δεκέμβριο του 2019 σε 8,6% τον Ιούνιο του 2023.
Ο «Ηρακλής 3» θα έχει ίδιους όρους και προϋποθέσεις με τις αρχικές φάσεις του προγράμματος, αλλά η ελάχιστη βαθμίδα πιστοληπτικής αξιολόγησης των ομολογιών υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας καθορίζεται πλέον σε BB+, λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας. Η επανεισαγωγή του προγράμματος αναμένεται να συμβάλει στη μείωση των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων, μειώνοντας το κόστος δανεισμού για τις τράπεζες και απελευθερώνοντας κεφάλαια για δάνεια σε επιχειρήσεις και καταναλωτές. Επιπλέον, αναμένεται να βελτιώσει περαιτέρω την πιστοληπτική αξιολόγηση των ελληνικών τραπεζών και να τις καταστήσει πιο ελκυστικές για
διεθνείς επενδυτές.
Οι εκκρεμείς τιτλοποιήσεις (Frontier II, Sunrise III και Solar) αναμένεται να απορροφήσουν σχεδόν το μισό του ποσού των εγγυήσεων του «Ηρακλή 3», ενώ την πρόθεσή τους να ενταχθούν έχουν δηλώσει τόσο η Εθνική Τράπεζα με το Frontier III, ύψους περίπου 600.000.000 ευρώ, όσο και οι Attica Bank – Παγκρήτια Τράπεζα. Με άλλη διάταξη παρέχεται η δυνατότητα στις εταιρίες παροχής πιστώσεων, εκτός από πιστώσεις σε φυσικά πρόσωπα για την κάλυψη καταναλωτικών και προσωπικών αναγκών, να χορηγούν και στεγαστικά δάνεια. Στόχος είναι η τόνωση του ανταγωνισμού στην παροχή πιστώσεων, η διευκόλυνση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση για φυσικά και νομικά πρόσωπα που αποκλείονται από το τραπεζικό σύστημα και η διευκόλυνση της αναχρηματοδότησης δανείων.
