Το 2023 έφυγε, αλλά δεν μας ικανοποίησε όλες τις ενεργειακές μας ανάγκες ή δεν είδαμε να τρέχουν κάποια επιδοτούμενα προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας που στοχεύανε στην ενεργειακή αναβάθμιση κτηρίων που στεγάζουν επιχειρήσεις και κυρίως αυτών του τουριστικού τομέα (Ξενοδοχεία, Κέντρα φιλοξενίας νέων, κλπ).
- Από τον Mιχάλη Χριστοδουλίδη*
Επίσης, ενώ το 2023 ξεκίνησε με την ελπίδα ότι θα τρέξει το πρόγραμμα ‘Φωτοβολταικά στις Στέγες’’ , αλλά με δυνατότητα ενεργειακού συμψηφισμού (netmetering), είδαμε να τρέχει το εν λόγω πρόγραμμα μόνο με εγκατάσταση συστημάτων αυτονομίας, (δηλαδή με μπαταρίες, φορτιστές κλπ). Αυτό δημιούργησε ένα επιπλέον σημαντικό κόστος στις επιλέξιμες δαπάνες, που φυσικά ένα μεγάλο μερίδιο καλείται ο ενδιαφερόμενος να το καλύψει. Τέλος δεν είδαμε να ενεργοποιούνται οι ενεργειακές κοινότητες από πλευράς της τοπικής αυτοδιοίκησης, ώστε να δρομολογηθεί φθηνό ρεύμα, κυρίως για τα ευάλωτα νοικοκυριά, αλλά και για να καλύψουν τις ενεργειακές ανάγκες των δημοτικών κτηρίων και του δημοτικού φωτισμού.
Το 2024 σταματάει η οριζόντια κρατική επιδότηση στην λιανική τιμή του ρεύματος και στην θέση της βλέπουμε να κάνουν ποδαρικό τα νέα χρωματιστά τιμολόγια. Είδαμε την διαμόρφωση των χονδρεμπορικών τιμών για τον Ιανουάριο 2024 σε ελαφρά χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με το Δεκέμβριο του 2023, ενώ η πτωτική πορεία των τιμών του φυσικού αερίου επιδρά και στην πτώση των τιμών της ηλεκτρικής ΜWh. Ελπίζουμε ότι αυτή η πτωτική πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας θα συνεχιστεί και το επόμενο διάστημα, διότι η Ελλάδα είναι καλύτερα προετοιμασμένη από πλευράς υποδομών, με τα νέα ενεργειακά έργα (νέα πάρκα ΑΠΕ, νέες τερματικές μονάδες LNG, ηλεκτρικές διασυνδέσεις νήσων με ηπειρωτική χώρακλπ), σχεδόν έτοιμα για επιχειρησιακή λειτουργία, ενώ οι καιρικές συνθήκες φαίνονται να ευνοούν το αργό άδειασμα των ευρωπαϊκών αποθηκών σε καύσιμα.
Στις αρχές του νέου έτους, τοποθετείται χρονικά η έκδοση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης που θα εξειδικεύσει τους όρους με τους οποίους θα «ξεκλειδώσει» η επιδότηση της κατανάλωσης ρεύματος των ενεργοβόρων βιομηχανιών που εντάσσονται στο ειδικό σχήμα στήριξης TCTF καθώς και το πλέγμα των πρωτοβουλιών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την απελευθέρωση ηλεκτρικού χώρου, ενώ παράλληλα τρέχουν οι διαγωνισμοί για νέα αποθηκευτικά συστήματα από ΑΠΕ, πάνω από 1,1GW.
Επίσης ο Υπουργός δεσμεύτηκε να επιταχύνει ότι δεν ξεκίνησε μέσα στο 2023, κυρίως τα διάφορα προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας στον επιχειρηματικό τομέα και να ενισχύσει με περισσότερα κονδύλια το πρόγραμμα ανακαινίζω – αναβαθμίζω ενεργειακά κυρίως για νέους και ευάλωτα νοικοκυριά.
Η μεγαλύτερη βέβαια ανησυχία των καταναλωτών εστιάζεται στην περεταίρω μείωση των τιμών στα καύσιμα και το ρεύμα, αφού οι θυσίες που έγιναν με το να εξοικονομήσουν ενέργεια τα νοικοκυριά, αλλά κυρίως οι επιχειρήσεις σε ποσοστό >15% , αλλά και η υπομονή τους στο να δούνε τιμές κάτω από τον μέσο όρο της Ε.Ε φαίνεται να συνεχίζει να τους απασχολεί και για το 2024.
Έως το Μάρτιο του 2024 αναμένεται να τεθεί σε εμπορική λειτουργία, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμματο FSRU της Αλεξανδρούπολης, μια κρίσιμη υποδομή όχι μόνο για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Ελλάδας και της ευρύτερης περιοχής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και για την ανάδειξη της χώρας μας σε κρίσιμη πύλη εισόδου LNG και μεταφοράς του προς Βορρά.
Μέσα στο νέο χρόνο εξάλλου αναμένεται να τεθούν σε πλήρη εμπορική λειτουργία η νέα λιγνιτική μονάδα της ΔΕΗ «Πτολεμαϊδα 5» προσθέτοντας νέα ισχύ από μονάδα βάσης στο Σύστημα, ενώ κανονικά η χώρα αν επένδυε και στον οικολογικό εκσυγχρονισμό άλλων 4 υφισταμένων συμβατικών λιγνιτικών μονάδων με τεχνολογία CCUS (Δέσμευση του παραγόμενου CO2 και μεταφορά του σε υπόγειες λεκάνες), θα μπορούσαμε να μιλάμε για μία δυναμική σταδιακή απεξάρτηση της χώρας από το ακριβό εισαγόμενο LNG, με ότι αυτό σημαίνει για την περαιτέρω μείωση της τιμής της ηλεκτρικής KWh. Hεπένδυση αυτή δεν θα ξεπερνούσε τα 6 δις ευρώ και η απόσβεση θα γινόταν σε λιγότερο από 6 έτη, αφού θα μπορούσαμε να παράγουμε και υδρογόνο και συνθετικά καύσιμα, δίνοντας τεράστια προστιθέμενη αξία στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας.
Ωστόσο εκκρεμούν τα μεγάλα έργα υποδομής, όπως η ολοκλήρωση των κατασκευαστικών εργασιών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής, και επιπλέον του μεγάλουproject του ΑΔΜΗΕ, αυτού της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας (Κρήτης)-Κύπρου-Ισραήλ.
Εντός του 2024 αναμένεται να ληφθούν οι αποφάσεις για την περαιτέρω αξιοποίηση των παραχωρήσεων που έχουν γίνει σε Ιόνιο και Κρήτη.
Υπενθυμίζεται ότι ήδη από το Φεβρουάριο του 2023 έχει ολοκληρωθεί το μεγάλο πρόγραμμα των σεισμικών ερευνών σε περιοχές του Ιονίου και της Κρήτης από τους παραχωρησιούχους. Οι εταιρείες αυτήν την περίοδο ολοκληρώνουν την επεξεργασία των ερευνητικών δεδομένων προκειμένου να αξιολογήσουν τις προοπτικές και να αποφασίσουν εάν θα προχωρήσουν στο επόμενο βήμα, δηλαδή στη διενέργεια της ερευνητικής γεώτρησης. Ήδη πάντως με δηλώσεις τους στελέχη της αρμόδιας διαχειριστικής αρχής ΕΔΕΥΕΠ έχουν κάνει λόγο για ενθαρρυντικά δεδομένα, που δείχνουν την ύπαρξη σημαντικών κοιτασμάτων ιδίως στην περιοχή της Κρήτης.
*Μηχανολόγος Μηχανικός ΑΠΘ – Ενεργειακός Επιθεωρητής
