Στάση πληρωμών έχει κηρύξει η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη προς τις 13 περιφερειακές ενώσεις της χώρας, με αποτέλεσμα οι νεοεκλεγέντες περιφερειάρχες να βρίσκονται στα… κάγκελα.
- Του Κυριάκου Δημάγγελου
Η κατάσταση, μάλιστα, φαίνεται πως σε ορισμένες περιφέρειες έχει φτάσει στο απροχώρητο, καθώς αυτό το ιδιότυπο κλείσιμο της κάνουλας έχει ως αποτέλεσμα το «πάγωμα» μεγάλων έργων υποδομής, κρίσιμων για τη ζωή και την καθημερινότητα των Ελλήνων, την ίδια ώρα που προκαλεί ασφυξία στις τοπικές οικονομίες.
Οι πληροφορίες της «κυριακάτικης δημοκρατίας» θέλουν σε τουλάχιστον πέντε περιφέρειες η κυβέρνηση να έχει επί της ουσίας κόψει τη ρευστότητα, προκαλώντας οικονομική ασφυξία στις περιφερειακές Αρχές και οργή στον κόσμο, που βλέπει ακόμα μία φορά τα έργα να λιμνάζουν και να μην τελειώνουν.
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες στελεχών των περιφερειακών Αρχών που μίλησαν στην «κυριακάτικη δημοκρατία», αυτή η ιδιότυπη στάση πληρωμών, στην οποία έχει προχωρήσει με τρόπο αιφνιδιαστικό η κυβέρνηση, έχει προκαλέσει το «πάγωμα» κρίσιμων έργων υποδομών που σχετίζονται ακόμα και με την ασφάλεια των πολιτών. Οπως, άλλωστε, μας εξήγησαν βασικές αρμοδιότητες των περιφερειών, αφορούν κρίσιμα έργα υποδομών, δρόμους, ηλεκτροφωτισμό, κτιριακά ζητήματα, και φυσικά τον καθαρισμό των ποταμιών, ο οποίος όταν δεν πραγματοποιείται μπορεί να οδηγήσει σε πλημμύρες, όπως αυτές που είδαμε να «πνίγουν» τη Θεσσαλία τον περασμένο Σεπτέμβριο.
«Η κατάσταση είναι δραματική και έχει ξεπεράσει κάθε όριο, καθώς αυτή την ώρα έχουμε έργα στο στάδιο της συμβασιοποίησης, τα οποία όμως δεν προχωράνε καθώς οι εργολάβοι έχουν κλείσει τα μηχανήματα, αφού δεν έχουν πάρει ούτε ένα ευρώ» μας ανέφερε στέλεχος από την Περιφερειακή Ενότητα της Μακεδονίας.
Την ίδια ώρα, στέλεχος από περιφέρεια της κεντρικής Ελλάδας που μίλησε στην «κυριακάτικη δημοκρατία» έδωσε συγκεκριμένους αριθμούς, για να δείξει την έκταση του προβλήματος, τονίζοντας πως το οικονομικό κενό που υπάρχει έχει φτάσει το ποσό των 30.000.000 ευρώ: «Καταλαβαίνετε πως όταν οι πληρωμές του κράτους μένουν τόσο πίσω, τότε το κόστος το πληρώνει ο ίδιος ο λαός, που δεν βλέπει τα έργα να ολοκληρώνονται, το πληρώνει η τοπική οικονομία, η οποία σηκώνει και το βάρος των μικρότερων έργων που έχουν προγραμματιστεί, αλλά και η ίδια η περιφέρεια, που εμφανίζεται να μην μπορεί να ολοκληρώσει τα έργα που έχει αναλάβει».
«Είμαστε σε αδιέξοδο και ειλικρινά δεν ξέρουμε τι να κάνουμε. Εχουμε εξαντλήσει όλα τα περιθώρια διαλόγου με τη κυβέρνηση, αλλά τίποτα δεν αλλάζει και εμείς μένουμε με τα ταμεία άδεια» μας είπε χαρακτηριστικά στέλεχος της Περιφερειακής Ενωσης Αιγαίου. Τα πράγματα, όμως, φαίνεται να είναι πολύ χειρότερα, καθώς, σύμφωνα με τις μαρτυρίες των περιφερειών, το θέμα έχει φτάσει μέχρι και στον ίδιο τον υπουργό Οικονομίας Κωστή Χατζηδάκη, ο οποίος δέχθηκε να μιλήσει μαζί τους, αλλά αρνήθηκε να τους δώσει λύση, λέγοντας με το γνωστό… τεχνοκρατικό του ύφος «αυτά είναι, αυτά έχουμε, κόψτε τον λαιμό σας».
«Οι 13 περιφέρειες της χώρας διαχειρίζονται μεγάλα κονδύλια, τόσο από τον Κρατικό Προϋπολογισμό όσο και από ευρωπαϊκά προγράμματα, ωστόσο για πολλά από αυτά παραμένουν απλώς… μεσάζοντες» εξηγούν οι ίδιες πηγές, τονίζοντας πως εισπράττουν ποσά, διατηρώντας κατά βάση την ισχύ αυτού που μοιράζει τα κονδύλια, αλλά καμία επί της ουσίας αρμοδιότητα.
Αντίστοιχα, είναι υπεύθυνες για υποδομές στις περιφέρειες, για τις οποίες δεν έχουν τα κονδύλια και την αναγκαία οργάνωση ώστε να τις συντηρήσουν. Ωστόσο, φαίνεται πως η κατάσταση σε ορισμένες περιφέρειες, όπως αυτή των Ιονίων Νήσων, είναι λίγο καλύτερη, καθώς οι πληρωμές, σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν εν μέρει «ξεπαγώσει».
«Η κατάσταση από τον Οκτώβριο μέχρι τον Μάρτιο ήταν τραγική, καθώς δεν έμπαινε ούτε ευρώ στα ταμεία» ανέφεραν, τονίζοντας όμως πως πλέον η κατάσταση βαίνει προς ομαλοποίηση. «Ακόμα, όμως, έχουμε πολύ δρόμο να διανύσουμε, καθώς τα λεφτά είναι πολύ λίγα σε σχέση με τις ανάγκες, ενώ πολλές φορές έρχονται και με ιδιαίτερα μεγάλη καθυστέρηση» προσέθεσαν.
Ονειρο θερινής νυκτός η ουσιαστική αποκέντρωση της εξουσίας
Οι μαρτυρίες των στελεχών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που μίλησαν στην «κυριακάτικη δημοκρατία» επιβεβαιώνουν πως η ουσιαστική αποκέντρωση της εξουσίας παραμένει όνειρο θερινής νυκτός για ένα κράτος που τα τελευταία 10 χρόνια προσπαθεί να φτάσει στο ευρωπαϊκό στάνταρ.
Με άλλα λόγια, οι περιφέρειες μπορεί να εμφανίζονται ως υπεύθυνες για μία σειρά κρίσιμων και μεγάλων έργων, αλλά στη πραγματικότητα παραμένουν δέσμιες του κεντρικού κράτους και των κυβερνητικών διαθέσεων, που ποικίλουν ανάλογα με τις διαθέσεις και τις ορέξεις των κυβερνώντων.
«Το 2015 για να κάνουν την περίφημη διαπραγμάτευση μας πήραν όλα τα αποθεματικά, σήμερα για να στηρίξουν ορισμένους αφήνουν τη συντριπτική πλειοψηφία των περιφερειών να μαραζώνει» μας επεσήμαναν. Ποια, όμως, είναι η κατάσταση σχετικά με τα οικονομικά των περιφερειών;
Στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, δηλαδή σε περιφέρειες και δήμους, αναλογεί ετησίως το 2,5%-3% του Κρατικού Προϋπολογισμού, χωρίς ωστόσο να είναι δεδομένο πως τα λεφτά αυτά φτάνουν στα ταμεία. Την ίδια ώρα, όπως μας εξηγούν οι ίδιοι, οι όροι και οι προϋποθέσεις βάσει των οποίων μοιράζονται και αυτά τα κονδύλια παραμένουν στην πράξη αδιευκρίνιστα και νεφελώδη, με την κεντρική εξουσία να έχει και πάλι τον πρώτο λόγο.
Ενδεικτική της κατάστασης είναι και η παρέμβαση που έκανε ο νέος περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς, ο οποίος έθεσε ευθέως ζήτημα έλεγχου των έργων από την περιφέρεια. «Ζητάμε στην Περιφέρεια Αττικής να έχουμε τον έλεγχο όλων των μεγάλων έργων που αφορούν την καθημερινότητα του πολίτη, από τη μελέτη και την πιστοποίηση μέχρι την προκήρυξη, την υλοποίηση και την απαραίτητη λογοδοσία στους πολίτες, έτσι ώστε να αποφύγουμε τις ατέρμονες καθυστερήσεις σε όλα τα κρίσιμα έργα υποδομής» τόνισε ο κ. Χαρδαλιάς.
