Σε εξέλιξη βρίσκεται η προσπάθεια του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας να αποκτήσει επιτέλους η χώρα σύγχρονο χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό.
- Του Βασίλη Παπακωνσταντόπουλου
Στο πλαίσιο αυτό εγκρίθηκαν τον τελευταίο μήνα 10 νέα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΓΠΣ) στους νόμους Αττικής και Θεσσαλονίκης, θεσπίζοντας, μεταξύ άλλων, χρήσεις γης, όρους και περιορισμούς δόμησης.
Τα ΓΠΣ αποτελούν τα κατευθυντήρια σχέδια για την ορθολογική οργάνωση και την ανάπτυξη τόσο του αστικού όσο και του εξωαστικού χώρου. Προσδιορίζουν το αναπτυξιακό προφίλ, τα οικιστικά χαρακτηριστικά και τα στοιχεία του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος κάθε Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Φιλοδοξία της ηγεσίας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι να επιλύσει εκκρεμότητες δεκαετιών
Ειδικότερα, καθορίζουν χρήση γης και όρους δόμησης στο σύνολο της περιοχής μελέτης, όπως και τα προγραμματικά μεγέθη και τις ανάγκες σε γη για απαραίτητα έργα στον τομέα των δικτύων υποδομής (μεταφορές, τηλεπικοινωνίες, ύδρευση, αποχέτευση κ.λπ., αλλά και για κοινωνικές υποδομές (μονάδες εκπαίδευσης, πρόνοιας, αθλητισμού, διοίκησης κ.ά.). Ειδικότερα, υπογράφηκαν από τον υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Ταγαρά και δημοσιεύτηκαν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως 10 νέα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια για περιοχές της Αττικής και της Θεσσαλονίκης.
Πιο αναλυτικά:
1) Η Αναθεώρηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου του Δήμου Θεσσαλονίκης (Ν. Θεσσαλονίκης) και η περιβαλλοντική έγκριση αυτού.
2) Η Αναθεώρηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου της Δημοτικής Ενότητας Πεύκων του Δήμου Νεάπολης – Συκεών (Ν. Θεσσαλονίκης) και η περιβαλλοντική έγκριση αυτού.
3) Η Τροποποίηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου Δημοτικής Ενότητας Ωραιοκάστρου του Δήμου Ωραιοκάστρου (Ν. Θεσσαλονίκης) και η περιβαλλοντική έγκριση αυτού.
4) Η Εγκριση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου Χωρικής Υποενότητας Κοιλάδας Ωρωπού (Δ.Κ. Νέων Παλατίων, Δ.Κ. Σκάλας Ωρωπού, Δ.Ε. Συκαμίνου, Χαλκουτσίου και Τ.Κ. Ωρωπού) του Δήμου Ωρωπού (Ν. Αττικής) και η περιβαλλοντική έγκριση αυτού.
5) Η Αναθεώρηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου της Δημοτικής Ενότητας Λυκόβρυσης του Δήμου Λυκόβρυσης – Πεύκης (Ν. Αττικής) και η περιβαλλοντική έγκριση αυτού.
6) Η Αναθεώρηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου της Δημοτικής Ενότητας Λαυρεωτικής και η περιβαλλοντική έγκριση αυτού.
7) Η Εγκριση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου της Δημοτικής Ενότητας Αγίου Κωνσταντίνου του Δήμου Λαυρεωτικής (Ν. Αττικής) και η περιβαλλοντική έγκριση αυτού.
8) Η Εγκριση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου της Δημοτικής Ενότητας Παπάγου του Δήμου Παπάγου – Χολαργού και περιβαλλοντική έγκριση αυτού.
9) Η Εγκριση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου της Δημοτικής Ενότητας Καλάμου του Δήμου Ωρωπού και η περιβαλλοντική έγκριση αυτού.
10) Η Αναθεώρηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου του Δήμου Βύρωνα και η περιβαλλοντική έγκριση αυτού.
Φιλοδοξία της ηγεσίας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι να επιλύσει εκκρεμότητες δεκαετιών, με συνέπεια οι περισσότεροι δήμοι της χώρας να στερούνται πολεοδομικού σχεδιασμού. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο παρελθόν οι αναθεωρήσεις, εγκρίσεις και τροποποιήσεις των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων έχρηζαν πολυετούς διαδικασίας, που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούσαν και τα 20 χρόνια!
Με την έγκριση των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων, πολίτες, μηχανικοί, δικηγόροι, επενδυτές και κάθε ενδιαφερόμενος θα έχουν γνώση των χρήσεων γης και έτσι η γη θα αξιοποιείται με γνώμονα την ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος. Οι πολίτες θα γνωρίζουν πού μπορούν να χτίσουν, ποιες περιοχές αποτελούν περιοχές επέκτασης των σχεδίων πόλης, αλλά και πού θεσμοθετούνται οι περιοχές για την πρωτογενή, τη δευτερογενή και την τριτογενή παραγωγή. Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος για περαιτέρω προώθηση της αστικής βιώσιμης κινητικότητας, αύξηση της οδικής ασφάλειας και βελτίωση των υποδομών.
Προεδρικό Διάταγμα για τη Νέα Κηφισιά
Το προηγούμενο διάστημα δημοσιεύθηκε, επίσης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ Δ’ 159/2024), το Προεδρικό Διάταγμα με τίτλο «Επανέγκριση της πολεοδομικής μελέτης τμήματος της Πολεοδομικής Ενότητας 8 Αγ. Κυριακή» και τμήματος της πολεοδομικής ενότητας 10 «Νέα Κηφισιά/ΟΥΛΕΝ» (Βαρειές) του Δήμου Κηφισιάς, τροποποίηση του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου του ίδιου δήμου και καθορισμός χρήσεων γης, όρων και περιορισμών δόμησης».
Το εν λόγω Προεδρικό Διάταγμα, που υπέγραψε ο Νίκος Ταγαράς, επανεγκρίνει το πολεοδομικό σχέδιο για τμήμα της Πολεοδομικής Ενότητας 8 «Αγία Κυριακή» καθώς και το πολεοδομικό σχέδιο της Πολεοδομικής Ενότητας 10 «Νέα Κηφισιά/ΟΥΛΕΝ» (Βαρειές) του Δήμου Κηφισιάς.
Πλέον, και για τις δύο περιοχές καθορίζονται χρήσεις γης, συντελεστές και περιορισμοί δόμησης, όπως και οι οικοδομήσιμοι χώροι, οι οδοί, οι πεζόδρομοι, κοινόχρηστοι και κοινωφελείς, οι χώροι στάθμευσης αυτοκινήτων ή πρασίνου, οι δομές της προσχολικής αγωγής ή της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, καθώς και οι χώροι πολιτιστικών λειτουργιών.
Ουσιαστικά, οι δύο ενότητες διαθέτουν στο εξής τον «οδικό χάρτη» αξιοποίησης της γης τους κι έχουν όλες τις πολεοδομικές δυνατότητες για να αναπτυχθούν ως μια «πράσινη», σύγχρονη και ευρωπαϊκών προδιαγραφών γειτονιά της πόλης.
Σε πλήρη εξέλιξη και ο χωροταξικός σχεδιασμός της χώρας
Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη ο πολεοδομικός και ο χωροταξικός σχεδιασμός της χώρας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μέχρι στιγμής έχουν υπογραφεί οι 100 από τις 257 συμβάσεις για τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή και τον χαρακτηρισμό δημοτικών δρόμων σε 149 Δημοτικές Ενότητες, σε όλη τη νησιωτική Ελλάδα, πλην της Κρήτης και της Εύβοιας.
Τα Τοπικά και τα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ-ΕΠΣ) έρχονται να αντικαταστήσουν τα παλιά Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια και τα Σχέδια Χωρικής Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης που έβαζαν τάξη στον χώρο, κυρίαρχα στην εκτός σχεδίου περιοχή, με χρήσεις γης και όρους δόμησης.
Πρώτη φορά μέσω αυτών των σχεδίων, με επιστημονικές μελέτες υπεισέρχονται μέτρα και προβλέψεις που αφορούν την προσαρμογή στην κλιματική κρίση. Ταυτόχρονα, αφορούν και επεκτάσεις σχεδίων πόλεων και οριοθετήσεις οικισμών, με στόχο να μπει τάξη παντού.
Πάνω από 400.000.000 ευρώ διατίθενται από το Ταμείο Ανάκαμψης για την οργάνωση του χώρου, για τα ΤΠΣ και τα ΕΠΣ, για 826 Δημοτικές Ενότητες από τις 1.035 όλης της χώρας, δηλαδή για το περίπου 80% της επικράτειας.
