Λίγες ημέρες απέμειναν για το Πάσχα και χιλιάδες εργαζόμενοι αναρωτιούνται τι ισχύει με τις αργίες, τις προσαυξήσεις στους μισθούς και τα ρεπό. Οι ημέρες αυτές δεν αποτελούν απλώς ευκαιρία για ξεκούραση και οικογενειακές συγκεντρώσεις, αλλά συνοδεύονται και από ένα πολύ συγκεκριμένο εργασιακό καθεστώς, το οποίο διέπεται από νόμους, συλλογικές συμβάσεις και εθιμικά καθιερωμένες πρακτικές. Η ΓΣΕΕ και το ΚΕ.Π.Ε.Α. δίνουν αναλυτικές απαντήσεις για το τι δικαιούται και τι υποχρεούται κάθε εργαζόμενος από τη Μεγάλη Παρασκευή έως και τη Δευτέρα του Πάσχα.
Μεγάλη Παρασκευή: Υποχρεωτική ημιαργία για τα καταστήματα
Η ημέρα ξεκινά με περιορισμούς στη λειτουργία της αγοράς: από το πρωί έως τις 13:00 απαγορεύεται ρητά η λειτουργία των καταστημάτων και η απασχόληση μισθωτών σε αυτά. Για τις υπόλοιπες επιχειρήσεις, δεν αποτελεί υποχρεωτική αργία εκ του νόμου· ωστόσο, σε αρκετούς κλάδους έχει καθιερωθεί ως αργία ή ημιαργία μέσω συλλογικών συμβάσεων ή επιχειρησιακού εθίμου. Αν ισχύει αυτό, τότε ο εργαζόμενος δικαιούται ρεπό ή αμοιβή, ανάλογα με τις εκάστοτε ρυθμίσεις.
Μεγάλο Σάββατο: Κανονική εργάσιμη ημέρα
Δεν προβλέπεται εκ του νόμου ως αργία. Οι εργαζόμενοι που απασχολούνται Σάββατα εργάζονται κανονικά, εκτός εάν με Συλλογική Σύμβαση Εργασίας ή με συνήθεια της επιχείρησης έχει οριστεί διαφορετικά. Δεν προβλέπεται κάποια προσαύξηση ή ειδική μεταχείριση, εκτός εάν υφίσταται διαφορετική πρόβλεψη στο εκάστοτε εργασιακό πλαίσιο της επιχείρησης.
Κυριακή του Πάσχα: Καθολική υποχρεωτική αργία
Ισχύει το γενικό καθεστώς της Κυριακής αργίας, με αυστηρή απαγόρευση απασχόλησης. Οι εργαζόμενοι που απασχολούνται σε επιχειρήσεις που νόμιμα λειτουργούν Κυριακές (π.χ. επισιτισμός, τουρισμός, υγειονομικές υπηρεσίες) δικαιούνται:
- Προσαύξηση 75% στο ωρομίσθιο ή 1/25 του μισθού τους.
- Αναπληρωματικό ρεπό, εφόσον εργάζονται άνω των 5 ωρών.
Οι επιχειρήσεις που απασχολούν εργαζόμενους χωρίς να εμπίπτουν στις νόμιμες εξαιρέσεις διατρέχουν κίνδυνο πολύ σοβαρών κυρώσεων και προστίμων.
Δευτέρα του Πάσχα: Υποχρεωτική αργία για όλους
Πρόκειται για αργία που ισχύει υποχρεωτικά για όλες τις επιχειρήσεις. Οι εργαζόμενοι που δεν εργάζονται λαμβάνουν το κανονικό ημερομίσθιο ή τον μισθό τους χωρίς προσαύξηση. Όσοι εργαστούν, λαμβάνουν:
- Για ημερομίσθιο: το κανονικό ημερομίσθιο + προσαύξηση 75%.
- Για μηνιαίο μισθό: προσαύξηση 75% στο 1/25 του μισθού για όσες ώρες εργαστούν.
Αν πρόκειται για έκτακτη απασχόληση σε επιχείρηση που συνήθως δεν λειτουργεί στις αργίες, τότε προστίθεται και το 1/25 του συνηθισμένου μισθού τους.
Σημαντικές νομοθετικές διευκρινίσεις
Οι διατάξεις της Πασχαλινής περιόδου περιλαμβάνονται στα άρθρα 193-209 του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου. Ο συμψηφισμός ρεπό με ημέρα υποχρεωτικής αργίας δεν είναι νόμιμος. Οι ημέρες υποχρεωτικής αργίας δεν αφαιρούνται από την κανονική άδεια με αποδοχές. Για έκτακτη απασχόληση την Κυριακή ή σε αργία, απαιτείται άδεια από την Επιθεώρηση Εργασίας ή ειδοποίηση της Αστυνομίας σε περίπτωση κινδύνου (π.χ. καταστροφή προϊόντων).
Το εργασιακό τοπίο των ημερών του Πάσχα είναι πολυδιάστατο και απαιτεί σωστή ενημέρωση και εφαρμογή της νομοθεσίας. Οι εργαζόμενοι καλούνται να είναι ενήμεροι για τα δικαιώματά τους και οι εργοδότες οφείλουν να συμμορφώνονται με τις προβλεπόμενες διατάξεις, ώστε οι πασχαλινές ημέρες να κυλήσουν με σεβασμό στον νόμο και τον εργαζόμενο.
