Σε αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, όπως δεσμεύσεις και κατασχέσεις χρηματικών ποσών από τραπεζικούς λογαριασμούς, προχωρούν το τελευταίο διάστημα αρκετοί δήμοι της χώρας, προκειμένου να ανακτήσουν παλαιά χρέη από πρόστιμα παράνομης στάθμευσης, ακόμη και για παραβάσεις που σημειώθηκαν πριν από το 2015 και έμειναν ανεξόφλητες μέχρι σήμερα.
Το παράδοξο είναι πως παρά το γεγονός ότι ισχύει σήμερα γενικά η πενταετής παραγραφή για τις αξιώσεις των ΟΤΑ, πολλοί δήμοι αξιοποιούν παλαιότερες διατάξεις που προβλέπουν παραγραφή μετά από 20 χρόνια.
Πιο αναλυτικά, η γενική νομοθεσία προβλέπει ότι οι απαιτήσεις των δήμων παραγράφονται εντός πενταετίας από το οικονομικό έτος της βεβαίωσης της οφειλής. Ωστόσο, αυτή η διάταξη δεν εφαρμόζεται αναδρομικά για οφειλές προ του 2018, καθώς εξαιρούνται ειδικές κατηγορίες χρεών, με κυριότερα αυτά που σχετίζονται με παραβάσεις στάθμευσης.
Πολλές από τις εν λόγω απαιτήσεις εμπίπτουν ακόμα στο νομικό καθεστώς του αναγκαστικού νόμου 344/1968, ο οποίος προβλέπει εικοσαετή παραγραφή για τα πρόστιμα. Ο νόμος αυτός εξακολουθεί να ισχύει υπό προϋποθέσεις, ενώ τα πρόστιμα από παράνομη στάθμευση δεν καλύφθηκαν ούτε από την ειδική ρύθμιση του ν. 5043/2023 (Άρθρο 7), που νομοθετήθηκε την άνοιξη του 2023 και προέβλεπε τη μη διεκδίκηση οφειλών που γεννήθηκαν πριν από τις 31/12/2018 και είχαν ξεπεράσει τη δεκαετία, εφόσον σχετίζονταν με μη ή ανακριβή υποβολή δηλώσεων.
Η διάταξη-«κλειδί» που άνοιξε τον δρόμο
Οι δήμοι βασίζονται, αντιθέτως, σε μεταβατική διάταξη του ν. 5027/2023 (Άρθρο 72), η οποία παρέτεινε κατά δύο χρόνια – έως και τις 3 Μαρτίου 2025 – τη δυνατότητα διεκδίκησης των συγκεκριμένων οφειλών, εφόσον αυτές γεννήθηκαν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2018 και δεν απαιτούσαν τη δήλωση από τον πολίτη.
Η διάταξη αυτή, αν και προσωρινή, επέκτεινε εμμέσως την αποσβεστική προθεσμία για τα παλιά πρόστιμα, παρέχοντας στους δήμους ένα ακόμα πενταετές παράθυρο αναγκαστικής είσπραξης, υπό το προηγούμενο νομικό καθεστώς της 20ετίας. Αυτό σημαίνει ότι τα πρόστιμα που είχαν ήδη βεβαιωθεί έως τις 3 Μαρτίου 2023 μπορούν πλέον να διεκδικούνται έως και το 2030!
Ποιες οφειλές αφορά
Η επαχθής αυτή διάταξη καλύπτει σχεδόν όλα τα χρέη προς τους δήμους που γεννήθηκαν πριν από το 2019 και δεν σχετίζονται με ανακρίβειες ή ελλείψεις δηλώσεων. Σε αυτά περιλαμβάνονται:
- Πρόστιμα παράνομης στάθμευσης
- Δημοτικά τέλη και εισφορές
- Λοιπά έσοδα που βεβαιώθηκαν αυτόματα από τις υπηρεσίες των ΟΤΑ χωρίς να απαιτείται η δήλωση του πολίτη
Ποιοι κινδυνεύουν
Οι οφειλέτες που είχαν χρέη προς τους δήμους από πρόστιμα που βεβαιώθηκαν πριν από το 2018, και δεν τακτοποίησαν εγκαίρως τις οφειλές τους, είναι πλέον αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο δέσμευσης ή και κατάσχεσης τραπεζικών υπολοίπων, ακόμα και για ποσά μικρής αξίας, αν η διοικητική διαδικασία έχει ήδη κινηθεί από τον οικείο δήμο.
Μάλιστα, πολλές από τις κατασχέσεις πραγματοποιούνται χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση, κάτι που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από πολίτες που βλέπουν ξαφνικά να «μπλοκάρονται» τραπεζικοί λογαριασμοί για πρόστιμα δεκαετίας και πλέον.
