Μετά από πολυετείς καθυστερήσεις, τεχνικά εμπόδια και νομικές παρερμηνείες, περίπου 100.000 συνταξιούχοι αναμένεται να δουν στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς αναδρομικά από τον ΕΦΚΑ, που θα καταβληθούν σε τρία κύρια «πακέτα», ξεκινώντας από τον Σεπτέμβριο.
Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα αποκατάστασης οικονομικών αδικιών που αφορούν κυρίως σε περιπτώσεις επανυπολογισμού συντάξεων, αλλά και μεταβολών που συνδέονται με την κατάργηση παλαιών μειώσεων βάσει του νόμου 4093/2012.
Το μεγαλύτερο μέρος των δικαιούχων αφορά συνταξιούχους που αποχώρησαν μετά το 2016 και έχουν κατοχυρώσει περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης, ενώ ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν απόστρατοι και τραπεζοϋπάλληλοι, οι οποίοι λόγω του ειδικού καθεστώτος των συντάξεών τους είχαν επιβαρυνθεί με μεγαλύτερες περικοπές τα προηγούμενα χρόνια.
Αναδρομικά στους απόστρατους: Έως 3.500 ευρώ για 27 μήνες κρατήσεων
Το πρώτο «πακέτο» που πρόκειται να εκταμιευθεί μέσα στον Σεπτέμβριο, αφορά σε 70.000 απόστρατους, σύμφωνα με πληροφορίες. Οι συνταξιούχοι αυτοί θα λάβουν ποσά που κυμαίνονται από 1.200 έως 3.500 ευρώ, ως αναδρομικά 27 μηνών. Η επιστροφή των χρημάτων προκύπτει από την κατάργηση, από τον Απρίλιο του 2023, των μειώσεων του νόμου 4093/2012 στα μερίσματα που χορηγούν τα μετοχικά τους ταμεία.
Η εν λόγω αλλαγή είχε ως αποτέλεσμα να αυξηθούν οι καθαρές απολαβές πολλών αποστράτων, καθώς στον υπολογισμό του ορίου των 1.000 ευρώ -πάνω από το οποίο επιβάλλονταν οι περικοπές- δεν συνυπολογίζεται πλέον το μέρισμα. Έτσι, αρκετοί απόστρατοι ωφελήθηκαν τόσο σε επίπεδο μηνιαίων αποδοχών όσο και αναδρομικά, δεδομένου ότι για σχεδόν δύο χρόνια κατέβαλαν παρανόμως κρατήσεις που πλέον θεωρούνται αδικαιολόγητες.
Εκκρεμείς επανυπολογισμοί και αναδρομικά για εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα
Στο δεύτερο κύμα αναδρομικών εντάσσονται περίπου 30.000 περιπτώσεις από τα 29 πρώην ασφαλιστικά ταμεία, των οποίων οι συντάξεις βρίσκονται σε διαδικασία επανυπολογισμού, βάσει του νόμου 4670/2020 (γνωστού και ως νόμος Βρούτση). Εδώ, πρόκειται κυρίως για συνταξιούχους που αποχώρησαν μετά τον Μάιο του 2016 και δεν έχουν δει ακόμη την αντίστοιχη προσαύξηση στη σύνταξή τους, παρά το γεγονός ότι πληρούν τα κριτήρια.
Το πρόβλημα εστιάζεται σε δύο βασικές εκκρεμότητες: αφενός, ορισμένοι έχουν λάβει ένα μέρος των αναδρομικών χωρίς να έχει ολοκληρωθεί ο επανυπολογισμός και χωρίς να αποτυπώνεται στα μηνιαία εκκαθαριστικά η αύξηση της ανταποδοτικής σύνταξης. Αφετέρου, υπάρχουν συνταξιούχοι που βλέπουν αυξημένα ποσά κάθε μήνα, αλλά δεν έχουν λάβει ακόμη τα αναλογούντα αναδρομικά ποσά που αντιστοιχούν στην περίοδο από το 2020 έως σήμερα.
Πρόκειται κυρίως για περιπτώσεις με πιο σύνθετα ασφαλιστικά ιστορικά, όπως διπλή ή παράλληλη ασφάλιση, διαδοχική ασφάλιση ή ένταξη σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα. Οι υποθέσεις αυτές έχουν κολλήσει λόγω της αδυναμίας των ιδιωτικών εταιρειών στις οποίες έχει ανατεθεί το έργο της εκκαθάρισης από τον e-ΕΦΚΑ, να προχωρήσουν με την απαραίτητη ταχύτητα.
Πώς επηρεάζει ο νόμος Βρούτση τις συντάξεις και τα αναδρομικά
Ο νόμος 4670/2020 προέβλεπε βελτιωμένα ποσοστά αναπλήρωσης για όσους έχουν περισσότερα από 30 έτη ασφάλισης. Αυτό σήμαινε μεγαλύτερες ανταποδοτικές συντάξεις για τους εν λόγω ασφαλισμένους, κάτι που θα έπρεπε να εφαρμοστεί με αναδρομική ισχύ από την ημερομηνία έναρξης ισχύος του νόμου.
Για παράδειγμα, ασφαλισμένος με 31 έτη ασφάλισης δικαιούται προσαύξηση 1,08% στην ανταποδοτική του σύνταξη, ενώ κάποιος με 40 έτη λαμβάνει επιπλέον 7,2%. Τα ποσοστά εφαρμόζονται αναλογικά για τα ενδιάμεσα χρόνια.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα απώλειας και αναδρομικών
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που φέρνει στο φως η ίδια πηγή αφορά εργαζόμενο του ιδιωτικού τομέα που συνταξιοδοτήθηκε το 2018, με 40 έτη ασφάλισης. Η αρχική ανταποδοτική του σύνταξη ήταν 691 ευρώ. Το 2022 αυξήθηκε στα 786 ευρώ λόγω των γενικών ετήσιων αυξήσεων. Ωστόσο, με βάση τον νόμο Βρούτση, ο εν λόγω συνταξιούχος σήμερα θα έπρεπε να λαμβάνει 925 ευρώ ως ανταποδοτική σύνταξη, συν την εθνική σύνταξη των 436,40 ευρώ, δηλαδή σύνολο 1.361,40 ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι καταγράφει μηνιαία απώλεια 139 ευρώ και αναδρομικά που ανέρχονται σε 8.340 ευρώ για την πενταετία που δεν του έχει αποδοθεί η αύξηση.
Τι έπεται από τον Σεπτέμβριο
Με την έναρξη των πληρωμών τον Σεπτέμβριο, οι πρώτοι 70.000 απόστρατοι θα δουν αναδρομικά στους λογαριασμούς τους, ενώ εντός των επόμενων μηνών θα ακολουθήσουν οι υπόλοιπες 30.000 περιπτώσεις, καθώς επιταχύνεται η διαδικασία των επανυπολογισμών. Όπως εκτιμούν νομικοί κύκλοι, αυτό το κύμα καταβολής θα συνεχιστεί και το φθινόπωρο, ώστε να αποκατασταθούν και οι εκκρεμείς περιπτώσεις που παραμένουν στο «σκοτάδι».
Παρά τις καθυστερήσεις, το κύμα αναδρομικών του 2025 αποτελεί μία σημαντική πρωτοβουλία για την αποκατάσταση της δικαιοσύνης στο συνταξιοδοτικό σύστημα, δίνοντας μια μικρή αλλά σημαντική οικονομική ανάσα σε χιλιάδες πολίτες που επί χρόνια περιμένουν το αυτονόητο: να τους καταβληθούν τα ποσά που δικαιούνται.
Χρήσιμοι σύνδεσμοι
Επίσημες πηγές και φορείς
- ΕΦΚΑ – Επίσημος Ιστότοπος
Για ενημέρωση σχετικά με αιτήσεις, συντάξεις, εκκαθαριστικά και αναδρομικά. - myEFKAlive – Ραντεβού με εκπρόσωπο ΕΦΚΑ μέσω βιντεοκλήσης
Για απορίες ή επίλυση θεμάτων χωρίς φυσική παρουσία. - Ηλεκτρονική Πύλη Συνταξιούχων
Για να δουν οι συνταξιούχοι αναλυτικά τις πληρωμές, τα ενημερωτικά σημειώματα, κ.λπ.
