Επτά κλάδους που μπορούν να επωφεληθούν από την κρίση της πανδημίας βλέπει η εταιρία συμβούλων ελεγκτών Deloitte, οι αναλυτές της οποίας επισημαίνουν, όμως, πως οι τομείς που επηρεάζουν σημαντικά την ελληνική οικονομία, όπως ο τουρισμός και η ακτοπλοΐα, πλήττονται σοβαρά.
Επιπλέον, ακόμα και κλάδοι που μεσοπρόθεσμα μπορούν να επωφεληθούν, όπως οι τηλεπικοινωνίες και η αγροτική παραγωγή, δέχονται προς το παρόν σημαντικές πιέσεις από τα προβλήματα ρευστότητας, τις ανατροπές στην αλυσίδα διανομής κ.ά.
Στην Deloitte παρουσίασαν πριν από λίγες ημέρες σε πελάτες μια έρευνα για τις επιπτώσεις της πανδημίας, στην οποία δεν έκρυβαν τα λόγια τους για τις βαρύτατες συνέπειες στην οικονομία. Στην ανάλυσή τους περιλαμβάνουν τρία σενάρια για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας (και συνεπώς και της ελληνικής): ένα μέτριο, ένα κακό και ένα πολύ κακό. Σε κάθε περίπτωση θεωρούν πως, παρά τις αισιόδοξες αρχικές προβλέψεις για ταχεία επιστροφή στην κανονικότητα, η ανάκαμψη θα είναι αργή και θα εξαρτηθεί από την πορεία της πανδημίας.
Ποιο είναι το χείριστο σενάριο που εξετάζουν στην εταιρία συμβούλων – ελεγκτών; Την πιθανότητα να συνεχιστεί η πανδημία με σοβαρά κύματα, ακόμα και το 2021, μέχρι η ανακάλυψη ενός εμβολίου ή η «ανοσία αγέλης» αναστείλει την εξάπλωσή της.
Κάτι τέτοιο, όπως γράφουν, μπορεί να οδηγήσει σε κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού συστήματος, παρά τις παρεμβάσεις των κεντρικών τραπεζών, σε αδυναμία των προγραμμάτων τόνωσης της οικονομίας να ενισχύσουν τη ζήτηση από τους καταναλωτές, σε κύμα χρεοκοπιών επιχειρήσεων και νοικοκυριών και σε εκτεταμένες κρατικοποιήσεις επιχειρήσεων σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας.
Στο μέτριο σενάριο, το οποίο όσο περνούν οι ημέρες δεν φαίνεται πιθανό, η οικονομική δραστηριότητα αρχίζει να ανακάμπτει προς το τέλος του 2020. Η ανάκαμψη είναι αρχικά αργή, αλλά επιταχύνεται στο δεύτερο τρίμηνο του 2021, καθώς οι καταναλωτές αισθάνονται μεγαλύτερη σιγουριά. Με βάση αυτό το σενάριο, η ύφεση θα είναι βαθιά αλλά σύντομη σε Ευρώπη και ΗΠΑ, ενώ οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις «θα πληρώσουν το μάρμαρο», με τις δημοσιονομικές παρεμβάσεις να περιορίζουν το εύρος της καταστροφής.
Ψηφιακά μέσα ενημέρωσης
Ποιοι είναι, όμως, οι επτά κλάδοι που μπορούν να επωφεληθούν από την πανδημία; Ο πρώτος είναι η ψηφιακή ψυχαγωγία και τα ψηφιακά μέσα ενημέρωσης που ήδη βλέπουν θετικά αποτελέσματα (ειδικά στον τομέα της ψηφιακής ψυχαγωγίας με την ταχεία ανάπτυξη υπηρεσιών, όπως το Netflix), ενώ ακολουθούν οι προμηθευτές ιατρικού εξοπλισμού και οι φαρμακευτικές (όσες επικρατήσουν στη μάχη για το φάρμακο ή το εμβόλιο κατά του κορωνοϊού) και στην τρίτη θέση βρίσκονται οι εταιρίες παραγωγής και πώλησης ειδών διατροφής.
Είναι γνωστή η τεράστια αύξηση εσόδων που παρουσίασαν τόσο τα σούπερ μάρκετ όσο και οι εταιρίες τροφίμων κατά τις πρώτες εβδομάδες της πανδημίας όταν τα νοικοκυριά στόκαραν τρόφιμα.
Στους κερδισμένους περιλαμβάνονται, σύμφωνα με την έκθεση, και οι παραγωγοί αγροτικών προϊόντων αλλά και οι τηλεπικοινωνίες. Ειδικά οι τελευταίες επωφελούνται από την ενίσχυση των υπηρεσιών συνδρομητικής τηλεόρασης. Στην Ελλάδα, βέβαια, οι εταιρίες του κλάδου θα δεχτούν πλήγμα, αφού θα έχουν πολύ λιγότερα έσοδα από το roaming, δηλαδή τις υπηρεσίες που παρέχουν σε τουρίστες που έρχονται στην Ελλάδα.
Ταυτόχρονα, όμως, επωφελούνται, καθώς αρκετά νοικοκυριά αναβαθμίζουν τις συνδέσεις του στο διαδίκτυο προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες τηλεκπαίδευσης, τηλεργασίας κ.λπ., όπως προέκυψαν από την πανδημία.
Εκπαίδευση και εταιρίες λιανικής
Οι δύο τελευταίοι κλάδοι που μπορούν να βγουν κερδισμένοι, κατά την Deloitte, είναι η εκπαίδευση με τη σημαντική ενίσχυση της εξ αποστάσεων εκπαίδευσης και οι εταιρίες λιανικής πώλησης στην αγορά ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου κ.λπ. Ειδικά για τον τελευταίο κλάδο, πάντως, η κατάσταση δεν εμφανίζεται και τόσο θετική, καθώς υπάρχει μεγάλο άγχος στις διοικήσεις, όπως στη ΔΕΗ, για νέο κύμα κακοπληρωτών.
Ειδικά για την Ελλάδα, οι αναλυτές επισημαίνουν πως, ανεξάρτητα από το σενάριο που θα επικρατήσει, οι κλάδοι με τη μεγαλύτερη επιρροή στην οικονομία δέχονται βαρύτατα χτυπήματα.
Ειδική αναφορά γίνεται στα ξενοδοχεία, στην ακτοπλοΐα και στις αερομεταφορές, τρεις κλάδους που συνδέονται με την τουριστική κίνηση, η οποία φέτος αναμένεται να είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Αρνητικές συνέπειες βλέπουν οι αναλυτές και στον κλάδο της λιανικής πώλησης ειδών ένδυσης – υπόδησης, καθώς και στους άλλους τομείς της λιανικής που δεν συνδέονται με τα τρόφιμα.
Τις επιπτώσεις της πανδημίας υφίστανται και η βιομηχανία και οι κατασκευές, δύο τομείς στους οποίους καταβλήθηκε προσπάθεια ώστε να συνεχίσουν τη λειτουργία τους.
Η εμπειρία των τελευταίων εβδομάδων έδειξε, όμως, πως είναι αδύνατο να λειτουργήσουν απρόσκοπτα οι βιομηχανικές μονάδες και τα εργοτάξια όταν μεγάλο τμήμα του προσωπικού παίρνει άδεια, υπάρχουν προβλήματα με προμηθευτές ή προβλήματα στις μετακινήσεις.
Τελικά, όπως επισημαίνεται και στην έκθεση, οι κλάδοι που θα κερδίσουν ή θα χάσουν θα εξαρτηθούν από το σενάριο για τη διάρκεια της πανδημίας. Στην περίπτωση που επιβεβαιωθεί το χείριστο σενάριο, όλοι θα είναι χαμένοι!
