Σήμερα, 17 Ιουνίου, η Εκκλησία τιμά τους Αγίους Ισμαήλ και Φήλικο -δύο μορφές που σφράγισαν με το αίμα τους την πρώτη χριστιανική εποχή και υπενθυμίζουν ότι η χριστιανική ιστορία γράφτηκε συχνά «ἐπὶ κροτάφων μαρτύρων».
Ο Άγιος Ισμαήλ
Γεννημένος στην Περσία, ο Ισμαήλ έφτασε στην Κωνσταντινούπολη το 362 μ.Χ. ως ένας από τους τρεις αδελφούς‑πρέσβεις Μανουήλ, Ισμαήλ και Σαβέλ, εντεταλμένους να διαπραγματευθούν ειρήνη με τον αυτοκράτορα Ιουλιανό.
Σύγκρουση με τον «Παραβάτη»: Αντί να υπογράψουν συνθήκη, οι τρεις Πέρσες βρέθηκαν μπροστά σε ειδωλολατρική τελετή του αυτοκράτορα. Η δημόσια διαμαρτυρία τους έγινε αιτία σύλληψης· τα αδέλφια αρνήθηκαν επίμονα να προσκυνήσουν τα είδωλα.
matia.gr
Μαρτύριο – θαυμαστό τέλος: Μετά από ανακρίσεις και φρικτά βασανιστήρια (καρφιά στους αστραγάλους, πυρακτωμένες λαμπάδες στις μασχάλες) αποκεφαλίστηκαν. Σύμφωνα με τις πηγές, η γη άνοιξε και υποδέχθηκε τα λείψανά τους, γεγονός που οδήγησε πολλούς παριστάμενους στην πίστη.
Κληρονομιά: Ο Μέγας Θεοδόσιος ανέγειρε ναό προς τιμήν τους στην Κωνσταντινούπολη, ενώ το όνομά τους παραμένει σύμβολο χριστιανικής παρρησίας έναντι της κρατικής αυθαιρεσίας.
Ο Άγιος Φήλικος (Φιλήκας) -Ο Αθηναίος συναθλητής του διακόνου Ίσαυρου
Λίγες δεκαετίες νωρίτερα (283‑284 μ.Χ.) στα χρόνια του αυτοκράτορα Νουμεριανού, ο νεαρός Αθηναίος Φήλικος είχε ενωθεί πνευματικά με τον διάκονο Ίσαυρο και τους Βασίλειο, Ιννοκέντιο, Ερμεία και Περεγρίνο. Οι έξι φίλοι κήρυτταν Χριστό «ἐν Ἀπολλωνίᾳ τῆς Μακεδονίας».
Δίωξη και δίκη: Καταγγέλθηκαν στον έπαρχο Τριπόντιο επειδή αρνούνταν να θυσιάσουν στα είδωλα. Παρά τις πιέσεις και τα αλλεπάλληλα βασανιστήρια, έμειναν «ἀβλαβεῖς θαυμαστῶς», σύμφωνα με το Συναξάρι.
Τελική πράξη: Η θαυμαστή αντοχή τους προκάλεσε κύμα προσελεύσεων στον Χριστιανισμό· ο έπαρχος τους αποκεφάλισε, αλλά η φήμη τους εξαπλώθηκε σε όλο το ελλαδικό τμήμα της αυτοκρατορίας. Στα τροπάρια της ημέρας, το όνομά του συνδέεται λυρικά με τον Ίσαυρο: «Ἴσαυρος Φήλιξ σὺν αὐτοῖς… τὰ βραβεῖα τοῦ μαρτυρίου ἔλαβον».
Γιατί το μήνυμά τους παραμένει επίκαιρο
Από τον 4ο αιώνα μέχρι σήμερα, η άρνησή τους να συρθούν σε κρατικά‑θρησκευτικά «πρωτόκολλα» θυμίζει ότι η ελευθερία πίστης αποτελεί αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα. Η ιστορία του Ισμαήλ φωτίζει τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στην πολιτική αποστολή και την πίστη· όταν η συνείδηση συγκρούεται, ο χριστιανός «πείθεται Θεῷ μᾶλλον».
Ο Φήλικος και οι συναθλητές του δείχνουν ότι η διά βίου πνευματική «συντροφιά» μπορεί να γίνει όχημα ιεραποστολής – και να διαμορφώσει πρότυπα συλλογικής αντίστασης στο κακό.
Λατρευτικές εκδηλώσεις σήμερα
Αθήνα: Πανηγυρική Θεία Λειτουργία στον ναό Αγίων Μαρτύρων (Παγκράτι) – λιτανεία λειψάνου Ισμαήλ μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας.
Θεσσαλονίκη: Ιερά Αγρυπνία στον ιστορικό ναΐσκο Αγίου Ίσαυρου, με αναφορά στον Άγιο Φήλικο.
Κωνσταντινούπολη: Πατριαρχική Δέηση στον τόπο όπου κατά την παράδοση ανεγέρθηκε ο ναός του Θεοδοσίου.
