Σήμερα, 17 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με το εορτολόγιο, η Εκκλησία γιορτάζει με τιμή και συγκίνηση τη μνήμη πολλών αγίων, επιφανών για την πίστη, τη θυσία και την άσκηση της αγάπης. Ανάμεσα σ’ αυτούς ξεχωρίζουν η Αγία Σοφία και οι τρεις θυγατέρες της, η Αγία Αγαθοκλεία η Μάρτυς, ο Όσιος Ολβιανός, ο Άγιος Παντολέων και ο Άγιος Πηλέας.
Αγία Σοφία και οι θυγατέρες της: Πίστη, Ελπίδα και Αγάπη
Η Αγία Σοφία, χήρα από νεαρή ηλικία και πιστή Χριστιανή, ζούσε στην Ρώμη επί καιρού του αυτοκράτορα Αδριανού (117-138 μ.Χ.). Έδωσε στις τρεις κόρες της ονόματα που συμβολίζουν τις θεμέλιες αρετές της χριστιανικής ζωής: Πίστη, Ελπίδα και Αγάπη.
Οι κόρες μεγάλωναν σε ένα πνευματικό και ηθικό περιβάλλον που ενίσχυε την αφιέρωση στο Θεό μέσα από προσευχή, νηστεία και φιλανθρωπία. Όταν μαθεύτηκε πως ήταν Χριστιανές, κατηγορήθηκαν ενώπιον των αρχών. Η Αγία Σοφία προειδοποίησε τα κορίτσια ότι ο αυτοκράτορας θα τα δελεάσει με πλούτη, τιμές και κοσμικά αγαθά αν αρνηθούν τη Χριστιανική πίστη, όμως το καθένα απάντησε με σταθερότητα και θάρρος.
Η Πίστη, ηλικίας περίπου δώδεκα ετών, υπέστη φρικτά βασανιστήρια -ξυλοδαρμό, καυστήρες, θάμνους καυτών ρευστών- και παρά όλα αυτά, παρέμεινε άθικτη στα φρικτά στοιχεία του μαρτυρίου της μέχρι που αποκεφαλίστηκε. Η Ελπίδα (δεκάχρονη) και η Αγάπη (εννιάχρονη), με αντίστοιχες δοκιμασίες, υπέμειναν τα βάσανα με πίστη και σταθερότητα, και ακολούθησαν τον δρόμο της τελικής θυσίας με αποκεφαλισμό.
Η Σοφία, η μητέρα, δεν βάφτηκε με αίμα αλλά υπέμεινε σιωπηρά και καρδιακά τον θάνατο των θυγατέρων της. Μετά την ταφή των τριών κόρων της, κάθισε στο μνήμα τους για τρεις ημέρες, θρηνώντας, αντλώντας όμως παρηγοριά από το Χριστό. Τελικά, παρέδωσε την ψυχή της στον Κύριο. Η Εκκλησία την αναγνωρίζει ως μάρτυρα “δια της καρδίας”.
Το παράδειγμά τους φωτίζει τις χριστιανικές αρετές: πίστη που δεν κλονίζεται, ελπίδα που δεν εγκαταλείπεται, αγάπη που θυσιάζεται. Η ημέρα αυτή μας καλεί να αναστοχαστούμε ποιο είναι το νόημα της αποστολής μας ως χριστιανοί και πόσο διαμέσου της αγάπης και της θυσίας οικοδομούμε τη δική μας σχέση με τον Θεό.
Απολυτίκιον:
Ἦχος πλ. α’. Τὸν συνάναρχον Λόγον
Ὡς ἐλαία κατάκαρπος ἀνεβλάστησας ἐν ταῖς αὐλαῖς τοῦ Κυρίου, Σοφία μάρτυς σεμνὴ, καὶ προσήγαγες Χριστῷ καρπὸν ἡδύτατον τοὺς τῆς νηδύος σου βλαστούς, δι’ ἀγώνων εὐαγῶν, Ἀγάπην τε καὶ Ἐλπίδα σὺν τῇ θεόφρονι Πίστει, μεθ’ ὧν δυσώπει ὑπὲρ πάντων ἡμῶν.
Αγία Αγαθοκλεία η Μάρτυς
Η Αγία Αγαθοκλεία προέρχεται από τα πρώτα μάρτυρα του Χριστιανισμού. Από μικρή ηλικία ήταν δούλη (υπηρέτρια) σε οίκο χριστιανών. Ο κύριος της, ονόματι Νικόλαος, ήταν Χριστιανός και φερόταν με αγάπη προς αυτήν. Ωστόσο, η κυρία του Οίκου, η Παυλίνα, ήταν ειδωλολάτρισσα και επιδίωκε να επιβάλει ανοχή στην ειδωλολατρία, κακομεταχειριζόταν την Αγαθοκλεία για την πίστη της.
Παρά τα πάθη και τα έργα κακίας εκ μέρους της κυρίας της, η Αγαθοκλεία δεν υποχώρησε. Η ζωή της μας διδάσκει ότι η πίστη είναι προσωπική υπόθεση και ότι οι δοκιμασίες, ακόμη και όταν έρχονται από ανθρώπους πολύ κοντά μας, δεν πρέπει να μας κάνουν να αρνηθούμε την αλήθεια. Δυστυχώς, δεν διασώζεται λεπτομερές χρονικό των μαρτυρίων της, με ακρίβεια τόπου ή ημερομηνίας πέραν της παράδοσης ότι υπέστη για την πίστη και παρέδωσε την ψυχή της στον Κύριο ως μάρτυς.
Άγιος Πηλέας και Άγιος Νείλος, Ιερομάρτυρες και Επίσκοποι
Ο Άγιος Πηλέας και ο Άγιος Νείλος κατάγονταν από την Αίγυπτο. Εμφανίστηκαν με θάρρος ως Χριστιανοί κατά τις διώξεις και ασκήθηκαν στο ιερατικό έργο ως επίσκοποι. Μαζί με άλλους πίστεις (ανάμεσά τους ο Πατερμούθιος και ο Ηλίας καθώς και περίπου 100 άλλοι) υπέμειναν φρικτά βασανιστήρια: τους έβγαλαν το δεξί μάτι και τελικά κάηκαν ζωντανοί.
Η αγιότητά τους φανερώνει δύο στοιχεία: πρώτον, ότι ο μάρτυρας έρχεται συχνά μέσα από πόνο και αδικία· δεύτερον, ότι η αγιότητα δεν περιορίζεται στο αποτέλεσμα, αλλά και στη στάση της καρδιάς εν μέσω βάσανος. Ο θάνατος τους έγινε μαρτυρικό φως για πολλούς πιστούς στην εποχή τους και μέχρι σήμερα.
Άγιος Παντολέων
Ο Άγιος Παντολέων (ή Παντολέοντας) εμφανίζεται στη λίστα των αγίων που γιορτάζουν σήμερα μαζί με τον Χαράλαμπο. Οι πληροφορίες για τη ζωή του είναι πολύ λιγότερο αναλυτικές· οι συναξαριστές αναφέρουν το όνομά του, αλλά δεν σώζονται λεπτομέρειες για το πότε και πού ακριβώς έζησε ή ποια ήταν τα βασικά του μαρτύρια.
Ο θρύλος και η παράδοση τον συνδέουν με ομάδα μαρτύρων, και όπως συμβαίνει συχνά, η τιμή του στη μνήμη της Εκκλησίας λειτουργεί ως φάρος πίστης: ότι υπήρξαν άνθρωποι έτοιμοι να δώσουν τη ζωή τους για τον Χριστό, ακόμη και όταν οι ιστορικές λεπτομέρειες χάνονται.
Εορτολόγιο: Όσιος Ολβιανός
Ο Όσιος Ολβιανός εμφανίζεται στο εορτολόγιο για σήμερα, 17 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με το Εορτολόγιο της Εκκλησίας. Ωστόσο, δεν υπάρχουν αξιόπιστες πηγές που να διασώζουν σημαντικές πληροφορίες για τον βίο του σ’ αυτή την ημερομηνία· σε άλλες ημερομηνίες εμφανίζεται ως εορταζόμενος, π.χ. στις 29 Μαΐου, ως Επίσκοπος των Ανεών.
Τα παραπάνω υποδεικνύουν ότι η παράδοση τον θυμάται ως όσιο -δηλαδή ἀσκητή που έζησε με ευλάβεια- και ότι έχει τιμηθεί από τις τοπικές κοινότητες της Εκκλησίας. Όταν πλησιάζουμε την αγιότητα τέτοιων προσώπων, η άγνοια λεπτομερειών δεν σβήνει το παράδειγμα· αντιθέτως, μας καλεί να αναζητούμε τον πυρήνα της πίστης και της αγάπης που τους σημάδεψε.
Σήμερα, σύμφωνα με το εορτολόγιο, έχουν γιορτή οι:
- Σοφία, Σόνια, Σοφιανή, Σόφη, Σοφίνα, Φιφή, Σοφούλα, Σοφίτσα, Σοφάκι, Σοφιανός, Σοφούλης
- Πίστη, Πίστις
- Ελπίδα, Ελπίς
- Αγάπη, Αγάπιος
- Σοφιάννα
- Αγαθοκλής, Αγαθοκλέας, Αγαθόκλεια
- Ολιβιανός, Ολβιανός, Ολιβία, Ολίβια *
- Παντολέων, Παντολέοντας, Παντολεοντής, Παντολεοντία, Παντολεοντή
- Πηλεύς, Πηλέας
Δείτε επίσης:
