Σχεδόν μια δεκαετία μετά, η ομιλία του Προκόπη Παυλόπουλου από τον Μάρτιο του 2016 μοιάζει σήμερα περισσότερο επίκαιρη από ποτέ. Ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, κατά την αναγόρευσή του σε επίτιμο διδάκτορα Δικαίου στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο Ιεροσολύμων, είχε σκιαγραφήσει με εντυπωσιακή ακρίβεια τις παθογένειες της ευρωπαϊκής έννομης τάξης και τον τρόπο με τον οποίο οι κανόνες δικαίου κινδυνεύουν να «κακοποιηθούν» από την ανεξέλεγκτη κυριαρχία της οικονομίας.
Ο Προκόπιος Παυλόπουλος είχε προειδοποιήσει ότι η Ευρώπη και η ΕΕ εισέρχεται σε έναν θεσμικό Λαβύρινθο, όπου η παγκοσμιοποιημένη οικονομία υπερισχύει της Δημοκρατίας και οι αγορές μετατρέπονται σε έναν νέο «Μινώταυρο», απρόσωπο και επιθετικό. Σε αυτό το περιβάλλον, ο κανόνας δικαίου, η έννομη τάξη και τα θεμελιώδη δικαιώματα του ανθρώπου απειλούνται άμεσα, καθώς υποχωρούν μπροστά σε νεοφιλελεύστες λογικές απορρύθμισης.
Με γλώσσα βαθιά θεσμική αλλά και συμβολική, είχε τονίσει ότι η οικονομία λειτουργεί πλέον χωρίς σύνορα, χωρίς ουσιαστικούς κανόνες και χωρίς αποτελεσματικούς μηχανισμούς ελέγχου. Οι θεσμοί, όπως είχε επισημάνει, συχνά παρακολουθούν παθητικά, ενώ οι εθνικοί και ευρωπαϊκοί νομοθέτες εμφανίζονται απρόθυμοι να υπερασπιστούν το κράτος δικαίου απέναντι στις πιέσεις των αγορών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε αποδώσει στον ρόλο της Δικαιοσύνης, την οποία χαρακτήρισε ως τον πραγματικό «Θησέα» μέσα στον θεσμικό Λαβύρινθο. Κατά τον ίδιο, μόνο ένας ενεργός και θαρραλέος δικαστής μπορεί να λειτουργήσει ως ανάχωμα απέναντι στην οικονομική αυθαιρεσία και να επαναφέρει τον άνθρωπο και τα δικαιώματά του στο επίκεντρο της έννομης τάξης.
Σήμερα, υπό το βάρος διαδοχικών κρίσεων –οικονομικών, θεσμικών και κοινωνικών– τα λόγια εκείνης της ομιλίας ακούγονται σχεδόν προφητικά. Η αγωνία που είχε εκφράσει για το μέλλον της Δημοκρατίας και του κράτους δικαίου δεν αφορά πια ένα θεωρητικό ενδεχόμενο, αλλά μια πραγματικότητα που βιώνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η ομιλία του Παυλόπουλου παραμένει μια ισχυρή υπενθύμιση ότι, χωρίς θεσμικά αντανακλαστικά και χωρίς σεβασμό στους κανόνες δικαίου, ο Λαβύρινθος δεν έχει έξοδο — και ο Μινώταυρος δεν περιορίζεται μόνο στη μυθολογία.
*Φωτογραφία αρχείου
Δείτε επίσης:
- Παυλόπουλος: «Αντίθετη με το Σύνταγμα των ΗΠΑ η ενέργεια Τραμπ»
- Παυλόπουλος: «H λογική του Καραγκιόζη» – Βόμβες για Ερντογάν και εθνικές υποχωρήσεις
- Στην Κύπρο ο Ζελένσκι: Ο Χριστοδουλίδης έδωσε «πάσα» στον Ουκρανό για την κατοχή της Κύπρου αλλά…

