Με την είσοδο του νέους έτους κυλά αντίστροφα και ο χρόνος για τον ανασχηματισμό της Κυβέρνησης από τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
- Του Ανδρέα Καψαμπέλη
Ορισμένοι θεωρούν ότι είναι θέμα εικοσιτετραώρων, αλλά φαίνεται ότι σε κάθε περίπτωση -και με τη δυναμική που έχει προσλάβει η συζήτηση- η εκκρεμότητα δεν μπορεί να παραταθεί πέραν του προσεχούς δεκαημέρου.
Ήδη στην κυβέρνηση όλοι έχουν κατεβάσει τα μολύβια και ασχολούνται οι μεν πώς θα διασωθούν, οι δε πώς θα εξασφαλίσουν την είσοδό τους στο υπουργικό συμβούλιο… Θα πρόκειται, όπως όλα δείχνουν, για τον πρώτο ουσιαστικό ανασχηματισμό της κυβέρνησης ύστερα από τις εκλογές του Ιουλίου του 2019, αφού τον περασμένο Αύγουστο ουδείς είχε απομακρυνθεί από τη θέση του, ενώ προστέθηκαν τρεις υφυπουργοί.
Ο κ. Μητσοτάκης θέλει τώρα να σηματοδοτήσει μια «νέα αρχή» προσπαθώντας να περάσει επικοινωνιακά το μήνυμα ότι -με την έναρξη και των εμβολιασμών- η αντιμετώπιση της πανδημίας επιτρέπει τη σταδιακή επιστροφή στην κανονικότητα και την αλλαγή προτεραιοτήτων. Η πραγματικότητα βέβαια είναι αρκετά διαφορετική, καθώς τα προβλήματα που έχουν συσσωρευτεί εντός των «γαλάζιων» τειχών είναι πολλά, υποχρεώνοντας τον πρωθυπουργό να αναζητήσει διεξόδους με την παραδοσιακή μέθοδο ξαναμοιράσματος της κυβερνητικής τράπουλας. Ταυτόχρονα λαμβάνεται υπόψη και το πολύ σοβαρό, πλέον, ενδεχόμενο το 2021 να είναι χρονιά εκλογών, εν όψει του οποίου θεωρείται απαραίτητη, έστω και συγκυριακά, μια εσωκομματική πανστρατιά που θα περιορίζει τις φυγόκεντρες τάσεις.
Επιχειρώντας να λύσει πάντως το σταυρόλεξο των αλλαγών που θα κάνει, ο κ. Μητσοτάκης αναδεικνύεται αυτή τη φορά όμηρος των εσωκομματικών ισορροπιών, οι οποίες έχουν καταστεί ακόμη πιο λεπτές και εύθραυστες λόγω των αλλεπάλληλων κυβερνητικών λαθών και αστοχιών. Το κλίμα ουδεμία σχέση έχει με το σκηνικό της «λευκής επιταγής» υπό το οποίο διαμορφώθηκε -συνεπεία του εκλογικού αποτελέσματος και της αυτοδυναμίας- ο κυβερνητικός κατάλογος το 2019.
Όπως σημειώνουν μάλιστα έμπειρα στελέχη της Ν.Δ., ο κ. Μητσοτάκης έχει αναγνωρίσει ήδη εκ των πραγμάτων την πρώτη ήττα του, αφού πρόκειται να αλλάξει η δοσολογία υπέρ των «κοινοβουλευτικών» στο νέο κυβερνητικό σχήμα. Σήμερα 19 από τους 52 υπουργούς και υφυπουργούς δεν έχουν την κοινοβουλευτική ιδιότητα, ενώ αρκετοί από αυτούς μπήκαν στην κυβέρνηση αποκλειστικά με την ιδιότητα του τεχνοκράτη. Τώρα ένας μεγάλος αριθμός βουλευτών βρίσκεται, όπως χαρακτηριστικά λέγεται, «πάνω από το τηλέφωνο» περιμένοντας να ειδοποιηθεί. Κι αυτό από μόνο του θεωρείται μια έμμεση πλην σαφής αποδοχή της αποτυχίας του επιτελικού κράτους.
Το μοντέλο αυτό είχε τεθεί σε εφαρμογή μετά τις εκλογές υπό το πρόσχημα του καλύτερου κυβερνητικού συντονισμού, αλλά στην ουσία επέτρεψε στο Μέγαρο Μαξίμου να ασκεί κατά τρόπο συγκεντρωτικό την εξουσία, μετατρέποντας τους υπουργούς σε απλά εκτελεστικά όργανα και ορισμένες φορές σε κανονικές μαριονέτες.
Με δεδομένο ότι οι ανάγκες και οι ισορροπίες επιτάσσουν πλέον την υπουργοποίηση βουλευτών που «έχουν γράψει χιλιόμετρα» στον πολιτικό στίβο, θεωρείται βέβαιο ότι θα είναι δυσκολότερο για «άκαπνους» -και πολύ περισσότερο εκ μεταγραφής- νεόκοπους επιτελείς, όπως π.χ. ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Άκης Σκέρτσος, που δεν διαθέτουν και το αναγκαίο ειδικό βάρος, να συνεχίσουν να δίνουν το ίδιο άνετα τις διαταγές τους.
Προς το παρόν άλλωστε ο «ανασχηματισμός» έχει αρχίσει ήδη από το εσωτερικό του Μεγάρου Μαξίμου, καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες, απομακρύνθηκε σιωπηρώς από τη θέση του πρωθυπουργικού συμβούλου για θέματα περιβάλλοντος ο Γιώργος Κρεμλής. Ανεξάρτητα από τους λόγους προσωπικής συμπεριφοράς που του καταλογίστηκαν, ο κ. Κρεμλής χρεώνεται στους πολιτικούς φίλους του Τ. Θεοδωρικάκου, ο οποίος βρίσκεται εδώ και καιρό υπό δυσμένεια.
Τα πράγματα για τον κ. Μητσοτάκη γίνονται όμως ακόμη σοβαρότερα σε σχέση με τα άλλα κορυφαία στελέχη της Ν.Δ. που διεκδικούν να έχουν μικρότερο ή μεγαλύτερο ρόλο στη διαμόρφωση του νέου υπουργικού συμβουλίου. Αυτό αφορά κατά κύριο λόγο τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες ζήτησε ραντεβού από τον διευθυντή του πρωθυπουργικού γραφείου -και πανίσχυρο ανιψιό του κ. Μητσοτάκη- Γρηγόρη Δημητριάδη για να συζητήσουν τις «σχετικές λεπτομέρειες».
Ο κ. Σαμαράς (ο οποίος είχε αφήσει να διαρρεύσει η πρόθεσή του να προχωρήσει σε ηχηρή παρέμβαση με διαφοροποιήσεις για τον χειρισμό των Ελληνοτουρκικών αλλά άφησε επί του παρόντος αυτή την «αρμοδιότητα» στην πιστή του… ευρωβουλευτή Άννα Μισέλ Ασημακοπούλου) φέρεται τώρα ότι «διαπραγματεύεται» τη σιωπή του για τα εθνικά θέματα με τη διατήρηση ή και επαύξηση της ισχύος του εντός κυβέρνησης.
Ο πρώην πρωθυπουργός έθεσε συγκεκριμένα «βέτο» υπέρ της παραμονής στο υπουργικό συμβούλιο τόσο του Γ. Βρούτση όσο και του Ν. Μηταράκη. Ζήτησε επίσης να μπουν στην κυβέρνηση και ορισμένα άλλα προσκείμενα σε αυτόν στελέχη, όπως ο βουλευτής Αχαΐας Ανδρέας Κατσανιώτης. Η περίπτωση αυτή πάντως δεν είναι τόσο απλή, αφού εκεί σκοπεύει να πολιτευτεί πάλι ο εκ των στενότερων συνεργατών του κ. Μητσοτάκη -και νυν διευθυντής του γραφείου στη Βουλή- Βασίλης Μπεκίρης.
Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτή τη φορά ο κ. Σαμαράς ουδόλως ενδιαφέρεται, σε αντίθεση με το παρελθόν, για την τύχη της Νίκης Κεραμέως, οπότε η απομάκρυνσή της από το υπουργείο Παιδείας καθίσταται ευκολότερη.
Ο κ. Σαμαράς δεν είναι ο μόνος πονοκέφαλος για την κ. Μητσοτάκη. Αν και πολύ ελαφρύτερος, ο άλλος προέρχεται από τον Δημήτρη Αβραμόπουλο. Ο πρώην επίτροπος, στο δικό του ραντεβού με τον κ. Δημητριάδη -και αφού προς το παρόν δεν κατάφερε να εξασφαλίσει τετ α τετ συνάντηση με τον πρωθυπουργό-, φέρεται ότι ζήτησε την είσοδό του στην κυβέρνηση και κατά προτίμηση στο υπουργείο Εξωτερικών, υποσχόμενος πιο «ευέλικτη» αντιμετώπιση των Ελληνοτουρκικών εν όψει της έναρξης των διερευνητικών επαφών και του εφ’ όλης της ύλης διαλόγου με τον Ερντογάν.
Οι πληροφορίες αναφέρουν πάντως ότι η απάντηση που εισέπραξε ως προς αυτό ο κ. Αβραμόπουλος ήταν αρνητική και το μόνο που επί του παρόντος έλαβε ήταν το πράσινο φως για να πολιτευτεί πάλι στην Α΄ Αθηνών συγκροτώντας όμως «δίδυμο» με (τον προερχόμενο από το ΠΑΣΟΚ) υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκο Πιερρακάκη.
Εκτός από τον Ν. Δένδια δεν διαφαίνεται αλλαγή -πολύ περισσότερο λόγω της συγκυρίας- και του υπουργού Εθνικής Άμυνας Ν. Παναγιωτόπουλου. Αντίθετα, τρίζουν επικίνδυνα οι καρέκλες υπουργών που έχουν καταγραφεί ως «μητσοτακικοί» αλλά τώρα απειλούνται να θυσιαστούν ως αποτυχόντες. Εκτός από την περίπτωση της κυρίας Κεραμέως, επιβεβαιώνονται οι πληροφορίες που έγραψε από την περασμένη εβδομάδα η «κυριακάτικη δημοκρατία» για τον Τ. Θεοδωρικάκο, ο οποίος εκτός απροόπτου απομακρύνεται από το υπουργείο Εσωτερικών και δεν αποκλείεται να μείνει εντελώς εκτός κυβέρνησης.
Τις τελευταίες ημέρες εντάθηκαν και οι επιθέσεις από φιλοκυβερνητικά μέσα εναντίον του αλλά η «παροχολογία» που του προσάπτεται είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου. Κατά τους γνωρίζοντες οι σχέσεις έχουν διαρραγεί για βαθύτερους και σημαντικότερους λόγους, που συνδέονται με τη διαχείριση κρίσιμων (από πολλές απόψεις) θεμάτων. Πρόσφατα ο κ. Θεοδωρικάκος υποχρεώθηκε να μεταβιβάσει και πολλές από τις αρμοδιότητές του στον υφυπουργό Θ. Λιβάνιο.
Για τη θέση της κυρίας Κεραμέως έχει συζητηθεί ως «έκπληξη» η τοποθέτηση του Κ. Πιερρακάκη, το όνομα του οποίου σε κάποια φάση ακούστηκε και για το Εργασίας. Εκεί, τελικά, αν δεν παραμείνει ή μετακινηθεί σε άλλο πόστο ο κ. Βρούτσης, πρώτη επιλογή του κ. Μητσοτάκη είναι ο νυν υφυπουργός Παναγιώτης Τσακλόγλου.
Για το υπουργείο Εσωτερικών στο τραπέζι φέρεται ότι είναι το όνομα του Βασίλη Κικίλια στην περίπτωση που μετακινηθεί, αναβαθμιζόμενος, από το υπουργείο Υγείας. Αν γίνει αυτό, ο νυν υφυπουργός Βασ. Κοντοζαμάνης έχει τις περισσότερες πιθανότητες να είναι ο νέος υπουργός για να συνεχίσει να χειρίζεται τα θέματα της πανδημίας.
Εκτός κυβέρνησης οδεύει και ο Χ. Θεοχάρης -που τον Αύγουστο… γλίτωσε λόγω τουριστικής περιόδου-, αλλά δεν υπάρχει καμία ένδειξη για το διάδοχό του. Εξασθενημένη φέρεται ότι είναι και η θέση της υπουργού Πολιτισμού Λ. Μενδώνη, αφού άλλωστε έχουν λήξει προ πολλού και οι εκκρεμότητες με το ΚΑΣ για την επένδυση στο Ελληνικό, ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους επελέγη τον Ιούλιο του 2019.
Αναζητώντας σολομώντεια λύση για τον Άδωνι
Με σολομώντειο τρόπο φέρεται ότι επιχειρεί να λύσει ο κ. Μητσοτάκης το πρόβλημα με τον Άδωνι Γεωργιάδη. Ύστερα από την περσινή αναβάθμιση του Ν. Παπαθανάση σε αναπληρωτή υπουργό, οι σχέσεις με τον υπουργό Ανάπτυξης είναι σε μεγάλο βαθμό παγωμένες. Για να μην απομακρυνθεί όμως πλήρως από την κυβέρνηση, προωθείται η αμοιβαία αντιμετάθεσή του με τον Κωστή Χατζηδάκη προκειμένου εκείνος να μετακομίσει στο Ανάπτυξης και ο κ. Γεωργιάδης να αναλάβει το Ενέργειας και Περιβάλλοντος. Προηγουμένως ο κ. Χατζηδάκης είχε συζητηθεί ως μία πιθανή επιλογή και για το Παιδείας.
Στο οικονομικό επιτελείο δεν αναμένονται τυπικές αλλαγές, αλλά επί της ουσίας θα συνεχιστεί η ενίσχυση του ρόλου του αναπληρωτή υπουργού Θ. Σκυλακάκη, με τον υπουργό Χρ. Σταϊκούρα να βιώνει σταδιακή αποδυνάμωση.
Από τους υφυπουργούς πολλοί θα απομακρυνθούν, ιδιαίτερα εξωκοινοβουλευτικοί, με ορισμένες εξαιρέσεις μεταξύ των οποίων ο Λ. Οικονόμου στο Προστασίας του Πολίτη, κυρίως επειδή χειρίζεται το θέμα με τις νέες αστυνομικές ταυτότητες.
Μια νέα «θέση» αναζητείται, τέλος, για τον Στέλιο Πέτσα, ο οποίος, έχοντας αποτύχει ως κυβερνητικός εκπρόσωπος, θα συνέχιζε να ασκεί με μηδενική αξιοπιστία εφεξής τα σημερινά του καθήκοντα. Ο ίδιος από το περασμένο καλοκαίρι ονειρευόταν τον εαυτό του στο υπουργείο Εργασίας…
