Τεράστιο πολιτικό θέμα δημιουργεί γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ) σε σχέση με το σκάνδαλο Novartis, καθώς όχι μόνο ανατρέπει το σενάριο της πολιτικής σκευωρίας, πάνω στο οποίο βασίστηκε η προανακριτική, όχι μόνο δικαιώνει τις ενέργειες της τέως εισαγγελέως κατά της Διαφθοράς Ελένης Τουλουπάκη, αλλά αναδεικνύει σαφέστατα και την ύπαρξη πολιτικών ευθυνών. Συγκεκριμένα, το ΝΣΚ στο κείμενο της γνωμοδότησης που δόθηκε στη δημοσιότητα αναφέρει πως έλαβε αίτημα τον περασμένο Ιούνιο από τους αρμόδιους υπουργούς Οικονομικών, Υγείας και Δικαιοσύνης προκειμένου να υποδείξει προς τα αρμόδια υπουργεία, ως ο κατεξοχήν νομικός συμπαραστάτης του Δημοσίου, «τις ενδεικνυόμενες δικαστικές ή εξωδικαστικές ενέργειες για την αποκατάσταση της όποιας ζημίας ή ηθικής βλάβης έχει υποστεί το Ελληνικό Δημόσιο από ενέργειες της εταιρίας Novartis Hellas ΑΕΒΕ». Και εν συνεχεία, βέβαια, να προβεί βάσει των στοιχείων που θα προέκυπταν «σε κάθε αναγκαία νόμιμη ενέργεια, εντός και εκτός Ελλάδας, για τη διεκδίκηση εκ μέρους του Ελληνικού Δημοσίου κάθε απαίτησής του σε βάρος της άνω εταιρίας». Οπως αναφέρει, μάλιστα, το ΝΣΚ, το θέμα τελικά εισήχθη στην Ολομέλεια λόγω της σοβαρότητάς του.
Εδώ αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι λίγες ημέρες πριν από το αίτημα των αρμόδιων υπουργών στο ΝΣΚ ο φαρμακευτικός κολοσσός είχε καταλήξει σε εξωδικαστικό συμβιβασμό με το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης και την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ, με τον οποίο κλήθηκε να πληρώσει στην άλλη μεριά του Ατλαντικού 310.000.000 δολάρια για αθέμιτες πρακτικές ειδικά στη χώρα μας. Το κείμενο που είχε δοθεί τότε στη δημοσιότητα από το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ ανέφερε, μεταξύ άλλων, πως η Novartis έδωσε χρήματα για να «επηρεάσει πράξεις και αποφάσεις ξένου αξιωματούχου με την επίσημη ιδιότητά του/της» (σ.σ.: δηλαδή σε αξιωματούχο στη χώρα μας).
Ο συμβιβασμός με ΗΠΑ
Σήμερα η γνωμοδότηση του ΝΣΚ έρχεται να επιβεβαιώσει στην πραγματικότητα όσα αναφέρονται στη Συμφωνία Αναστολής Δίωξης, την οποία υπέγραψε η φαρμακευτική εταιρία με το αμερικανικό κράτος, κι ως εκ τούτου να ζητήσει την αποκατάσταση του Δημοσίου για τη βλάβη που του έχουν προκαλέσει οι ενέργειες της Novartis.
Αναλυτικά, τα πιο σημαντικά σημεία της γνωμοδότησης:
1. To NΣΚ διαπίστωσε πως η ομολογημένη παράνομη συμπεριφορά της Novartis, όπως αυτή περιγράφεται στον εξωδικαστικό συμβιβασμό που υπέγραψε η φαρμακευτική εταιρία με το αμερικανικό δημόσιο, συνιστά ενεργητική δωροδοκία αλλά και σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα με βάση, μεταξύ άλλων, και την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημόσιων Συμβάσεων.
Περίπτωση αποκλεισμού
Προτείνει, μάλιστα, «να εξεταστεί από τα αρμόδια όργανα η περίπτωση αποκλεισμού της εταιρίας από τη συμμετοχή της σε διαδικασίες σύναψης συμβάσεων με το Δημόσιο». Εν ολίγοις, το ΝΣΚ δεν αναφέρεται απλά στο μέρος της υπόθεσης που αφορά κατευθυνόμενες συνταγογραφήσεις γιατρών, το οποίο μερίδα της κυβέρνησης προβάλλει ως το μοναδικό σκάνδαλο, αλλά και σε παράνομη συμπεριφορά της Novartis σε σχέση με δημόσιες συμβάσεις, γεγονός που προφανέστατα «δείχνει» πολιτικές και μόνο ευθύνες. Φυσικά, το γεγονός ανοίγει έναν νέο κύκλο συζήτησης για τον Ανδρέα Λοβέρδο, ο οποίος σε πρόσφατο βιβλίο του υποστήριξε πως το ποσό που πλήρωσε η Novartis στις ΗΠΑ ήταν για αθέμιτες πρακτικές στις συνταγογραφήσεις και μόνο και πως από πουθενά δεν προέκυψαν ευθύνες πολιτικών προσώπων.
2. Το ΝΣΚ έκρινε, αντίθετα από τη ρητορική πολλών στελεχών της κυβέρνησης ότι δεν υπάρχει καν σκάνδαλο Novartis, όχι μόνο πως υπάρχει αλλά και ότι το Ελληνικό Δημόσιο μπορεί να επιδιώξει την είσπραξη απαιτήσεων και να προσκαλέσει την εταιρία για εξωδικαστική – συμβιβαστική επίλυση της διαφοράς που έχει ανακύψει «με σκοπό την καταβολή αποζημίωσης για την ανόρθωση της ζημιάς που το Δημόσιο και τα λοιπά νομικά πρόσωπα υπέστησαν από την ομολογημένη παραβατική συμπεριφορά της». Μάλιστα, για να καταλήξει το ΝΣΚ σε αυτό το συμπέρασμα, μεταξύ άλλων, συνέλεξε στοιχεία και από την Εισαγγελία Εγκλημάτων Διαφθοράς, τα οποία αξιολόγησε. Το γεγονός ασφαλώς δικαιώνει τις έρευνες και τις ενέργειες της Ελένης Τουλουπάκη, η οποία σήμερα έχει απομακρυνθεί από την Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς, μέσω της κατάργησης της συγκεκριμένης Εισαγγελίας, αλλά και ακυρώνει τον πυρήνα της δίωξης που της έχει ασκηθεί για κατάχρηση εξουσίας σε σχέση με τους χειρισμούς της στο σκάνδαλο Novartis.
3. Το ΝΣΚ έκρινε ότι το Ελληνικό Δημόσιο και τα διάφορα νομικά πρόσωπα του Δημοσίου μπορούν να ασκήσουν αγωγή και να αξιώσουν χρηματική αποζημίωση όχι μόνο για «την ανόρθωση της υλικής ζημίας» αλλά και «για την ηθική βλάβη» που έχουν υποστεί. Επομένως, για να γίνεται λόγος για ηθική βλάβη και πάλι η διαπίστωση δεν αφορά το σκέλος με τις κατευθυνόμενες συνταγογραφήσεις γιατρών, από το οποίο το Ελληνικό Δημόσιο ζημιώθηκε οικονομικά, αλλά εκείνο για το οποίο έπρεπε να αναζητηθούν πολιτικές ευθύνες.
4. Το ΝΣΚ ζητά να διαβιβαστεί στην Επιτροπή Ανταγωνισμού η Συμφωνία Αναστολής Δίωξης που υπέγραψε η εταιρία με τις ΗΠΑ προκειμένου να ενεργηθούν τα προβλεπόμενα. Το γεγονός δημιουργεί ερωτήματα για την απραξία της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία θα μπορούσε να είχε κινηθεί αυτεπαγγέλτως μετά την ανακοίνωση της υπογραφής της συμφωνίας στην άλλη μεριά του Ατλαντικού.
