Ως «τσουνάμι» που μπορεί να «πνίξει» ακόμη και την ίδια την κυβέρνηση περιγράφουν έμπειροι αναλυτές την απόφαση του Κυριάκου Μητσοτάκη να προχωρήσει στην έναρξη των διερευνητικών επαφών με την Τουρκία. Η παγίδα του να πάμε στη Χάγη σε βάση εκτός Διεθνούς Δικαίου.
Ο τρόπος με τον οποίο λήφθηκε η απόφαση, υπό τις πιέσεις εξωγενών παραγόντων και κυρίως της «συμμάχου Γερμανίας», δημιουργεί έντονο προβληματισμό, καθώς κανείς δεν βλέπει τρόπο να παραχθεί θετικό αποτέλεσμα για τη χώρα. Για δε τους Τούρκους, όπως ο υπουργός Εξωτερικών τους διαπίστωσε, η αποδοχή αυτή αποτέλεσε τη «δικαίωση» της προκλητικής και επικίνδυνης συμπεριφοράς τους όλο το προηγούμενο διάστημα.
Όποιες ελπίδες για μια «λογική Τουρκία», που θα προσερχόταν στις διαπραγματεύσεις για να συζητήσει μόνο τα περί θαλασσίων ζωνών, διαψεύδονται καθημερινά από Τούρκους ανώτατους αξιωματούχους, που συνεχώς υπενθυμίζουν την ατζέντα της Τουρκίας και σκιαγραφούν τι ακριβώς αυτή ζητά.
Οι κίνδυνοι για τη χώρα σκιαγραφούνται καθημερινά από πλήθος αναλυτών. Ακόμη όμως και οι διερευνητικές επαφές να μην παράξουν κανένα αποτέλεσμα, όπως άλλωστε έγινε στους προηγούμενους 60 γύρους, αυτό που θα έχουν πετύχει θα είναι να νομιμοποιήσουν την τουρκική προκλητικότητα.
Αυτό, πάνω κάτω, ισχυρίστηκε και ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου, όταν εξηγούσε στους πρέσβεις της Ε.Ε. ότι η Τουρκία θα αντιδρά εάν χρησιμοποιείται έναντί της «σκληρή γλώσσα». Είναι σαφές ότι στην Τουρκία θεωρούν ότι κατάφεραν να «σύρουν» την Ελλάδα σε διάλογο μέσω των κινήσεών τους όλους τους προηγούμενους μήνες. Και ίσως έχουν δίκιο…
Οπισθοχώρηση
Η ελληνική πλευρά χαμήλωσε όσο μπορούσε τον πήχη των προϋποθέσεων που η ίδια έθετε έναντι των απαιτήσεων για διερευνητικές επαφές. Μόλις τον Δεκέμβριο, ο τότε κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας, ερωτηθείς κατά πόσον η κυβέρνηση περιμένει κάτι περισσότερο από την απόσυρση του «Oruc Reis» για να εκκινήσουν οι διερευνητικές επαφές Ελλάδας και Τουρκίας, απάντησε ότι «δεν είναι μόνο το “Oruc Reis”. Είχαμε δει και το προηγούμενο χρονικό διάστημα και άλλες προκλητικές ενέργειες, όπως η επίσκεψη του Τούρκου προέδρου στα Κατεχόμενα, έχουμε δει πάρα πολλές δηλώσεις. Ολα αυτά μπαίνουν στη ζυγαριά, όλα αυτά σταθμίζονται, απλώς χρειάζεται ένας χρόνος ικανός προκειμένου να έχουμε αυτή τη στάθμιση που χρειάζεται».
Παρ’ όλα αυτά, ο νέος κυβερνητικός εκπρόσωπος αρκέστηκε να πει ότι «η Τουρκία έχει αποσύρει το Oruc Reis από περιοχές που επικαλύπτουν ελληνική υφαλοκρηπίδα και ζήτησε επανέναρξη των διερευνητικών επαφών, οι οποίες -όπως ανακοινώθηκε- θα ξεκινήσουν στην Κωνσταντινούπολη στις 25 Ιανουαρίου».
Όταν μάλιστα ρωτήθηκε από τη «δημοκρατία» για την υπαναχώρηση αυτή, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δήλωσε ότι η κυβέρνηση είναι πολύ ευχαριστημένη από το πλαίσιο στο οποίο πηγαίνει στις διαπραγματεύσεις, επειδή δεν υπάρχουν ερευνητικές δραστηριότητες στην περιοχή.
«Βέτο» Δένδια
Φυσικά, αντιρρήσεις, απ’ ό,τι φαίνεται, υπάρχουν αρκετές και εντός της κυβέρνησης. Και εκφράζονται -προς το παρόν τουλάχιστον- διακριτικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η προσπάθεια του Νίκου Δένδια να «θεμελιώσει» το ότι δεν πρόκειται στο πλαίσιο των «διαπραγματεύσεων να υποχωρήσουμε από τα δικαιώματά μας που προκύπτουν από το Διεθνές Δίκαιο».
Διότι η μεγαλύτερη ίσως παγίδα αυτών των διερευνητικών βρίσκεται ακριβώς εκεί, στο να αποδεχτούμε ότι θα πάμε στη Χάγη σε βάση άλλη από αυτήν του Διεθνούς Δικαίου. Ενώ σίγουρα δεν μπορεί να θεωρηθεί άσχετη με την υπόθεση των διερευνητικών η κοινοβουλευτική ερώτηση που κατέθεσαν βουλευτές του σαμαρικού μπλοκ για την επέκταση των δικαιωμάτων αλιείας στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο.
Συνεχίζει τις προκλήσεις η Τουρκία
Ένα εικοσιτετράωρο μόλις μετά τον ορισμό της 25ης Ιανουαρίου ως ημέρας επανεκκίνησης του 61ου γύρου των διερευνητικών επαφών, ο Ταγίπ Ερντογάν κατηγόρησε την Ελλάδα για «παραβιάσεις στον εναέριο χώρο και για παράνομες δραστηριότητες στα νησιά», και τους Ελληνοκυπρίους για την κατάσταση στη Μεγαλόνησο, «δείχνοντας» σε λύση δύο κρατών.
Με τον τρόπο αυτόν και συμπληρωματικά στη δημοσιοποίηση ολόκληρης της «βεντάλιας» των τουρκικών απαιτήσεων επί της ατζέντας των διερευνητικών, που περιλαμβάνει πλήθος θεμάτων, ο Ερντογάν έδειξε ξεκάθαρα ότι δεν σκοπεύει να αποδεχτεί τις ελληνικές αιτιάσεις περί συζήτησης μόνο για τις θαλάσσιες ζώνες.
Και, για να μην υπάρχει αμφιβολία για τις διαθέσεις της Τουρκίας, λίγες ημέρες πριν, σκάφος του Ελληνικού Λιμενικού δέχθηκε «επακούμβηση» από τουρκικά σκάφη, σε ένα κρεσέντο προκλητικότητας στην περιοχή των Ιμίων.
Μόλις την Παρασκευή, ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου επαναλάμβανε τις δεσμεύσεις της Τουρκίας για άνοιγμα των Βαρωσίων, κατά παράβαση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Η Αθήνα, από την πλευρά της, κάνει ότι «δεν βλέπει» τις τουρκικές προκλήσεις και φτάνει μάλιστα μέχρι το σημείο να «θριαμβολογεί» και να μιλά για συμμόρφωση της Τουρκίας στο Διεθνές Δίκαιο ή για προσπάθεια «επανεκκίνησης» των ευρωτουρκικών σχέσεων.
Στέλνουμε να διαπραγματευτεί αυτόν που έδινε δίκιο στον Νταβούτογλου!
«Είναι γεγονός ότι στην Ανατολική Μεσόγειο είναι παίκτης και η Τουρκία, και επομένως μια οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών δεν μπορεί να γίνει ερήμην της… Εάν προχωρούσαμε σε μια οριοθέτηση με την Αίγυπτο που κάλυπτε περιοχή που διεκδικεί η Τουρκία και δεν λαμβάναμε υπόψη τα συμφέροντά της, αυτή δεν θα γινόταν αποδεκτή από την Τουρκία, με οποιεσδήποτε πρακτικές και νομικές συνέπειες».
Τα παραπάνω λόγια ανήκουν στον Παύλο Αποστολίδη, επικεφαλής της ελληνικής ομάδας που θα συμμετάσχει στις διερευνητικές επαφές. Εξέφρασε τη συγκεκριμένη άποψη το 2015 σε συνέντευξή του, προκειμένου να δώσει «δίκιο» στον τότε υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου, που προειδοποιούσε τη χώρα μας να μην προχωρήσει σε σύναψη συμφωνίας για την ΑΟΖ με την Αίγυπτο. «Σε αυτό το κομμάτι έχει δίκιο ο κ. Νταβούτογλου» είχε πει τότε ο κ. Αποστολίδης, στη συνέντευξή του με τίτλο «Είναι δυνατή η χρυσή τομή μεταξύ Τουρκίας και Κύπρου».
Ο πρώην διοικητής της ΕΥΠ -και, ομολογουμένως, εκ των εμπειρότερων Ελλήνων διπλωματών-, που τον Δεκέμβριο του 2019 δεν προέβλεπε επιδείνωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, είναι οπαδός του διαλόγου με την Τουρκία.
Συγκεκριμένα, συμμετέχοντας σε εκδήλωση του «Κύκλου Ιδεών» του Ευάγγελου Βενιζέλου, έλεγε: «Δεν πιστεύω ότι η κατάσταση θα χειροτερεύσει και ελπίζω να καταστεί δυνατή σύντομα η επανάληψη του διαλόγου με την Τουρκία για το θέμα των θαλασσίων ζωνών». Η πραγματικότητα μπορεί να διέψευσε τις προβλέψεις του κ. Αποστολίδη, ο ίδιος όμως επελέγη από τον κ. Μητσοτάκη για να εκπροσωπήσει τη χώρα μας στις διερευνητικές επαφές.
Απέναντί του, όμως, δεν είναι ακόμη ξεκάθαρο εάν θα έχει τον γενικό διευθυντή του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών Τσαγατάι Ερτσιγές, ο οποίος δεν έχει το «προφίλ» του κ. Αποστολίδη, αφού φαίνεται ότι είναι συντάκτης προκλητικών χαρτών που έχουν αναρτηθεί από το τουρκικό υπουργείο και αξιώνουν, μεταξύ άλλων και την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών του ανατολικού Αιγαίου.
