Στην πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία του πρωθυπουργού με τον νέο ομόλογό του στα Σκόπια Ντίμιταρ Κοβάτσεφσκι (31/01/22), ο Κυρ. Μητσοτάκης υπενθύμισε στον συνομιλητή του, σύμφωνα με την κυβερνητική ανακοίνωση, την υποχρέωση της χώρας του για απόλυτη και πλήρη τήρηση της Συμφωνίας των Πρεσπών.
Ο πρωθυπουργός συνεχάρη τον Ντ. Κοβάτσεφσκι για την ανάληψη των καθηκόντων του, επανέλαβε την αμέριστη στήριξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή προοπτική των δυτικών Βαλκανίων και της «Βόρειας Μακεδονίας» (σύμφωνα με τα κριτήρια που έχουν τεθεί), τονίζοντας ωστόσο ότι «η στήριξη αυτή είναι άμεσα συνδεδεμένη με την πλήρη, συνεπή και καλή τη πίστει εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών, η οποία αποτελεί και μέρος της ενταξιακής διαδικασίας». Η Αθήνα δεν σταματά να υπενθυμίζει τη δέσμευση αυτή σε κάθε ευκαιρία…
Η φυσιολογική εμμονή της ελληνικής πλευράς με την τήρηση της συμφωνίας, εφόσον ήδη αυτή έχει παράξει νομικά και πολιτικά αποτελέσματα, στοιχειοθετείται, ενώ ακόμα παρατηρούνται παρεκκλίσεις στην εφαρμογή της από τη συμβαλλόμενη πλευρά. Στην ομιλία του κατά τη συζήτηση για τον Προϋπολογισμό (17/12/21), ο ΥΠΕΞ Ν. Δένδιας, αναφερόμενος στην ελληνική πολιτική στα δυτικά Βαλκάνια, τόνισε συγκεκριμένα: «Συμβάλλουμε, ώστε η περιοχή να υπερβεί το παρελθόν της. Να γίνει μέρος των αρχών και αξιών της Ε.Ε. Τα προβλήματα της Συμφωνίας των Πρεσπών έχουν καταστεί εμφανή, αλλά στη βάση της αρχής “pacta sunt servanda” (οι συμφωνίες πρέπει να τηρούνται) συνεχίζουμε να επιδιώκουμε την καλή τη πίστει εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών».
Την ώρα που η Αθήνα πολιτεύεται απαιτώντας «καλή πίστη», η Σόφια, με δόλιες κινήσεις στο διπλωματικό παρασκήνιο, επιχειρεί να «καθαρίσει» μια και καλή με την Ελλάδα. Επιδιώκει την πλήρη χειραγώγηση του κρατιδίου, μπαίνοντας σφήνα στην ελληνοσκοπιανή συμφωνία. Χρησιμοποιεί ως μοχλό το βέτο στην ενταξιακή πορεία των Σκοπίων, επικαλούμενη τις ρήτρες για τη μακεδονική ταυτότητα και γλώσσα. Με «βραχίονα» το εθνικιστικό αλυτρωτικό Δημοκρατικό Κόμμα για τη Μακεδονική Εθνική Ενότητα (VMRO-DPMNE), που αναδείχθηκε πρώτο κόμμα στις πρόσφατες δημοτικές εκλογές, η Σόφια διαθέτει επίσημη φωνή στο Κοινοβούλιο της γειτονικής χώρας. Το VMRO-DPMNE έχει αναγγείλει ακύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών…
Η κατάσταση εγείρει σειρά ερωτημάτων για τους τρόπους αντίδρασης της Ελλάδας, εφόσον η πολιτική εξουσία στη γειτονική χώρα κυλίσει προς μια τέτοια κατεύθυνση. Ειδικότερα:
Ερώτημα πρώτο: Πως εξηγείται η σημερινή κυβέρνηση να ζητά τήρηση της συμφωνίας, ενώ ως αντιπολίτευση την κατήγγειλε και προέβαινε σε υποσχέσεις ότι θα την καταργήσει;
Ερώτημα δεύτερο: Σε ποιες και πόσες περιπτώσεις ακόμα η γειτονική χώρα δεν έχει τηρήσει τη συμφωνία, προκαλώντας τις αντιδράσεις της ελληνικής πλευράς; Η άλλη πλευρά ισχυρίζεται ότι έχει προβεί σε όλες τις βασικές διευθετήσεις.
Ερώτημα τρίτο: Πώς η Αθήνα ζητά «τήρηση της συμφωνίας, ενώ δεν κυρώνει τα συνοδευτικά πρωτόκολλα;
Ερώτημα τέταρτο: Γιατί, αφού δεν τηρείται η συμφωνία από τα Σκόπια, η Αθήνα δεν προχωρεί σε κάποιου τύπου «ακύρωση», όπως έχει δηλωθεί προεκλογικά;
Ερώτημα πέμπτο: Γιατί δεν προχωρεί άμεσα σε αυτό το μέτρο, τώρα που ο φάκελος «Δυτικά Βαλκάνια» είναι ορθάνοιχτος, καθώς είναι γνωστή η επιθυμία της γειτονικής χώρας για ένταξη στην Ε.Ε.;
Παρέμβαση Παυλόπουλου
Σε άρθρο του, ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας Πρ. Παυλόπουλος (08/11/21) επισημαίνει σχετικά: «Χρήσιμο είναι η Ελλάδα να καταστήσει, από τούδε, σαφή τη θέση της μπροστά σε αυτό το ενδεχόμενο. Κυρίως δε τη θέση της, σύμφωνα με την οποία σε μια τέτοια περίπτωση θα ασκήσει, κατά την κρίση της, τα δικαιώματα που της παρέχουν πρωτίστως οι διατάξεις των άρθρων 56 και 60 της Σύμβασης της Βιένης, είτε για την καταγγελία της Συμφωνίας των Πρεσπών είτε για την αποχώρηση από αυτήν. Είτε, επίσης, για λήξη τής ως άνω συμφωνίας ή για την αναστολή εφαρμογής της».
Αντ’ αυτών, η Αθήνα εκλιπαρεί για την πλήρη τήρηση της συμφωνίας, ενώ παραμελεί τις δικές της υποχρεώσεις. Μετά, τι να περιμένει;
Νικ. Σταυρουλάκις
