Δύο είναι τα βασικά θέματα που θέλει να συζητήσει η κυβέρνηση Μπάιντεν κατά την επίσκεψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Ουάσινγκτον: το Ουκρανικό και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις.
- Της Κύρας Αδάμ
Η Ουάσινγκτον έχει ήδη αποκαλύψει τι περιμένει από την Ελλάδα στον πόλεμο της Ουκρανίας. Αυτό το έκανε ο ίδιος ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Λόιντ Oστιν (πριν συγκαλέσει την ευρεία σύσκεψη με 40 ΥΕΘΑ απ’ όλον το κόσμο στην αμερικανική βάση του Ραμστάιν), κατά τη συνομιλία που είχε με τον ΥΕΘΑ Νίκο Παναγιωτόπουλο. Ο Αμερικανός ΥΕΘΑ ζήτησε ευθέως από τον Έλληνα ομόλογό του την ελληνική συνεισφορά σε βαρύ πυροβολικό για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Ο κ. Παναγιωτόπουλος, με πρόσφατη τη δήλωσή του στην ελληνική Βουλή ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να συνεισφέρει περισσότερα στην Ουκρανία διότι προέχουν οι εθνικές ανάγκες, απάντησε ότι ο ίδιος είναι αναρμόδιος να πάρει μια τόσο σοβαρή απόφαση, η οποία δικαιωματικά ανήκει στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος θα επισκεφθεί συντόμως τις ΗΠΑ.
Δι’ αυτού του τρόπου, το θέμα της ελληνικής συνεισφοράς σε βαρύ οπλισμό στον πόλεμο της Ουκρανίας εγγράφηκε στην ατζέντα των συνομιλιών Μπάιντεν – Μητσοτάκη στον Λευκό Οίκο. Είναι εμφανές ότι η ελληνική πλευρά δύσκολα θα ξεφύγει από την αμερικανική απαίτηση, δεδομένου ότι υπάρχει «υπερπροσφορά» σε βαρύ επιθετικό εξοπλισμό από τους πρόθυμους συμμάχους των ΗΠΑ εναντίον της Ρωσίας. Το πρόβλημα, βεβαίως, είναι ότι το ελληνικό βαρύ πυροβολικό είναι συγκεντρωμένο πρωτίστως στην περιοχή του Έβρου για να καλυφθούν οι ιδιαίτερες ανάγκες, αν ποτέ αυτές παρουσιαστούν, και οποιαδήποτε μεταφορά του υλικού αυτού στο μέτωπο της Ουκρανίας θα προκαλέσει ανατροπή σχεδιασμών και ισορροπιών.
Υπάρχει βεβαίως και ο αριθμός των βαρέων όπλων που βρίσκονται στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, των οποίων η παρουσία εκεί ΔΕΝ ανατρέπει, ούτε παραβιάζει τη Συνθήκη της Λωζάννης, καθώς αυτή απαγορεύει ρητώς μόνο ναυτικές εγκαταστάσεις και βάσεις.
Το δεύτερο θέμα που σκοπεύει η κυβέρνηση Μπάιντεν να θίξει στον κ. Μητσοτάκη, όπως αναφέρουν πολύ καλά πληροφορημένες υψηλές διπλωματικές πηγές, είναι ακριβώς αυτό της αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νήσων του Ανατολικού Αιγαίου.
Το θέμα δεν είναι άγνωστο στην ελληνική κυβέρνηση -ακριβώς το αντίθετο-, δεδομένου ότι η Αμερικανίδα υφυπουργός Εξωτερικών Βικτόρια Νούλαντ το έθεσε καθαρά στην ελληνική κυβέρνηση κατά την πρόσφατη επίσκεψή της στην Αθήνα, προερχόμενη από την Άγκυρα.
Όπως είναι γνωστό, η κυρία Νούλαντ, με οδηγίες του ΥΠΕΞ Άντονι Μπλίνκεν, είχε παρουσιάσει στην ελληνική πλευρά την εξωφρενική άποψη ότι τα ελληνικά συμφέροντα (και της Κύπρου) διασφαλίζονται απολύτως από την παρουσία του 6ου Στόλου, αλλά και του γαλλικού στόλου στα νερά της Μεσογείου. Επομένως, κατά την κυρία Νούλαντ, δεν υπάρχει θέμα ανησυχίας για την ελληνική κυριαρχία και, επομένως, δεν υπάρχει θέμα αύξησης των εξοπλισμών. Συνεπώς, τα ελληνικά νησιά μπορούν να οδηγηθούν στον αφοπλισμό με βάση τη Συνθήκη της Λωζάννης.
Η ελληνική κυβέρνηση ουδόλως έτριξε τα δόντια στην κυρία Νούλαντ για τις εξωφρενικές απόψεις της, που αποτελούν πιστή αντιγραφή των θέσεων της Άγκυρας για τον αφοπλισμό των ελληνικών νησιών της Συνθήκης της Λωζάννης. Έτσι, οι φιλοτουρκικές απόψεις Μπλίνκεν – Νούλαντ για τα Ελληνοτουρκικά και την κατάσταση στο Αιγαίο φαίνεται ότι πρυτανεύουν και στο περιβάλλον του προέδρου Μπάιντεν. Σύμφωνα με τις ίδιες υψηλές διπλωματικές πηγές, η κυβέρνηση Μπάιντεν δεν φαίνεται να αντιδρά στην ιδέα του αφοπλισμού των ελληνικών νήσων, με το σκεπτικό ότι «με βάση τις συνθήκες, οι αιτιάσεις της Τουρκίας δεν μοιάζει να είναι παράλογες…».
Υπενθυμίζεται ότι της επίσκεψης Μητσοτάκη στην Ουάσινγκτον προηγείται αυτή του Τούρκου ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ως προσωπικού προσκεκλημένου του Αμερικανού ΥΠΕΞ Μπλίνκεν.
