Ψυχρολουσία αποτέλεσε για την κυβέρνηση η γνωμοδότηση του Επιστημονικού Συμβουλίου της Βουλής επί του νομοσχεδίου για την επιστολική ψήφο.
Εκεί που το Μαξίμου θεωρούσε «ευκολάκι» το ματς (έχει άλλωστε και τη συναίνεση από ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ), εισέπραξε τέσσερις «κίτρινες κάρτες»!
Οι ενστάσεις
Το Επιστημονικό Συμβούλιο δεν θεωρεί αντισυνταγματική την επιστολική ψήφο, αλλά ζητά:
- να υπάρχει χρονική εγγύτητα ανάμεσα στην επιστολική ψήφο και τις εκλογές. «Ανακύπτει ζήτημα» αν οι 25 μέρες που μπορεί ο εκλογέας να αποστείλει την ψήφο του «είναι συμβατό με την αρχή της ταυτόχρονης διενέργειας των εκλογών εντός της Επικράτειας».
- «παραμένει ερώτημα» αν η ρύθμιση πρέπει να ψηφιστεί με 2/3
- «δημιουργείται προβληματισμός ως προς τη δυνατότητα εξουσιοδότησης τρίτου προσώπου για την παραλαβή και αποστολή του φακέλου».
- «δημιουργείται προβληματισμός ως προς τη διαφορετική αντιμετώπιση της ευθύνης του αναδόχου» των ταχυδρομικών υπηρεσιών για τις περιπτώσεις παραλαβής και αποστολής του φακέλου με το ψηφοδέλτιο, αλλά και για τις αποστολές εκλογικών φακέλων εκτός της Επικράτειας. Οι ταχυδρομικές εταιρείες πρέπει να έχουν πλήρη ευθύνη σε όλη την διαδικασία.
Η γνωμοδότηση
Συγκεκριμένα η γνωμοδότηση αναφέρει:
- Η επιστολική ψήφος υπηρετεί την αρχή της καθολικότητας και μπορεί να θεωρηθεί συμβατή με την αρχή της ταυτόχρονης διεξαγωγής των εκλογών, εφόσον όμως η άσκηση της βούλησης του εκλογέα τελεί σε χρονική εγγύτητα με την ημέρα διεξαγωγής των εκλογών. Υπ’ αυτή την έννοια, η νομοθετική ρύθμιση για χρήση της επιστολικής ψήφου εντός της Επικράτειας είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα, εφόσον πάντως υπάρχει η οικεία χρονική εγγύτητα προς την ημέρα διεξαγωγής των εκλογών και διασφαλίζεται, κατά τα λοιπά, η μυστικότητα της ψήφου, και η εγκυρότητα της διαδικασίας. Η απαίτηση χρονικής εγγύτητας συναρτάται, εξ άλλου, τόσο με την ελεύθερη διαμόρφωση της πολιτικής βούλησης (στο πλαίσιο των ειδικών εγγυήσεων της προεκλογικής περιόδου, βλ. άρθρο 29 παρ. 2 του Συντάγματος) όσο και με το αδιαίρετο του εκλογικού σώματος. Κατά τούτο, ανακύπτει το ζήτημα αν το χρονικό σημείο των είκοσι πέντε (25) ημερών πριν από τη διεξαγωγή των εκλογών, από το οποίο ο εκλογέας μπορεί να αποστείλει την επιστολική του ψήφο, όπως προκύπτει από τον συνδυασμό των άρθρων 4, 11 και 14 του νομοσχεδίου, είναι, υπό τα σημερινά δεδομένα της ταχυδρομικής επικοινωνίας, όντως συμβατό με την αρχή της ταυτόχρονης διενέργειας των εκλογών εντός της Επικράτειας.
- Παραμένει ως ερώτημα αν, όσον αφορά τις εκλογές για την ανάδειξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και το εθνικό δημοψήφισμα, απαιτείται η αυξημένη πλειοψηφία που τάσσει το Σύνταγμα (άρθρο 51 παρ. 4 εδάφιο β’ σε συνδυασμό με το εδάφιο γ’). Ορθότερο φαίνεται ότι η εν λόγω ειδική ρύθμιση συνιστά τεχνική λήψης απόφασης που, ως απόκλιση από τον κανόνα της λήψης αποφάσεων με απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων μελών (άρθρο 67 του Συντάγματος), ερμηνεύεται στενά, δηλαδή κατά το γράμμα της διάταξης («βουλευτικές εκλογές»).
- Η εξακρίβωση της ταυτότητας του εκλογέα αποτελεί κρίσιμη παράμετρο προς διασφάλιση της εγκυρότητας της διαδικασίας, της μυστικότητας της ψήφου και, εν τέλει, της ελεύθερης και ανόθευτης εκδήλωσης της λαϊκής θέλησης, αρχές που, αυτονοήτως, διέπουν τη διαδικασία εντός και εκτός της Επικράτειας. Υπό το φως των ανωτέρω, δημιουργείται προβληματισμός ως προς τη δυνατότητα εξουσιοδότησης τρίτου προσώπου για την παραλαβή και αποστολή του φακέλου.
- Η ευθύνη του αναδόχου ή των αναδόχων παροχής ταχυδρομικών ή ταχυμεταφορικών υπηρεσιών ως προς την εξακρίβωση της ταυτότητας του εκλογέα πρέπει να ισχύει ακέραια, τόσο για την παραλαβή όσο και για την αποστολή του φακέλου, για τους εκλογείς εντός και εκτός της Επικράτειας. Ως εκ τούτου, δημιουργείται προβληματισμός ως προς τη διαφορετική αντιμετώπιση της ευθύνης του αναδόχου για τις περιπτώσεις παραλαβής και αποστολής του φακέλου (άρθρο 11 παρ. και 13 παρ.5), αλλά και για τις αποστολές εκλογικών φακέλων εκτός της Επικράτειας (άρθρο 13 παρ. 5).
