Ηχηρό μήνυμα στην Τουρκία έστειλε η πενταμερής συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου, Γαλλίας και Ιταλίας, που πραγματοποιήθηκε χθες στο Κάιρο.
Στο κοινό ανακοινωθέν που εκδόθηκε τονίζεται ότι οι συμφωνίες που υπέγραψαν Ερντογάν και Σαράζ, με τις οποίες αμφισβητούνται τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, υπονομεύουν την περιφερειακή σταθερότητα και θεωρούνται αμφότερες άκυρες και κενές περιεχομένου.
«Χαστούκι» στην Τουρκία και στο καθεστώς της Τρίπολης και από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, ο οποίος, ενώπιον του Φάγεζ αλ Σαράζ, έπειτα από συνάντηση που είχαν στις Βρυξέλλες, τόνισε ότι το μνημόνιο που υπέγραψε με τον Τούρκο πρόεδρο σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στην ανατολική Μεσόγειο καταπατά τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν είναι σύμφωνο με το Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και ότι δεν μπορεί να παραγάγει νομικές συνέπειες για τα τρίτα κράτη.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη της ανατολικής Μεσογείου δείχνουν να συνασπίζονται και να καταγγέλλουν τις αυθαιρεσίες και τις παρανομίες της Τουρκίας και του καθεστώτος Σαράζ στην Λιβύη, που στρέφονται κατά άλλων κρατών, και ειδικότερα των κυριαρχικών δικαιωμάτων τους, και διαταράσσουν τη σταθερότητα στην ευαίσθητη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου.
Την επισήμανση αυτή έκανε, άλλωστε, και ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, στην πενταμερή που έγινε παρουσία του Κύπριου ομολόγου του, Νίκου Χριστοδουλίδη, του Αιγύπτιου ΥΠΕΞ, Σάμεχ Σουκρ, του Γάλλου, Ζαν-Ιβ Λε Ντριάν, και του Ιταλού Λουίτζι ντι Μάιο.
Στο κοινό ανακοινωθέν που εκδόθηκε τονίζεται πως η συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης για τις θαλάσσιες ζώνες (η Ιταλία συμμετείχε ως παρατηρητής) δεν είναι σύμφωνη με το Διεθνές Δίκαιο, δεν παράγει έννομες συνέπειες, παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα κρατών της περιοχής, ενώ οι υπουργοί Εξωτερικών δεν παρέλειψαν να καταδικάσουν τις τουρκικές παράνομες ενέργειες στην κυπριακή ΑΟΖ.
Αναφορικά με τη Λιβύη επανέλαβαν την προσήλωσή τους σε μια συνολική πολιτική λύση και εξέφρασαν την υποστήριξή τους στις προσπάθειες του ειδικού εκπροσώπου του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, καθώς και στη διαδικασία του Βερολίνου.
Τέλος, οι τέσσερις υπουργοί Εξωτερικών συμφώνησαν να συνεχίσουν να διαβουλεύονται στο πλαίσιο αυτού του σχήματος και αποφάσισαν πως η επόμενη συνάντησή τους θα πραγματοποιηθεί στην Κρήτη.
«Αυτό που συμβαίνει είναι ότι δημιουργείται μια κατανόηση χωρών που είναι διατεθειμένες απολύτως να συζητήσουν επί τη βάσει του Διεθνούς Δικαίου, της σταθερότητας στην περιοχή και της ειρήνης. Δεν αποκλείουμε κανέναν και δεν δημιουργούμε μέτωπο εναντίον οιουδήποτε. Είναι αυτονόητο, όμως, ότι οι χώρες οι οποίες καταλαβαίνουν ότι το Διεθνές Δίκαιο πρέπει να είναι ο κώδικας της συμπεριφοράς συζητούν μεταξύ τους και αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες. Αυτό είναι που συνέβη σήμερα εδώ. Και θα μου επιτρέψετε να πω ότι αυτό που είναι ιδιαιτέρως σημαντικό -και είμαι ευγνώμων γι’ αυτό- είναι η παρουσία της Γαλλίας» δήλωσε αμέσως μετά ο κ. Δένδιας.
Τι έγραψε ο αιγυπτιακός Τύπος
Μεγάλη αναφορά στη χθεσινή πενταμερή συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας, Αιγύπτου, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας κάνει ο αιγυπτιακός Τύπος, που αναφέρει ότι όλοι οι υπουργοί υποστήριξαν την ανάγκη πολιτικής λύσης στην κρίση της Λιβύης.
Η «Αλ Αχράμ» χρησιμοποιεί για τίτλο μία χαρακτηριστική φράση του Αιγυπτίου υπουργού Εξωτερικών, Σάμεχ Σούκρι: «Οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή απαιτούν πολιτικές λύσεις. Όχι βία».
Σύμφωνα με την εφημερίδα, οι πέντε υπουργοί καταδίκασαν και τις τουρκικές προκλήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ, γεγονός που έθεσε στην παρέμβασή του και ο Κύπριος υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος μάλιστα τόνισε ότι τώρα με την απόφασή της (η Τουρκία) να εγκρίνει την ανάπτυξη στρατευμάτων στη Λιβύη ουσιαστικά μεταφέρει τις προκλήσεις της στη Λιβύη. «Δεν μπορεί να υπάρξει, πάντως, πολιτική λύση στο θέμα της Λιβύης με παραβίαση του εμπάργκο όπλων», ανέφερε ο κ. Χριστοδουλίδης.
Οργισμένη αντίδραση από την Τουρκία
Προτού καλά καλά κρυώσουν οι… καρέκλες των μελών της πενταμερούς ήρθε και η οργισμένη αντίδραση της Τουρκίας.
Με αφορμή το κοινό ανακοινωθέν δέκα σημείων της Ελλάδας, της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Αιγύπτου και της Γαλλίας, με το οποίο καταδικάζονται ως απειλητικά για την περιφερειακή σταθερότητα, άκυρα και κενά περιεχομένου τα δύο μνημόνια της Τουρκίας με την κυβέρνηση της Τρίπολης, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών καταγγέλλει ότι το ανακοινωθέν βασίζεται αποκλειστικά σε ψευδή επιχειρήματα και επισημαίνει ότι τα μνημόνια κατανόησης με την κυβέρνηση της Τρίπολης είναι «νόμιμα και πλήρως συμβατά με το διεθνές δίκαιο».
Η ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ:
«Το ανακοινωθέν σχετικά με τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, μετά τη συνάντηση στο Κάιρο στις 8 Ιανουαρίου 2020 με τη συμμετοχή των υπουργών Εξωτερικών της Ελλάδας, της Γαλλίας, της Ελληνοκυπριακής Διοίκησης (GCA) και της Αιγύπτου, καθώς και της Ιταλίας, βασίζεται πλήρως σε ψευδή επιχειρήματα.
Τα δύο μνημόνια κατανόησης που υπογράψαμε με τη νόμιμη και διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Λιβύης είναι νόμιμα και πλήρως συμβατά με το διεθνές δίκαιο.
Αυτά τα μνημόνια συμφωνίας αποτελούν απάντηση σε εκείνους που αποσκοπούν στην παραβίαση της παρουσίας της Τουρκίας και των Τουρκοκυπρίων στην Ανατολική Μεσόγειο. Το ανακοινωθέν της 8ης Ιανουαρίου αποκαλύπτει για άλλη μια φορά ότι τα μέτρα που έλαβε η Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο είναι σωστά και κατάλληλα.
Η Τουρκία, με τη μεγαλύτερη ακτογραμμή στη Μεσόγειο, έχει το δικαίωμα να μιλήσει για οποιοδήποτε έργο αφορά την περιοχή. Για να μετατρέψουμε την Ανατολική Μεσόγειο σε μια περιοχή συνεργασίας παρά συγκρούσεων θα θέλαμε να επωφεληθούμε της ευκαιρίας για να εκφράσουμε εκ νέου την ετοιμότητά μας για συνεργασία με όλα τα μέρη, με εξαίρεση την Ελληνοκυπριακή Διοίκηση».
