Σημαντική αλλαγή στον νόμο για το «Πόθεν Έσχες» εισάγει τροπολογία που κατατέθηκε αιφνιδιαστικά το βράδυ της Τρίτης στη Βουλή από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, επιτρέποντας πλέον στους συζύγους και στους συγγενείς πρώτου βαθμού πολιτικών προσώπων να διατηρούν ή να συμμετέχουν σε εταιρείες του εξωτερικού, με….ορισμένες εξαιρέσεις!
Η τροπολογία εντάχθηκε στο νομοσχέδιο για την Εθνική Σχολή Δικαστών και φέρει, μεταξύ άλλων, τις υπογραφές του υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη και του υπουργού Οικονομίας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκου Πιερρακάκη. Αυτό που προκάλεσε αίσθηση είναι το γεγονός ότι η εν λόγω διάταξη παρεμβάλλεται στην τροπολογία ανάμεσα σε ρυθμίσεις άσχετης θεματικής, χωρίς καμία προηγούμενη πολιτική ή θεσμική προαναγγελία.
Η νέα ρύθμιση τροποποιεί τον νόμο 3213/2003 για το «Πόθεν Έσχες», καθώς και τη διάταξη του 2016 που είχε θεσπιστεί επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, με προσωπική εισήγηση του τότε πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα. Εκείνη η ρύθμιση επέβαλλε αυστηρή και οριζόντια απαγόρευση στους συζύγους πολιτικών προσώπων να συμμετέχουν σε οποιασδήποτε μορφής αλλοδαπές εταιρείες.
Η νέα ρύθμιση
Πλέον, αυτό το πλαίσιο αλλάζει ουσιαστικά. Σύμφωνα με τη νέα τροπολογία, επιτρέπεται στους συζύγους και συγγενείς πρώτου βαθμού πολιτικών προσώπων να συμμετέχουν σε εταιρείες του εξωτερικού, με μοναδική εξαίρεση τις επιχειρήσεις που έχουν πραγματική ή καταστατική έδρα σε μη συνεργάσιμα φορολογικά κράτη -δηλαδή στους λεγόμενους «φορολογικούς παραδείσους». Αξιοσημείωτο, ωστόσο, είναι ότι δεν προβλέπεται κάποια ρύθμιση ή πρόνοια ώστε να αποτρέπεται η έμμεση σύνδεση εταιρειών σε συνεργάσιμα κράτη με υπεράκτιες δομές ή νομικά πρόσωπα που εδρεύουν σε μη συνεργάσιμα.
Στην έκθεση συνεπειών που συνοδεύει την τροπολογία, το υπουργείο επιχειρεί να τεκμηριώσει την ανάγκη για τη συγκεκριμένη αλλαγή με το επιχείρημα της «εξασφάλισης δίκαιης ισορροπίας» στους περιορισμούς που επιβάλλονται στην επιχειρηματική δραστηριότητα ατόμων τα οποία σχετίζονται με πολιτικά πρόσωπα. Επιπλέον, γίνεται επίκληση συνταγματικών και ενωσιακών αρχών για την προστασία της οικονομικής ελευθερίας.
Η εισηγητική έκθεση της ρύθμισης χαρακτηρίζει την προηγούμενη απαγόρευση ως περιορισμό της οικονομικής ελευθερίας, όπως αυτή προστατεύεται από το Σύνταγμα και το ευρωπαϊκό δίκαιο, υπογραμμίζοντας ότι το θέμα «χρήζει εξορθολογισμού».
Παράλληλα, η νομοθετική πρόβλεψη επιχειρεί να διαχωρίσει τη θεσμική ευθύνη από την προσωπική σχέση με πολιτικά πρόσωπα. Συγκεκριμένα, σημειώνεται ότι «τα ανωτέρω πρόσωπα που απλώς τυγχάνει να συνδέονται προσωπικά με πολιτικά πρόσωπα δεν έχουν επιλέξει τα ίδια μια τέτοια πολιτική δραστηριότητα». Ως εκ τούτου, θεωρείται πιο αναλογικό να επιτρέπεται η συμμετοχή σε εταιρείες του εξωτερικού, εκτός αυτών που βρίσκονται σε μη συνεργάσιμα φορολογικά καθεστώτα ή διαθέτουν προνομιακή φορολόγηση, όπως αυτά προσδιορίζονται στο άρθρο 65 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013), καθώς και στις υπουργικές αποφάσεις που εκδίδονται βάσει αυτού.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς εγείρει ζητήματα διαφάνειας, ελέγχου και ενδεχόμενης δημιουργίας παραθύρων σε υπόγειες οικονομικές συναλλαγές ή συγκρούσεις συμφερόντων — ιδίως σε μια περίοδο όπου η πολιτική αξιοπιστία και η ηθική λογοδοσία βρίσκονται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.
ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ-ΠΟΘΕΝ-ΕΣΧΕΣ_250514_075853
