Με μυστική ψηφοφορία στη συνεδρίαση του Eurogroup, που ξεκινά στις 16:00 ώρα Ελλάδας, οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης καλούνται να εκλέξουν νέο πρόεδρο μετά την αιφνιδιαστική παραίτηση του Πασκάλ Ντόναχιου, ο οποίος αναλαμβάνει θέση στην Παγκόσμια Τράπεζα.
Οι υποψήφιοι, ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και ο Βέλγος αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Προϋπολογισμού Βίνσεντ Βαν Πέτεγκεμ, ανήκουν και οι δύο στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, μετατρέποντας την εκλογή από ιδεολογική σύγκρουση σε εσωτερική αναμέτρηση εντός της μεγαλύτερης πολιτικής οικογένειας της ΕΕ.
Η εκλογή απαιτεί 11 ψήφους από τους 20 υπουργούς και αναμένεται να ολοκληρωθεί μετά τις 17:30. Δεν ανακοινώνονται ενδιάμεσα αποτελέσματα. Αν δεν υπάρξει πλειοψηφία στον πρώτο γύρο, η διαδικασία συνεχίζεται, με τους υποψηφίους να μπορούν να αποσυρθούν μετά από κάθε κύκλο.
Σύμφωνα με άνθρωπο του Συμβουλίου που έχει παρευρεθεί σε αντίστοιχες διαδικασίες, η ψηφοφορία «θυμίζει κονκλάβιο του Βατικανού ως προς την επισημότητά της», περιγράφοντας τους υπουργούς να περπατούν «ένας-ένας, σε σιωπή, για να ρίξουν το ψηφοδέλτιο σε ένα κουτί».
Η «μηχανική» της εκλογής βασίζεται στο άρθρο 2 του 14ου Πρωτοκόλλου της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ, το οποίο ορίζει ότι οι υπουργοί των χωρών της ευρωζώνης εκλέγουν πρόεδρο για 2,5 έτη.
Η κατανομή των ψήφων του ΕΛΚ (6–7 στον αριθμό) δεν αρκεί για την εκλογή, με αποτέλεσμα και οι δύο υποψήφιοι να χρειάζονται διακομματικές συμμαχίες. Σοσιαλιστές, Κεντρώοι, ανεξάρτητοι και μικρά κράτη ενδέχεται να παίξουν καθοριστικό ρόλο, όπως έχει συμβεί σε προηγούμενες αναμετρήσεις του Eurogroup.
Το προφίλ του Βίνσεντ Βαν Πέτεγκεμ
Ο Βαν Πέτεγκεμ, με θητεία ως υπουργός Οικονομικών του Βελγίου (2020–2025) και πρόεδρος των Υπουργών Οικονομικών της ΕΕ κατά την βελγική προεδρία του 2024, μπαίνει στην κούρσα με πλεονέκτημα εμπειρίας. Από τον Φεβρουάριο του 2025 είναι αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Προϋπολογισμού.
Στην επιστολή της υποψηφιότητάς του, υπογράμμισε την ικανότητά του να «συμφιλιώνει διαφορετικές θέσεις» στον πολυκομματικό βελγικό συνασπισμό, δεσμευόμενος ότι θα φέρει «την ίδια δέσμευση για ενσωμάτωση και διαφάνεια στο Eurogroup».
Το πρόγραμμά του εστιάζει:
- στην ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης,
- στη δημοσιονομική πειθαρχία,
- στην εφαρμογή των νέων κανόνων για διαχείριση κρίσεων σε μικρότερες τράπεζες.
Ωστόσο, η υποψηφιότητά του επιβαρύνεται από τη στάση του Βελγίου απέναντι στο ευρωπαϊκό δάνειο επανορθώσεων ύψους 135 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, το οποίο συνδέεται με τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία της Euroclear. Αυτή η στάση έχει προκαλέσει ενόχληση σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.
Κυριάκος Πιερρακάκης: η ελληνική «αντιστροφή αφήγησης»
Την ίδια ώρα, ο Κυριάκος Πιερρακάκης εμφανίζεται να εκπροσωπεί μια ισχυρή συμβολική αφήγηση: μια Ελλάδα που από «παραλίγο Grexit» στο παρελθόν διεκδικεί σήμερα την ηγεσία του Eurogroup.
Υπουργός Οικονομικών από τον Μάρτιο 2025, είχε προηγουμένως διακριθεί ως υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης (2019–2023), όπου δημιούργησε το gov.gr ενσωματώνοντας πάνω από 1.500 ψηφιακές υπηρεσίες — επίδοση που η Ευρώπη έχει αναγνωρίσει ιδιαίτερα.
Με σπουδές στο MIT, στο Harvard Kennedy School και στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, διαθέται τεχνοκρατικό προφίλ με διεθνή αναγνώριση. Από το 2021 προεδρεύει στην Ομάδα Παγκόσμιας Στρατηγικής του ΟΟΣΑ, όπου επαναδιορίστηκε το 2024.
Στην επιστολή της υποψηφιότητάς του δεσμεύεται για:
- ολοκλήρωση της ένωσης κεφαλαιαγορών,
- προώθηση του ψηφιακού ευρώ με έμφαση στη σταθερότητα και τη στρατηγική ανεξαρτησία,
- βαθύτερο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών της ευρωζώνης.
Η υποψηφιότητά του έλαβε ευνοϊκή κάλυψη από γερμανικά μέσα, με τη FAZ να θέτει το ερώτημα «Ένας Έλληνας στο τιμόνι του Eurogroup;», ένδειξη πιθανής στήριξης από το Βερολίνο.
Τα μαθηματικά των ψήφων και οι καθοριστικοί παίκτες
Το ΕΛΚ διαθέτει 6–7 ψήφους (Ελλάδα, Βέλγιο, Ιρλανδία, Λετονία, Λουξεμβούργο, Πορτογαλία και ενδεχομένως μία ανεξάρτητη).
Οι Σοσιαλιστές και Δημοκράτες ελέγχουν 4–7 ψήφους (Αυστρία, Γερμανία, Κύπρος, Μάλτα, και ανεπίσημα η Ισπανία). Το Renew Europe διαθέτει τη Σλοβενία και ανεπίσημα τη Γαλλία.
Το ιστορικό προηγούμενο δείχνει ότι οι μικρές χώρες συχνά καθορίζουν το αποτέλεσμα.
Χαρακτηριστικά:
- Το 2020 ο Πασκάλ Ντόναχιου επικράτησε χάρη στη στήριξη μικρών κρατών.
- Το 2018 ο Μάριο Σεντένο κέρδισε στον τρίτο γύρο με μετατοπίσεις ψήφων από κεντροδεξιούς υπουργούς.
Γεωγραφικές και πολιτικές διαιρέσεις που καθορίζουν το αποτέλεσμα
Η εκλογή αντανακλά τις διαιρέσεις Βορρά–Νότου και Ανατολής–Δύσης.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης φαίνεται να προσβλέπει σε στήριξη από Ισπανία, Πορτογαλία, Κύπρο, καθώς και πιθανότατα από Γαλλία και Ιταλία.
Αντιθέτως, ο Βαν Πέτεγκεμ μπορεί να στηριχθεί από Σκανδιναβικές και δημοσιονομικά συντηρητικές χώρες που προτιμούν αυστηρότερη πειθαρχία.
Οι ανατολικοευρωπαϊκές χώρες εμφανίζονται δυσαρεστημένες με το Βέλγιο λόγω των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, γεγονός που μπορεί να στρέψει τις ψήφους τους υπέρ του αντιπάλου του Βαν Πέτεγκεμ.
Ο βελγικός Τύπος δεν προβλέπει αποτέλεσμα, με το VRT να συνδέει ευθέως την εκλογή με το θέμα των ρωσικών κεφαλαίων.
Στις Βρυξέλλες, δημοσιογράφοι, διπλωμάτες και αναλυτές συμφωνούν ότι η εκλογή δεν απειλεί την ενότητα της ΕΕ. Συγκλίνουν επίσης στην εκτίμηση ότι ο Κυριάκος Πιερρακάκης διαθέτει μεγαλύτερο δυναμισμό, ενώ ο Βαν Πέτεγκεμ υπερτερεί σε εμπειρία.
Είναι πιθανή η απόσυρση ενός εκ των δύο υποψηφίων πριν από τον τελευταίο γύρο, ώστε να υπάρξει ομόφωνη εκλογή — μια πρακτική που έχει εφαρμοστεί σε παλαιότερες αναμετρήσεις.
Δείτε επίσης:
Ο… Πιερρακάκης εντείνει τις φήμες για ανασχηματισμό!
Πιερρακάκης: Ποιος είναι ο αντίπαλός του για την προεδρία του Eurogroup
