Μπλακ άουτ στο FIR: Παραιτήθηκε ο διοικητής της ΥΠΑ μετά από αίτημα του Δήμα

Παραιτήθηκε ο διοικητής της ΥΠΑ (Υπηρεσία Πολιτικής Αεορορίας), Γιώργος Σαουνάτσος μετά από αίτημα του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστου Δήμα.

Η απόφαση έρχεται ως συνέπεια του πορίσματος για το πολύωρο μπλακ άουτ στα συστήματα ασφαλείας του FIR, το οποίο επιρρίπτει σαφείς ευθύνες στη διοίκηση της Υπηρεσίας. Τη θέση του κ. Σαουνάτσου αναμένεται να καλύψει προσωρινά ένας από τους υποδιοικητές.

Σύμφωνα με το πόρισμα για το μπλακάουτ, η αναστολή λειτουργίας του FIR Αθηνών προκλήθηκε από τη χρήση παλαιάς τεχνολογίας και όχι από κυβερνοεπίθεση. Τα συστήματα επικοινωνίας κρίθηκαν παρωχημένα και χωρίς δυνατότητα τεχνικής υποστήριξης. Η Επιτροπή ζητά πλέον την ταχύτατη μετάβαση σε σύγχρονα ψηφιακά δίκτυα και τη βελτίωση της εποπτείας, προειδοποιώντας ότι η καθυστέρηση του εκσυγχρονισμού εγκυμονεί κινδύνους για επανάληψη παρόμοιων περιστατικών.

Τι αναφέρει το πόρισμα

Η Επιτροπή Διερεύνησης αναφέρει ότι υπήρξε «ψηφιακός θόρυβος», ο οποίος «προκλήθηκε λόγω αποσυγχρονισμού σε πλειάδα ετερογενών διατάξεων/διεπαφών που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ, με αποτέλεσμα την ακούσια ενεργοποίηση/συνεχή εκπομπή κρίσιμου αριθμού πομπών και την υποβάθμιση/διακοπή κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων».

Πλήρης επαναφορά

Στο πόρισμα, το οποίο παραδόθηκε στον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρίστο Δήμα και δόθηκε στη δημοσιότητα την Τρίτη, διευκρινίζεται πως «η πλήρης επαναφορά επετεύχθη κατόπιν επανασυγχρονισμού/επανεκκινήσεων που ακολούθησαν την επαναδρομολόγηση κίνησης στο δίκτυο κορμού».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Νέο βίντεο με την 16χρονη Λόρα στην Αθήνα – Οι «περιέργες» αναρτήσεις στο προφίλ της

Επισημαίνεται δε πως «με βάση τις Αναφορές στην πλατφόρμα ECCAIRS και την αξιολόγηση της ΑΠΑ, το Περιστατικό κατατάχθηκε ως χαμηλής διακινδύνευσης (Green Area), χωρίς αναφορά παραβίασης ελαχίστων διαχωρισμών. Επιπλέον, δεν προέκυψαν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης ή εξωγενούς κακόβουλης παρεμβολής».

Εισηγήσεις

Η Επιτροπή Διερεύνησης ολοκληρώνει το πόρισμά της προχωρώντας σε σειρά εισηγήσεων ως ακολούθως:

1. επίσπευση της μετάβασης σε τεχνολογία VoIP (Voice over IP), με την ολοκλήρωση των διαδικασιών προμήθειας – εγκατάστασης και θέσης σε επιχειρησιακή λειτουργία του νέου VCS/RCS (Voice Communication System / Radio Communication System) και των 495 νέων πομποδεκτών,
2. θεσμοθέτηση σταθερού κοινού μηχανισμού άμεσης απόκρισης ΥΠΑ–ΟΤΕ και τυποποιημένων διαδικασιών κρίσεων με δοκιμές/εκπαίδευση υπό εποπτεία ΑΠΑ,
3. ενίσχυση με τηλεμετρία/τηλεχειρισμό και δυνατότητα εκτέλεσης από άκρο σε άκρο διαγνωστικών ελέγχων στα κομβικά σημεία,
4. ενίσχυση εποπτείας ραδιοφάσματος από την ΕΕΤΤ για έγκαιρο εντοπισμό παρεμβολών/ανωμαλιών, καθώς και
5. μετεγκατάσταση των εγκαταστάσεων του ΚΕΠΑΘΜ σε καταλληλότερο περιβάλλον, με στόχο τη μείωση συστημικών επιχειρησιακών κινδύνων και εξαρτήσεων με στόχο να διασφαλισθεί η αδιάλειπτη και ασφαλής παροχή υπηρεσιών αεροναυτιλίας.

• Δείτε αναλυτικά το πόρισμα της επιτροπής εδώ.

Δήμας: Σχέδιο για αναβάθμιση των συστημάτων αεροναυτιλίας

«Υλοποιούμε ένα ολιστικό σχέδιο για τη συνολική αναβάθμιση των συστημάτων αεροναυτιλίας, το οποίο είναι σε σύμφωνη γνώμη με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τη DG MOVE, την ΕΑSA, τη Eurocontrol», ανέφερε ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, απαντώντας, νωρίτερα σήμερα στη Βουλή, σε επίκαιρες ερωτήσεις της αντιπολίτευσης για την πρόσφατη «κατάρρευση του συστήματος εναέριας κυκλοφορίας».

Για την υλοποίηση του συγκεκριμένου προγράμματος, δηλαδή του προγράμματος εκσυγχρονισμού των συστημάτων αεροναυτιλίας, τεχνικός σύμβουλος αναλαμβάνει το Eurocontrol και την ίδια στιγμή, όπως είπε ο κ. Δήμας, προχωρά και η στελέχωση στην ΥΠΑ, με προσλήψεις ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, με ηλεκτρονικούς και άλλες ειδικότητες που έχει ανάγκη η ΥΠΑ. Ο υπουργός δεν παρέλειψε να σημειώσει, πάντως, ότι τα συστήματα είναι λειτουργικά και σύμφωνα με την ECCAIRS, την ψηφιακή πλατφόρμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την αξιολόγηση της αρχής Πολιτικής Αεροπορίας, αλλά και το πόρισμα που δημοσιοποιήθηκε χθες, το περιστατικό κατατάχθηκε ως «περιστατικό χαμηλής διακινδύνευσης». Το δε πόρισμα, όπως τόνισε ο υπουργός, στο κεφάλαιο που αφορά την αεροπορική ασφάλεια, αναφέρει ρητά πως δεν διαπιστώθηκε ζήτημα ασφάλειας πτήσεων, υπό την έννοια της έκθεσης αεροσκαφών σε άμεσο ή έμμεσο κίνδυνο.

«Κόλαφος για τις ευθύνες της κυβέρνησης»

Ο κ. Δήμας είχε κληθεί να απαντήσει σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή του ΠΑΣΟΚ Αναστάσιου Νικολαϊδη και της προέδρου της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωής Κωνσταντοπούλου, για το συγκεκριμένο περιστατικό. Ο κ. Νικολαϊδης επεσήμανε ότι το περιεχόμενο του πορίσματος που εκδόθηκε «είναι κόλαφος για τις ευθύνες της κυβέρνησης», δείχνει «υποδομές παρωχημένης τεχνολογίας, εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή και χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις λειτουργίας» και το πρόσφατο περιστατικό αποτελεί το επιστέγασμα της ανικανότητας της κυβέρνησης στις αεροπορικές μεταφορές. Ο βουλευτής υποστήριξε ότι η κυβέρνηση έχει ευθύνη για τη διαρκή υποβάθμιση των αερομεταφορών και την έλλειψη ασφάλειας και αξιοπιστίας, σε αντίθεση με την «πλασματική εικόνα κανονικότητας που επιχειρεί να παρουσιάσει».

Η κ. Κωνσταντοπούλου υπογράμμισε ότι είναι «απώλεια κυριαρχίας το να μη μπορεί η χώρα να ελέγξει τον εναέριο χώρο της» και πως το πρόσφατο περιστατικό συνιστά «γεγονός κατάρρευσης των δικλείδων ασφαλείας των πολιτών, των ταξιδιωτών και των εργαζομένων». «Αυτό το οποίο έγινε, εάν είναι μόνο τεχνικό ζήτημα, επιβεβαιώνει τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας που εδώ και δύο χρόνια εκδίδουν ανακοινώσεις και λένε ότι υπάρχει θέμα ασφάλειας και ότι υπήρχαν και δύο τυφλά περιστατικά», πρόσθεσε η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας.

«Δεν ισχυριζόμαστε ότι υπάρχει μαγικό ραβδί αλλά σαφέστατα, σε συνεννόηση τόσο με τη διοίκηση της ΥΠΑ, βεβαίως και τα σωματεία των εργαζομένων, με τα οποία έχουμε ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας, και φυσικά με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τη DG MOVE, την EASA και το Eurocontrol, έχουμε πολύ συγκεκριμένο σχέδιο για να αναβαθμίσουμε τα συστήματα αεοναυτιλίας της χώρας», είπε ο κ. Δήμας.

Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών αναφέρθηκε στην κατάσταση των συστημάτων ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας σήμερα: «Ναι, τα συστήματα πράγματι είναι παλαιά, είναι πολλών χρόνων. Όλοι, όμως, συμφωνούν ότι είναι λειτουργικά. Το πρόβλημα με τα συστήματα είναι, ως επί το πλείστον, πρόβλημα χωρητικότητας και αυτό είναι κάτι που το λένε οι ειδικοί, οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, οι Ευρωπαίοι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας». «Το αεροδρόμιο του Μονάχου, το οποίο θεωρείται δίδυμο αεροδρόμιο με το “Ελευθέριος Βενιζέλος”, άρα έχει την ίδια δομή, έχει πιο σύγχρονα συστήματα αεροναυτιλίας, άρα μπορεί να έχει μεγαλύτερη χωρητικότητα, εξυπηρετεί περισσότερες πτήσεις από ό,τι το “Ελευθέριος Βενιζέλος”. Το θέμα, συνεπώς, με τα συστήματα αεοναυτιλίας είναι χωρητικότητας. Εμείς, όμως, σε κάθε περίπτωση, ήδη το τελευταίο χρονικό διάστημα, υλοποιούμε, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τη DG MOVΕ, με την EASA και το Eurocontrol, ένα ολιστικό σχέδιο δράσης το οποίο αποσκοπεί στην πλήρη αναβάθμιση όλων των συστημάτων αεροναυτιλίας. Ναι, αντιμετωπίζει και τις τρεις παραβάσεις που έχουμε στο ευρωπαϊκό δίκαιο, και για τα συστήματα τα DLS και για το PPM και για τα ραντάρ Smode. Το τελευταίο διάστημα στελεχώνουμε διαρκώς την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, πάνω από 80 ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, τέλος του 2025, άλλοι τόσοι αρχές του 2026, και ηλεκτρονικούς και σε άλλες κρίσιμες ειδικότητες, Για την υλοποίηση του ολιστικού σχεδίου δράσης, χτες συζητήσαμε και με το Eurocontrol στις Βρυξέλλες, όπου συμφωνήσαμε να αναλάβει και ως τεχνικός σύμβουλος», συμπλήρωσε.

Ο κ. Δήμας ενημέρωσε και για τα άμεσα μέτρα που θα υλοποιηθούν για να μην επαναληφθεί ανάλογο περιστατικό στο μέλλον: «Για το περιστατικό της περασμένης Κυριακής ζήτησα από την επιτροπή που συστήθηκε να μας κάνουν και πολύ συγκεκριμένες προτάσεις, να είμαστε βέβαιοι ότι αυτό δεν θα επαναληφθεί και έχει κάνει τέσσερις προτάσεις». Ο ίδιος ενημέρωσε ότι «το πρώτο είναι η άμεση και ενδελεχής αντιμετώπιση προβλημάτων που αφορούν το δίκτυο μεταφοράς δεδομένων, μια κοινή ομάδα μεταξύ ΥΠΑ και ΟΤΕ, για την άμεση αντιμετώπιση περιστατικών δυσλειτουργίας του συστήματος. Στην ομάδα αυτή θα πρέπει να συμμετέχουν τεχνικοί του ΟΤΕ, με σημαντική εμπειρία στις ηλεκτρονικές υποδομές που χρησιμοποιεί η ΥΠΑ και θα έχουν τη δυνατότητα λήψης άμεσων αποφάσεων, όπως επίσης και διαδικασίες διαχείρισης κρίσεων πάλι η ΥΠΑ, σε συνεργασία με τον πάροχο τηλεπικοινωνιών ΟΤΕ, να καταρτίσει ειδικές διαδικασίες διαχείρισης κρίσεων, ειδικά πρωτόκολλά στο οποίο μας βοηθάει και το Eurocontrol, την ενίσχυση δυνατότητας ιχνηλάτισης προβλημάτων και γρήγορης επέμβασης σε κομβικά σημεία, την ενίχυση της εποπτείας φάσματος ραδιοσυχνοτήτων. Άρα, πολύ καλύτερη συνεργασία των εμπλεκόμενων φορέων ώστε να μη γίνει κάτι τέτοιο στο μέλλον».

Δείτε επίσης:

• AFP: Το φιάσκο στο FIR Αθηνών αποκαλύπτει απαρχαιωμένα συστήματα δεκαετιών
• ΠΑΣΟΚ για FIR Aθηνών: Η κυβέρνηση να ενημερώσει άμεσα για τους λόγους της πρωτοφανούς κατάρρευσης