Η ποικιλία Ντεμπίνα είναι ελληνική λευκή ποικιλία σταφυλιών που καλλιεργείται κυρίως στην περιοχή της Ζίτσας του νομού Ιωαννίνων σε υψόμετρο 600 – 700 μέτρων, από τον 7ο τουλάχιστον αιώνα και ήταν η βασική γηγενής ποικιλία.
- της Πολυξένης Μέγα
Το όνομα «Ντεμπίνα» κατά πάσα πιθανότητα προέρχεται από το ιταλικό «de vino» -που σημαίνει σταφύλι του κρασιού– και αυτός είναι ο λόγος που εικάζεται ότι έχει ιταλική προέλευση.
Η Ντεμπίνα έχει χαρακτηριστεί ποικιλία για κρασιά Π.Ο.Π. (Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης_ με τοπωνύμιο «ΖΙΤΣΑ». Είναι «ΟΠΑΠ» (Ονομασία Προελεύσεως κρασιού Ανωτέρας Ποιότητος) μόνο για τα λευκά ξηρά κρασιά τα οποία καλλιεργούνται στην περιοχή της Ζίτσας του νομού Ιωαννίνων.
Καλλιεργείται στους λόφους και στις πλαγιές έξι χωριών της φημισμένης Αμπελουργικής Ζώνης «Ζίτσα»: Ζίτσα, Πρωτόπαπα, Καρίτσα, Λιγοψιά, Κληματιά, Γαβρίσιοι.
Είναι ποικιλία ζωηρή, παραγωγική κι έχει μεγάλη προσαρμοστικότητα σε διάφορα εδάφη. Έχει καλή φυσική οξύτητα, ιδανική για την παραγωγή αφρωδών οίνων. Δίνει λευκά κρασιά ήπια και ντελικάτα, ενώ δεσπόζουν τα αρώματα εσπεριδοειδών, αχλαδιού και πράσινου μήλου.
Η Ντεμπίνα απαντάται και σε άλλες περιοχές, όχι όμως σε τόσο μεγάλη έκταση.
Kατά μια άλλη εκδοχή οφείλει την ονομασία της στο χωριό Ντάμπενι που βρίσκεται μεταξύ Καστοριάς και Κορυτσάς. Πρώτη όμως η Ζίτσα εισήγαγε την καλλιέργεια της Ντεμπίνας στην Ελλάδα και δημιούργησε ένα ροζέ ημίξηρο, λιγότερο ή περισσότερο αεριούχο κρασί που προέκυπτε από την οινοποίηση της λευκής Ντεμπίνας και των ερυθρών τοπικών ποικιλιών Μπεκιάρι και Βλάχικο. Ο αεριούχος χαρακτήρας του ήταν καθαρά θέμα τύχης και οφειλόταν στις κλιματολογικές συνθήκες και το ψυχρό και υγρό Ηπειρωτικό κλίμα της περιοχής που δεν άφηναν τα σταφύλια να ωριμάσουν εντελώς.
Στα οινοποιεία της Ζίτσας, η γευσιγνωσία αποτελεί μία ιδιαίτερη εμπειρία εφόσον μπορεί να περιλαμβάνει όλη την γκάμα οινοποίησης, από αφρώδεις και ημιαφρώδεις οίνους, λευκούς, ροζέ και ερυθρούς ξηρούς, αποστάγματα, παλαιωμένα αποστάγματα καθώς και άλλα διαφορετικά στυλ κρασιού.
Στο εντυπωσιακό, όμως, Περίπτερου Οίνου στην κεντρική πλατεία του χωριού, θα περιηγηθείτε στην περιπέτεια της οινοποίησης της περίφημης αυτής περιοχής.
Το Περίπτερο Οίνου αποτελεί ένα εντυπωσιακό έργο, μοναδικό για την ελληνική οινοπαραγωγική επικράτεια, ενώ έλαβε τον έπαινο «Πρώτο έργο νέου αρχιτέκτονα» για τον δημιουργό του, τον Ζιτσαίο Αρχιτέκτονα Ανδρέα Νικολοβγένη, στα βραβεία Ελληνικής Αρχιτεκτονικής DOMa2021.
Το Περίπτερο Οίνου ανακαλεί τη μακρά παράδοση της κατασκευής βαρελιών που απαντάται στην ευρύτερη περιοχή και αποτελεί σύμβολο του πολιτισμού του κρασιού.
Πρόκειται για ένα επίμηκες κτήριο, στη νότια πλευρά της πλατείας, το οποίο αναπτύσσεται ως ένα γραμμικό «βαρέλι» που «αποσυντίθεται» ώστε να σχηματιστεί και ένας υπόστεγος χώρος. Η δομή του περιπτέρου ακολουθεί και αναπαριστά εκείνη του βαρελιού. Μορφοποιημένες λωρίδες ξύλου παρατάσσονται η μία δίπλα στην άλλη και συγκρατούνται από μεταλλικούς δακτυλίους.
Επενδύεται εξωτερικά και εσωτερικά από μαδέρια λευκής ελάτης, ενώ στη βάση, στη στέψη και ενδιάμεσα τα μαδέρια «δένονται» από μεταλλικές περιδέσεις-chainages από γαλβανισμένο φύλλο χάλυβα, όπως και στην τυπική βαρελοποιία. Τα υαλοστάσια των αριθμητικά λίγων ανοιγμάτων κατασκευάζονται από θερμομονωτικό γυαλί πράσινου χρώματος τιμώντας το ανακυκλωμένο υλικό των φιαλών.
Απολαύστε την βόλτα και πριν φύγετε προμηθευτείτε μερικά μπουκάλια Ντεμπίνα για να ζεσταθείτε τον χειμώνα!
