Συγκλονιστική εξέλιξη στην προσπάθεια ρύθμισης των ψηφιακών δικτύων για ανηλίκους. Η Αυστραλία έγινε την Τετάρτη 10 Δεκεμβρίου η πρώτη χώρα στον κόσμο που απαγορεύει πλήρως την πρόσβαση στα social media σε άτομα κάτω των 16 ετών — ένα μέτρο που πυροδότησε παγκόσμιες αντιδράσεις και άνοιξε τον δρόμο για αντίστοιχες πρωτοβουλίες σε Ευρώπη και Ασία.
Τι ανακοίνωσε η Αυστραλία
Από τα μεσάνυχτα της Τετάρτης 10 Δεκεμβρίου (τοπική ώρα) τα βασικά social media — όπως TikTok, Instagram, YouTube, Snapchat, X και άλλα — υποχρεώνονται να μπλοκάρουν κάθε λογαριασμό που ανήκει σε χρήστη κάτω των 16 ετών.
Οι εταιρείες που δεν συμμορφωθούν αντιμετωπίζουν πρόστιμα έως 49,5 εκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας.
Ως κίνητρο για την απόφαση περιγράφονται οι ανησυχίες για την ψυχική υγεία των παιδιών, την έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο, τον εθισμό και την πίεση κοινωνικών προσδοκιών.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο δεν «τιμωρεί» τα παιδιά, αλλά αναλαμβάνει την ευθύνη για την προστασία τους, μεταφέροντας στις πλατφόρμες υποχρεώσεις και έλεγχο.
Παγκόσμια αντεπίδραση — Πολλές χώρες εξετάζουν παρόμοια μέτρα
Η αυστραλιανή απόφαση έχει ήδη πυροδοτήσει συζητήσεις σε Ευρώπη και αλλού:
- Η Δανία ανακοίνωσε σχέδιο για απαγόρευση των social media σε χρήστες κάτω των 15 ετών, με δυνατότητα — υπό συνθήκες — γονικής εξαίρεσης από τα 13.
- Η Νορβηγία προτείνει να ανέβει το όριο ηλικίας για χρήση social media από 13 σε 15 έτη, ενώ εξετάζεται και καθολική απαγόρευση για κάτω από 15.
Άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Βέλγιο, ήδη εφαρμόζουν νόμους που απαιτούν γονική συναίνεση ή περιορίζουν την ελευθερία σε ανηλίκους — αν και η εφαρμογή τους είναι συχνά ανεπαρκής.
Η τάση δείχνει ότι ολοένα και περισσότερες χώρες ενδιαφέρονται για τη ρύθμιση της ψηφιακής παρουσίας των παιδιών — με επίκεντρο την ασφάλεια, την προστασία της ιδιωτικότητας και την ψυχική υγεία.
Πλεονεκτήματα αλλά και κόστη στην προσπάθεια περιορισμού
- Μείωση του κινδύνου έκθεσης των παιδιών σε βία, εκφοβισμό, επιβλαβές ή ψυχοφθόρο περιεχόμενο.
- Περιορισμό της εξάρτησης από οθόνες και ενίσχυση της κοινωνικής, offline ζωής — σχολείο, φίλοι, δραστηριότητες.
- Προστασία της ψυχικής υγείας των νέων από πίεση, άγχος, σύγκριση και διαδικτυακή τοξικότητα.
Οι προκλήσεις και οι επικρίσεις
Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι τέτοια μέτρα μπορεί να «διώξουν» τα παιδιά σε πιο σκοτεινά, ανεξέλεγκτα μέρη του Διαδικτύου (VPN, παράνομα forums κ.λπ.).
Τεχνικά και νομικά εμπόδια: πολλές πλατφόρμες δυσκολεύονται να επαληθεύσουν ηλικίες με ακρίβεια, και η διαδικασία audit/verification μπορεί να είναι προβληματική.
Κίνδυνος υπερβολικής κρατικής ή εταιρικής επιτήρησης — και θυματοποίησης της ιδιωτικότητας, ειδικά αν απαιτούνται έγγραφα ή βιομετρικά για έλεγχο ηλικίας.
Τι έρχεται και τι σημαίνει για εμάς
Η Αυστραλία άνοιξε τον δρόμο. Πιθανότατα δεν θα μείνει μόνη. Στο άμεσο μέλλον, χώρες σε όλη την Ευρώπη και την Ασία θα επανεξετάσουν τα όρια ηλικίας, τις ευθύνες τεχνολογικών κολοσσών, και την ισορροπία ανάμεσα σε προστασία και ελευθερία.
Για γονείς, εκπαιδευτικούς ή ακόμη και εφήβους — το μήνυμα είναι ότι η ψηφιακή πραγματικότητα αλλάζει βαθιά. Η πρόσβαση στα social media δεν θα είναι πλέον θέμα απλής δηλωμένης ηλικίας. Χρειάζεται υπεύθυνη ενημέρωση, προστασία, και — ίσως — λιγότερος χρόνος οθόνης.
*Φωτογραφία αρχείου
Δείτε επίσης:
- ΕΕ Vs Big tech: Υπεύθυνοι οι κολοσσοί των social media για οικονομικές απάτες
- «Parasocial»: Η λέξη της χρονιάς του Cambridge – Το… τοξικό ειδύλλιο με διασημότητες
- Αγελάδα βλέπει χιόνι πρώτη φορά και γίνεται viral
